Bakım Sonrası Cihaz Nasıl Test Edilir

Bakımın temizlik kısmı bittiğinde iş bitmiş olmuyor. Sökülen bağlantılar geri takıldı, parçalar yerine oturdu; şimdi bunların doğru yapıldığını doğrulamak gerekiyor. Bu yazıda test aşamasında ne yapıldığını ve servis gittikten sonra sizin nelere bakabileceğinizi yazdık.

Testin sırası neden önemli

Testler rastgele bir sırayla yapılmıyor. Her adım bir öncekinin doğrulanmasını gerektiriyor.

Sızdırmazlık en başta geliyor, çünkü kaçak varken cihazı çalıştırmak hem tehlikeli hem sonraki ölçümleri bozuyor. Ateşleme ondan sonra, çünkü cihazın yanması gerekiyor ki geri kalan testler yapılabilsin. Emniyet düzenekleri en sonda, çünkü cihazın kararlı çalışması gerekiyor.

Sıra bozulduğunda testler birbirini gizliyor. Kaçak varken alınan bir baca gazı ölçümü doğru sonuç vermiyor.

Sızdırmazlık kontrolü

Bakım sırasında açılan her bağlantı bir sızıntı adayı.

Gaz tarafı açıldıysa sızdırmazlık testi zorunlu. Brülör söküldüyse, gaz valfine dokunulduysa ya da bağlantı ayrıldıysa bu test atlanmıyor. Kontrol köpük ya da uygun bir dedektörle yapılıyor; koku beklemek bir test yöntemi değil.

Su tarafında sistem basınçlandırılıp bağlantılar gözleniyor. Bazı sızıntılar hemen değil, ısınma-soğuma çevrimi başladıktan sonra ortaya çıkıyor; bu yüzden cihaz çalıştırıldıktan sonra bağlantılara ikinci kez bakılıyor.

Yoğuşmalı cihazlarda tahliye hattının bağlantıları da kontrol ediliyor. Bu hat basınçsız olduğu için sızıntısı yavaş ve fark edilmesi geç oluyor.

Ateşleme ve alev testi

Cihaz çalıştırılıyor ve ilk denemede ateşleyip ateşlemediğine bakılıyor.

Birkaç denemede yanması bir işaret. Ateşleme elektrodunun aralığı bozuk, kıvılcım zayıf ya da gaz basıncı düşük olabiliyor.

Yandıktan sonra alev gözleniyor. Dengeli, mavi ve brülör boyunca eşit dağılmış bir alev bekleniyor. Bir bölgede alev yoksa oradaki delikler hâlâ kapalı demek ve temizliğe dönülüyor.

Cihaz birkaç kez kapatılıp açılıyor. Tek seferde çalışan bir cihaz, tekrarlanan ateşlemede sorun çıkarabiliyor; özellikle iyonizasyon tarafındaki zayıflık böyle ortaya çıkıyor.

Emniyet düzeneklerinin denenmesi

Bu adım en sık atlanan ve atlandığı en zor anlaşılan bölüm.

Bu düzenekler normal çalışmada hiç devreye girmiyor. Yani bozulduklarında da bir belirti vermiyorlar; sorun ancak gerçekten gerektikleri anda ortaya çıkıyor ve o an genelde kötü bir an oluyor.

Emniyet ventili aşırı basıncı boşaltıyor. Sıkışmış bir ventil, basınç yükseldiğinde açılmıyor.

Limit termostat cihaz aşırı ısındığında gazı kesiyor.

Baca gazı emniyet düzeneği, bacalı cihazlarda baca gazının odaya geri tepmesi halinde cihazı durduruyor. Karbon monoksit zehirlenmesine karşı son savunma hattı.

Alev denetimi, alev sönerse gazı kesiyor. Bu, iyonizasyon elektrodunun işi ve testi ateşleme denemeleriyle birlikte yapılıyor.

Fişte "kontrol edildi" yazması, denendiği anlamına gelmiyor. Hangi düzeneğin nasıl denendiği yazılıysa bilgi taşıyor.

Sıcak su testi

Kullanım suyu tarafı ayrı bir devre olduğu için ayrıca deneniyor.

Musluk açılıp suyun kaç saniyede ısındığına bakılıyor. Süre uzunsa plakalı eşanjörde birikme ya da öncelik valfinde gecikme olabiliyor.

Sıcaklık ölçülüyor ve ayarla karşılaştırılıyor. Ayar 50 derece gösterirken musluktan 40 derece geliyorsa arada bir kayıp var.

Debi kontrol ediliyor. Musluk tam açıkken akış zayıfsa kireç birikmesi gündeme geliyor.

Bir de zıplama testi var: musluk açılıp kapatılıyor ve sıcaklığın sabit kalıp kalmadığına bakılıyor. Sıcaklık oynuyorsa eşanjör ya da akış sensörü tarafında sorun var.

Isıtma devresi ve dolaşım

Cihaz ısıtma moduna alınıyor ve tesisatın davranışı izleniyor.

Gidiş ve dönüş suyu sıcaklıkları ölçülüyor. Aradaki fark dolaşımın düzgün olup olmadığını gösteriyor: fark beklenenden büyükse su yavaş dolaşıyor, küçükse ısısını vermeden dönüyor.

Peteklerin ısınma sırası izleniyor. Cihazdan uzaktaki bir petek belirgin biçimde geç ısınıyorsa denge ayarı ya da tıkanıklık konusu.

Pompa sesi dinleniyor. Düzgün çalışan bir pompanın sesi sabit; yükselip alçalan ya da metalik bir ses hava kalmış olabileceğini gösteriyor.

Sistemde hava varsa purjörlerden alınıyor ve basınç yeniden kontrol ediliyor. Hava alındıkça basınç düşüyor, bu yüzden işlem sonrası basıncın yeniden ayarlanması gerekiyor.

Son ölçüm

Cihaz kararlı duruma geldikten sonra ölçümler alınıyor.

Baca gazı analizi, gaz basıncı ve tesisat basıncı bu aşamada okunuyor. Ölçümün cihaz oturduktan sonra alınması gerekiyor; yeni çalıştırılmış bir cihazdan alınan değer gerçek çalışma değerini vermiyor.

Temizlik öncesi ölçüm alınmışsa karşılaştırma yapılıyor ve fark fişe yazılıyor. Bu fark, yapılan işin karşılığını sayıyla gösteren tek şey.

Değerler beklenen aralıkta değilse iş bitmiş sayılmıyor; nedeni aranıyor.

Servis gittikten sonra sizin kontrolleriniz

Birkaç şeyi kendiniz izleyebilirsiniz ve bunlar erken uyarı veriyor.

İlk gün: cihazın altına kuru bir kâğıt serin. Gözle görülmeyecek kadar yavaş bir damlama bile kâğıtta iz bırakıyor.

İlk hafta: manometreyi günde bir kez okuyun. Soğuk sistemde değerin sabit kalması bekleniyor. Düşüyorsa bir kaçak var.

Isınma davranışı: evin ısınma süresi bakım öncesine göre kısalmış olmalı. Uzadıysa bir şey ters gitmiş demektir.

Ses: yeni bir ses çıkıyorsa not edin. Bakımdan sonra beliren ses, yerine tam oturmamış bir parçayı gösterebiliyor.

Koku: sezon başında brülör bölmesindeki tozun yanmasından gelen hafif koku birkaç saatte geçiyor. Gaz kokusu normal değil; cihaz ve gaz vanası kapatılıp servis aranıyor.

Bir şey ters giderse

Bakımdan sonraki ilk günlerde çıkan sorunlar çoğu zaman yapılan işlemle ilgili oluyor: tam sıkılmamış bir rakor, yerine tam oturmamış bir parça, ayarlanmamış bir basınç.

Bu yüzden beklemeden aramak işe yarıyor. Hem bağlantı taze olduğu için çözüm hızlı oluyor hem de aradan zaman geçtiğinde ilişkinin kurulması zorlaşıyor.

Ararken belirtiyi olabildiğince somut anlatmak süreci kısaltıyor: ne zaman başladı, cihaz çalışırken mi duruyorken mi, manometre kaç gösteriyor, ekranda kod var mı.

Test edilemeyen durumlar

Her test her koşulda yapılamıyor ve bunun fişte belirtilmesi gerekiyor.

Yaz aylarında yapılan bakımda ısıtma devresini gerçek yük altında denemek zor. Cihaz ısıtma moduna alınabiliyor ama ev zaten sıcak olduğu için tesisatın kış koşulundaki davranışı görülemiyor. Bu, yaz bakımının bir sınırı; peteklerin dengesi ancak sezon başladığında anlaşılıyor.

Ortak bacaya bağlı dairelerde baca çekişi komşu cihazların çalışmasından etkileniyor. Tek daireye bakılarak alınan bir çekiş ölçümü, bütün cihazlar birlikte çalıştığında farklı çıkabiliyor.

Bazı emniyet düzenekleri gerçek koşulu simüle etmeden denenemiyor. Böyle durumlarda düzeneğin elektriksel devamlılığı ve fiziksel durumu kontrol ediliyor; bunun tam bir fonksiyon testi olmadığı fişe yazılıyor.

Test edilemeyeni "yapıldı" diye yazmak, en baştan yazmamaktan daha kötü. Bir sonraki yıl o kaleme bakılmıyor.

Cihaz ayarlarının teslim durumu

Bakım sırasında ayarlar geçici olarak değiştiriliyor: cihaz tam güce alınıyor, bakım moduna geçiriliyor, sıcaklıklar ölçüm için yükseltiliyor.

İş bitiminde bu ayarların kullanım değerlerine geri alınması gerekiyor. Bakım modunda bırakılmış bir cihaz modülasyon yapmıyor ve sürekli tam güçte çalışıyor; fatura yükseliyor.

Gidiş suyu sıcaklığı, kullanım suyu sıcaklığı ve varsa oda termostatı ayarları teslimde birlikte gözden geçiriliyor. Yoğuşmalı bir cihazda gidiş suyunun ölçüm için yükseltilip öyle bırakılması, cihazın yoğuşma bölgesine girmemesi demek.

Teslim sırasında bu ayarların ne olduğunu sormak yerinde oluyor. Bakımdan sonra faturası yükselen cihazların bir kısmında sebep, geri alınmamış bir bakım ayarı çıkıyor.

Yoğuşmalı cihazda ek testler

Yoğuşmalı cihazlarda birkaç kalem daha var.

Yoğuşma suyu tahliyesi kontrol ediliyor: hat açık mı, sifon dolu mu, akış var mı. Tıkalı ya da donmuş bir tahliye cihazı kilitliyor ve bu, kışın en sık karşılaştığımız kilitlenme nedenlerinden biri.

Sifonun su ile dolu olması gerekiyor. Boş bir sifon baca gazının tahliye hattından geri gelmesine yol açıyor.

Dönüş suyu sıcaklığı ayrıca ölçülüyor. Cihazın yoğuşma bölgesinde çalışıp çalışmadığı bu değerden anlaşılıyor; gidiş suyuna bakarak bu söylenemiyor.

Sık sorulanlar

Servis gittikten sonra bir sorun çıkarsa ne yapmalı?+

Hemen arayın. Bakımdan sonraki ilk günlerde çıkan sorun, çoğu zaman yapılan işlemle ilgili oluyor ve bağlantısı kurulduğunda hızlı çözülüyor. Beklemek bağlantıyı zorlaştırıyor.

Testler ne kadar sürer?+

Sızdırmazlık ve ateşleme kontrolü birkaç dakika. Emniyet düzeneklerinin denenmesi ve cihazın kararlı duruma gelip ölçüm alınması bunun üzerine yaklaşık yarım saat ekliyor.

Cihaz çalışıyorsa testlere gerek var mı?+

Var. Emniyet düzenekleri normal çalışmada zaten devreye girmiyor; bozuk olduklarında da fark edilmiyorlar. Denenmedikçe çalıştıkları bilinmiyor.

Bakımdan sonra kokuyor, normal mi?+

Sezon başında brülör bölmesinde kalan tozun yanmasından kaynaklanan hafif bir koku kısa sürede geçiyor. Gaz kokusuysa normal değil; cihaz kapatılıp gaz vanası kapatılarak servis aranıyor.

Test sonuçlarını yazılı bırakıyoruz

Bakım bittiğinde hangi testlerin yapıldığını ve alınan değerleri fişe yazıyoruz; emniyet düzeneklerinin denenip denenmediği de dahil. Kombi bakımı sonrasında cihazınızda beklemediğiniz bir durum olursa aramanızı istiyoruz — erken haber, küçük bir ayarla çözülebilecek şeyin büyümesini engelliyor.