Ferroli'de Kurum ve Kireç Temizliğinin Sırası

Bir kombinin ürettiği ısıyı eve aktarabilmesi iki yüzeyin temiz kalmasına bağlı: gazın yandığı brülör ve ısının suya geçtiği eşanjör. Bu iki yüzey kirlendiğinde cihaz çalışmaya devam ediyor, kod vermiyor ve kullanıcı hiçbir şey fark etmiyor; değişen tek şey aynı sonuç için daha fazla gaz yakılması oluyor. Bu yüzden bakımın gövdesi bu iki yüzey üzerine kuruluyor ve yapılan işin sonucu ancak ölçümle görülüyor.

Eşanjörün iki yüzü

Eşanjör iki farklı ortamla temas ediyor: bir tarafında tesisat suyu, diğer tarafında baca gazı bulunuyor. Su tarafında kireç ve tortu birikiyor; bu birikinti kanalları daraltarak debiyi düşürüyor ve cihazın kısa sürede aşırı ısınmasına yol açıyor. Gaz tarafında ise kurum birikiyor; kurum yalıtkan bir tabaka gibi davrandığı için ısının suya geçmesini engelliyor ve üretilen enerjinin bir bölümü bacadan dışarı gidiyor. İki kirlilik farklı belirtiler ürettiği için ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Su tarafındaki daralma kendini kısa döngü ve aşırı ısınma kodlarıyla gösteriyor; gaz tarafındaki kurumlanma ise sessiz ilerliyor ve yalnızca gaz tüketiminde artış olarak görünüyor. Bu ayrım, hangi tür temizliğin gerektiğini de belirliyor.

Su tarafındaki temizlik

Kireçlenme ve tortu birikmesi için kimyasal temizlik uygulanıyor; devre boşaltılıp uygun çözelti dolaştırılıyor ve ardından durulanıyor. Kullanılan ürünün cihaz üreticisinin izin verdiği ürünler arasında olması gerekiyor, çünkü uyumsuz bir kimyasal conta malzemelerine ve eşanjör yüzeyine zarar verebiliyor. İşlem sonrası tesisat yeniden dolduruluyor ve havası alınıyor.

Bu temizlik yapıldığında birikmenin nedeni de ele alınmazsa sonuç kalıcı olmuyor. Sisteme sürekli taze su girmesine yol açan bir kaçak varsa, temizlenen eşanjör kısa sürede yeniden kireçlenmeye başlıyor. Bu yüzden su tarafındaki her müdahale, basınç seyrinin değerlendirilmesiyle birlikte yürütülüyor.

Gaz tarafındaki temizlik

Kurum birikmesi mekanik olarak temizleniyor; eşanjör kanatları arasındaki birikinti uygun fırçalarla alınıyor ve yanma odası yüzeyleri temizleniyor. İşlem cihazın gazı ve elektriği kesilerek, ön kapak ve yanma odası kapağı açılarak yapılıyor. Aynı sırada contaların durumu da kontrol ediliyor; yorulmuş bir conta hem sızdırmazlığı hem yanma havasının kontrolünü bozuyor.

Yoğuşmalı cihazlarda bu yüzeyde asidik yoğuşma suyunun bıraktığı birikinti de bulunabiliyor. Bu tip cihazlarda temizlik yöntemi ve kullanılan malzeme, üreticinin tanımladığı biçimde seçiliyor; yanlış bir fırça yüzeyde kalıcı hasar bırakabiliyor.

Brülör temizliği

Brülör delikleri kurum, toz ya da kalıntıyla daraldığında gaz düzgün dağılamıyor ve bazı bölgelerde eksik yanma başlıyor. Sonuç, sarı alev ve hızlanan kurum üretimi oluyor. Yaz boyunca yanma bölmesine giren toz, böcek ya da kuş kalıntısı da aynı sonucu üretiyor; bu yüzden sezon öncesi bakımda brülör mutlaka sökülüp kontrol ediliyor.

Temizlik sonrası alev dağılımının düzgünleştiği gözle de görülebiliyor. Ancak gözle yapılan bu değerlendirme bir ön fikir veriyor; kesin sonuç baca gazı analiziyle alınıyor.

Elektrotlar

Ateşleme ve iyonizasyon elektrotları aynı bölgede çalışıyor ve yüzeylerinde biriken tabaka her ikisinin de işlevini bozuyor. Ateşleme elektrodunda kirlenme kıvılcımı zayıflatıyor, seramikteki çatlak ise kıvılcımın gövdeye kaçmasına yol açıyor. İyonizasyon elektrodundaki kirlenme ise cihazın alevi görememesine ve kilitlenmesine neden oluyor.

Bakımda bu elektrotlar temizleniyor ve konumları üreticinin verdiği ölçüye göre ayarlanıyor. Ölçüye uymayan bir kıvılcım aralığı, temizlik yapılmış olsa bile gecikmeli ateşleme üretmeye devam ediyor.

Nedeni de gidermek

Kurum bir sonuç olduğu için nedeni giderilmeden yapılan temizlik geçici kalıyor. Aynı hava yetersizliği, aynı baca sorunu ya da aynı ayar hatası sürüyorsa birikme birkaç ay içinde yeniden başlıyor. Bu yüzden temizlikle birlikte havalandırma menfezleri, baca yolu ve gaz ayarı da ele alınıyor.

Havalandırma menfezlerinin kapatılmış olması bacalı cihazlarda en sık karşılaşılan neden; bu menfezler hiçbir koşulda kapatılmıyor, çünkü kapatılmaları eksik yanmaya ve karbon monoksit riskine yol açıyor.

Sonucu doğrulamak

Temizliğin işe yarayıp yaramadığı gözle değil ölçümle anlaşılıyor. İşlem sonrası yapılan baca gazı analizinde oksijen oranı, karbondioksit değeri ve baca gazı sıcaklığı okunuyor; değerler üreticinin verdiği aralığa dönmüşse temizlik yeterli olmuş demektir. Değerler hâlâ dışarıdaysa neden yalnızca kirlilik değil, ayar ya da baca tarafındadır.

Bu ölçümlerin bakım fişine yazılması, bir sonraki bakımda karşılaştırma yapılmasını sağlıyor. Aynı koşulda ölçülen değerlerin yıllar içinde bozulması, kirlilik görünmeden önce bir sorunun geliştiğini haber veriyor.

Ne zaman değişim gerekiyor

Temizlik sonrası performans geri gelmiyorsa, eşanjörde delinme ya da kaçak varsa ya da kanallar kalıcı olarak tıkanmışsa değişim gündeme geliyor. Bu karar ölçümle veriliyor; temizlik denenmeden değişim önerilmiyor. Değişim kararı verildiğinde cihazın genel durumu ve yaşı da birlikte değerlendiriliyor.

Kirlenme hızını belirleyen koşullar

Aynı cihaz iki farklı evde çok farklı hızda kirleniyor ve bunu belirleyen şey büyük ölçüde cihazın dışında. Suyun sertliği su tarafındaki birikmeyi, ortamın tozluluğu ve yanma havasının kalitesi ise gaz tarafındaki kurumlanmayı hızlandırıyor. Çamaşır kurutulan alanlarda havadaki lif, sahil bölgelerinde ise tuz ek bir yük oluşturuyor ve yanma bölgesine ulaşıyor.

Baca koşulları da doğrudan etkili. İzin verilen sınırlara yakın uzunlukta ya da çok dirsekli bir bacada akış direnci yüksek olduğu için yanma sürekli sınırda çalışıyor ve kurum daha çabuk birikiyor. Bu koşullar montajda belirlendiği için sonradan değiştirilmesi zor; bakım aralığının bunlara göre kısaltılması daha pratik bir yaklaşım oluyor.

Bakım sonrası devreye alma

Temizlik ve kontroller bittikten sonra cihaz çalıştırılıp kararlı hale gelmesi bekleniyor, ardından ölçümler alınıyor. Erken alınan bir ölçüm gerçek çalışma koşulunu yansıtmadığı için kayda geçirilecek değerlerin cihaz ısındıktan sonra okunması gerekiyor. Aynı aşamada tesisat basıncı doğru aralığa getiriliyor ve hava alma tamamlanıyor.

Ön kapağın düzgün oturtulması da bu aşamanın parçası. Kapak, yanma bölgesinin sızdırmazlığının bir bileşeni olduğu için gevşek kapandığında hem yanma havasının kontrolü bozuluyor hem baca gazı gövdeye sızabiliyor. Contası yorulmuşsa değiştiriliyor ve bütün vidalar takılıyor.

Temizliği ölçümle bitiriyoruz

İki yüzeyi de temizleyip baca gazı analiziyle sonucu doğruluyor, değerleri fişe yazıyoruz. Yıllık kombi bakımı için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye geliyoruz.