Peteği Kapatmak Tasarruf Sağlar mı

Isıtma maliyetini düşürmek için akla ilk gelen yöntemlerden biri, kullanılmayan odaların peteklerini tamamen kapatmak. Mantık basit görünüyor: ısıtılmayan oda enerji harcamaz. Uygulamada ise sonuç beklenenden düşük çıkıyor ve bazı durumlarda yeni sorunlar doğuyor. Nedeni, evin odalarının birbirinden yalıtılmış hacimler olmaması.

Isı iç duvarlardan da geçiyor

Bir evin ısı kaybı yalnızca dış duvarlardan olmuyor. Sıcaklık farkı bulunan her yüzeyden ısı akıyor ve iç duvarlar da buna dahil. Kapatılan oda soğudukça, o odayla komşu odalar arasındaki fark büyüyor ve ısı sıcak odalardan soğuk odaya doğru akmaya başlıyor.

Bu akış, kapatılan peteğin sağladığı kazancın bir bölümünü geri götürüyor. Sıcak odalardaki radyatörler, kendi odalarını ısıtmanın yanında bir de soğuk odayı beslemek zorunda kalıyor ve daha uzun süre çalışıyor.

Kapı açık kaldığında

Soğuk odanın kapısı açık bırakıldığında durum daha da belirginleşiyor. Sıcak hava soğuk odaya doğru hareket ediyor, soğuk hava sıcak odalara geliyor ve bütün evin sıcaklığı düşüyor. Kullanıcı bunu telafi etmek için termostatı yükseltiyor.

Bu yüzden bir oda gerçekten ısıtılmayacaksa kapısının kapalı tutulması gerekiyor. Aksi halde kapatılan petek, tasarruf yerine tüketim artışı üretiyor.

Yoğuşma ve küf riski

Isıtılmayan bir odanın duvar yüzey sıcaklığı düşüyor. Evin diğer bölümlerinden gelen nemli hava bu soğuk yüzeyle karşılaştığında yoğuşuyor ve duvarda nem oluşuyor. Bu, küf gelişimi için uygun bir ortam yaratıyor.

Özellikle dış duvara bakan köşelerde ve mobilya arkalarında bu sorun hızla ortaya çıkıyor. Ortaya çıkan zarar, elde edilen tasarrufun çok üzerinde bir masrafa dönüşebiliyor.

Donma riski

Tamamen kapatılan bir radyatörün içindeki su hareketsiz kalıyor. Çok soğuk gecelerde ve dış duvara bitişik konumdaki peteklerde donma ihtimali doğuyor. Donan su hacim genişlettiği için petek ve bağlantılarda kalıcı hasar bırakabiliyor.

Bu nedenle uzun süre kapalı kalacak odalarda vana tamamen kapatılmıyor, en düşük konumda bırakılıyor.

Tesisat dengesinin bozulması

Birden fazla radyatör kapatıldığında devrede kalan yol daralıyor ve pompanın bastığı su daha az sayıda petekten geçmek zorunda kalıyor. Akış hızı arttığı için vana bölgelerinde ıslık sesi başlıyor.

Aşırı durumda cihaz aşırı ısınmaya geçip kesiyor. Bu yüzden cihazlarda by-pass düzeneği bulunuyor; ancak by-pass ayarının tesisata uygun yapılmış olması gerekiyor.

Doğru yaklaşım: kısmak

Kullanılmayan odada vanayı tamamen kapatmak yerine düşük bir konumda tutmak, hem donma hem yoğuşma riskini ortadan kaldırıyor hem iç duvarlar üzerinden kaybı sınırlıyor. Oda soğuk kalıyor ama donacak kadar değil.

Termostatik vana bulunan tesisatlarda bu ayar doğrudan yapılabiliyor; vananın en düşük ama sıfır olmayan konumu bu iş için tasarlanmış durumda.

Gerçek kazanç nereden geliyor

Asıl kazanç odaları kapatmaktan değil, evin genelini gereğinden yüksek tutmamaktan geliyor. Bütün evde bir derecelik düşüş, tek bir odayı kapatmaktan daha fazla etki yapıyor ve hiçbir yan etkisi bulunmuyor.

Bunun yanında havalandırma alışkanlığının düzeltilmesi ve radyatör önlerinin açılması da doğrudan tüketimi düşürüyor.

Hangi odalar için mantıklı

Gerçekten hiç kullanılmayan, kapısı sürekli kapalı tutulabilen ve dış duvarı az olan bir depo odası için kısma mantıklı. Buna karşılık günde birkaç saat kullanılan bir odayı sürekli soğuk tutup her seferinde yeniden ısıtmak verimli olmuyor.

Yatak odaları da bu grupta; gece serin tercih ediliyorsa vana kısılıyor ama kapatılmıyor.

Petek önlerinin açık olması

Kapatma tartışmasından bağımsız olarak, açık tutulan peteklerin önünün boş olması gerekiyor. Önüne mobilya konmuş ya da uzun perdeyle kapatılmış bir radyatör, ürettiği ısıyı odaya veremiyor ve cihaz daha uzun çalışıyor.

Bu düzeltme hiçbir masraf gerektirmiyor ve etkisi kapatma tartışmasından daha büyük olabiliyor.

Ölçerek karar vermek

Hangi yöntemin sizin evinizde ne kadar kazandırdığını görmenin tek yolu sayaç okumak. İki hafta bir yöntem, iki hafta diğeri uygulanıp benzer hava koşullarındaki günlük ortalamalar karşılaştırıldığında sonuç net çıkıyor.

Bu ölçüm yapılmadan verilen kararlar çoğu zaman kulaktan dolma bilgilere dayanıyor ve beklenen sonucu vermiyor.

Tesisat tarafının rolü

Odaların dengesiz ısınması genellikle kapatma alışkanlığından değil, tesisatın dengesizliğinden kaynaklanıyor. Cihazdan uzak petekler geç ısınıyor, yakındakiler aşırı ısınıyor ve kullanıcı bunu vana ile telafi etmeye çalışıyor.

Dengeleme yapıldığında bütün odalar benzer sürede ısınıyor ve vana oynatma ihtiyacı büyük ölçüde ortadan kalkıyor.

Kapatmanın gerçek karşılığı

Bir odanın peteği kapatıldığında kazanç hiç olmuyor değil; o odanın dış duvarlarından olan kayıp gerçekten azalıyor. Ancak kazanç, o odanın toplam kaybının tamamı değil yalnızca dış yüzeyine düşen bölümü kadar oluyor. İç duvarlardan komşu odalara doğru olan akış devam ettiği için hesap beklendiği gibi çıkmıyor.

Bu oran, kapatılan odanın konumuna göre değişiyor. Evin ortasında, dört tarafı ısıtılan odalarla çevrili bir oda kapatıldığında kazanç neredeyse sıfıra yaklaşıyor; köşede, iki dış duvarı bulunan bir oda kapatıldığında ise kazanç belirgin hale geliyor. Kararın odanın konumuna göre verilmesi bu yüzden anlamlı oluyor.

Nem dengesi

Isıtılmayan odalar evin nem dengesini de bozuyor. Sıcak ve nemli hava kapalı odaya sızıp soğuk yüzeylerde yoğuşuyor; bu, odanın havalandırılmaması durumunda kısa sürede görünür hale geliyor. Banyoya ya da mutfağa bitişik ısıtılmayan odalarda sorun daha hızlı ortaya çıkıyor.

Bu nedenle düşük seviyede tutulan odaların da düzenli havalandırılması gerekiyor. Kısa süreli ve tam açık havalandırma, hem nemi atıyor hem ısı kaybını en aza indiriyor.

Kapatma kararı verilirken bu ayrıntıların hepsi birlikte değerlendirildiğinde, çoğu evde sonuç aynı yere çıkıyor: kapatmak yerine kısmak.

Kısma miktarı da odaya göre belirleniyor; hiç kullanılmayan bir depoda daha aşağı inilebiliyorken yatak odasında konfor sınırı gözetiliyor. Bu ayrımı yapmak, tek kural uygulamaktan daha iyi sonuç veriyor.

Sık sorulanlar

Kullanmadığım odanın peteğini kapatayım mı?+

Tamamen kapatmak yerine düşük bir seviyede tutmak daha iyi sonuç veriyor. Kapalı oda, komşu odalardan ısı çekmeye başlıyor.

Kapatınca fatura düşmüyor mu?+

Bir miktar düşüyor ama beklenen kadar değil. Kaybın bir bölümü iç duvarlar üzerinden devam ediyor.

Kapalı odada küf oluşur mu?+

Oluşabiliyor. Soğuyan duvar yüzeyinde nem yoğuşuyor ve küf için uygun ortam doğuyor.

Bütün petekleri kısmak cihaza zarar verir mi?+

Aşırı kısma pompayı zorluyor ve akış sesi ile aşırı ısınmaya yol açabiliyor. By-pass ayarı bu yüzden önemli.

Tesisatı dengeleyip vana ihtiyacını azaltıyoruz

Odalar arasındaki ısınma farkını ölçüp dengeleme yapıyor, by-pass ayarını tesisatınıza göre kontrol ediyoruz. Petek ve tesisat işlerini Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de yapıyoruz.