Bergama Petek Temizliği — Eski Tesisatta Yıkama

Bergama'daki tesisatların önemli bir bölümü kombiden eski. Katı yakıt kazanıyla yıllarca çalışmış, sonra doğalgaza dönülürken olduğu gibi bırakılmış hatlar bunlar. İçlerinde biriken şey, baştan kombi için kurulmuş bir tesisattakinden farklı ve temizliği de farklı ilerliyor. Bu sayfada o farkı ve iki katlı evlerdeki denge sorununu yazdık; makineli yıkamanın teknik anlatımı petek temizliği sayfamızda.

Eski kazan tesisatında ne birikmiş oluyor

Katı yakıt kazanıyla çalışan bir sistemde su sıcaklığı kombiden yüksek seyrediyor ve sıcaklık dalgalanması daha geniş bir aralıkta oluyor. Bu iki şey tortu oluşumunu hızlandırıyor.

Birikenin ana bileşeni yine demir oksit — çelik boru ve radyatörlerin iç yüzeyinin oksijenle tepkimesi. Farkı miktarında ve sertliğinde. Yüksek sıcaklıkta oluşan tabaka daha sıkı yapışıyor ve darbeli yıkamaya daha dirençli oluyor.

İkinci bileşen kireç. Kazan sistemlerinde suyun sık tazelenmesi yaygın bir alışkanlıktı; her tazeleme yeni mineral getiriyordu. Bu birikim özellikle boruların dirsek noktalarında ve radyatör girişlerinde toplanmış oluyor.

Üçüncüsü montaj artığı. Eski tesisatlarda kenevir ve macun kullanılmış oluyor; bunların artıkları sistemde dolaşıyor ve dar kesitlere takılıyor.

Bu üçlü, kombiye bağlandığında yeni cihaza doğru hareket ediyor. Ana eşanjörün su kanalları radyatör kanallarından çok daha dar olduğu için birikimin ilk etkisini orada görüyoruz — dönüşüm yapılmış evlerde ilk sezonda çıkan eşanjör tıkanmalarının nedeni bu.

Galvaniz boru gerçeği

Bergama'daki eski tesisatların bir kısmı galvaniz borudan. Bu hatlarda yıkama planı değişiyor ve nedenini açıkça söylemek gerekiyor.

Galvanizin iç yüzeyindeki çinko kaplama zamanla aşınıyor. Kaplamanın kalktığı noktalarda altındaki çelik açığa çıkıyor ve orada korozyon hızlanıyor. Bu bölgelerde et kalınlığı azalmış oluyor.

Yüksek basınçlı darbeli yıkama, zaten incelmiş bir noktayı açabiliyor. Bu, yıkamanın "boruyu deldiği" anlamına gelmiyor — delinme oraya zaten gelmişti, yıkama sadece zamanını öne çekiyor. Yine de sonucu evde su olması olduğu için, işleme başlamadan söylemek gerekiyor.

Galvaniz hatlarda daha ölçülü basınçla ilerliyoruz ve gerekirse kimyasal temizliği öne alıyoruz. Boru durumu kötüyse yıkama yerine tesisat yenilemesinin hesabını çıkarıp gösteriyoruz; yıkamaya harcanan para birkaç ay sonra yenileme maliyetinin üstüne binmesin.

İki katlı evde dikey denge

Müstakil evlerde en sık duyduğumuz şikâyet "üst kat ısınmıyor" ya da "alt kat bunalıyor". Bunun nedeni çoğu zaman tıkanma değil, hidrolik denge.

Su en az direncin olduğu yoldan akıyor. Kombiye yakın kattaki radyatörlere ulaşmak, diğer kata çıkıp inmekten kolay; vanalar sonuna kadar açık bırakılmışsa suyun büyük kısmı yakın katta dolanıp geri dönüyor.

Bu tabloyu tıkanmadan ayırmak kolay. Tıkanmada radyatörün üstü sıcak, altı soğuk oluyor. Denge sorununda ise radyatörün tamamı ılık ya da tamamen soğuk kalıyor — su hiç gelmiyor ya da yeterince gelmiyor.

Çözüm yakın kattaki vanaların hesaplanmış oranda kısılması. Bu bir ayar işi; yıkama gerektirmiyor, tesisata müdahale yok, birkaç saatte bitiyor ve yıkamadan belirgin biçimde ucuz.

Kalıcı çözüm tesisatın iki ayrı devreye ayrılması. Her katın kendi kontrolü olduğunda denge sorunu ortadan kalkıyor ve kullanılmayan katı düşük tutma imkânı doğuyor. Bu, tesisata müdahale gerektiren bir iş ve yaz aylarında planlanıyor.

Uzun sezon çamuru nasıl etkiliyor

Tesisat suyu kapalı devrede dönüyor, teorik olarak temiz kalması bekleniyor. Çamurun kaynağı üç yerden geliyor ve uzun sezon bunların ikisini besliyor.

Korozyon suyun içindeki oksijenle çelik yüzeyin tepkimesi. Bu tepkime sıcaklıkla hızlanıyor; cihaz ne kadar çok saat ısıtırsa demir oksit üretimi o kadar sürüyor.

Sık su ekleme ikinci kaynak. Sızıntısı olan bir tesisata her hafta taze şebeke suyu giriyor ve her litre yeni oksijen ile yeni mineral getiriyor. Uzun sezonda ısınma-soğuma döngüsü çok olduğu için bağlantı noktaları daha çok zorlanıyor ve sızıntı olasılığı yükseliyor.

Üçüncüsü montaj artığı ve bu tek seferlik.

Bu yüzden Bergama'da basınç düşüşünü ayrı bir gösterge olarak izliyoruz. Sezon başında ve sonunda okunan iki basınç değeri arasındaki fark, kış boyunca ne kadar su kaybedildiğini gösteriyor. Düzenli kayıp varsa, yıkamadan önce yapılacak iş kaynağını bulmak — yoksa iki sezonda aynı noktaya dönülüyor.

Kırsal adreslerde su kalitesi

Çevre yerleşimlerde tesisat dolum suyu, merkez şebeke suyundan farklı olabiliyor ve bu farkın iki boyutu var.

Birincisi sertlik. Kalsiyum ve magnezyum tuzları ısınan yüzeylerde çökeliyor. Tesisat kapalı devre olduğu için bu bir kerelik bir yük — sistem doldurulduktan sonra yeni mineral girmiyor. Sorun yine sık su eklemede çıkıyor.

İkincisi askıda katı madde. Kaynağına göre suda ince kum ya da tortu bulunabiliyor. Bu, kirecin aksine çözünmüş değil, taşınan bir yük; pompa ve vana gövdelerinde birikiyor, üç yollu vanayı sıkıştırıyor.

Bu adreslerde tesisat dolumundan önce suyun filtrelenmesini ve cihaz girişine filtre konulmasını öneriyoruz. İkisi de ucuz önlemler ve eşanjörü doğrudan koruyorlar.

Yıkama sonrası sistemi doldururken de aynı kurala uyuyoruz; temizlenmiş bir tesisatı filtrelenmemiş suyla doldurmak, işin bir bölümünü boşa çıkarıyor.

Yıkamayı ne zaman yaptırmalı

Isıtma sezonu burada uzun olduğu için pencere dar. Mayıs ile eylül arası en uygun dönem.

Yazın yaptırmanın avantajı, ısıtmasız geçen birkaç saatin sorun olmaması ve randevu bulmanın kolay olması. Sökülüp yıkanması gereken bir radyatör çıkarsa ya da rakor kırılırsa, süre uzadığında kimse üşümüyor.

Kışın da yapıyoruz ve işlem bittiğinde sistem aynı gün devreye giriyor. Ama işin ortasında çıkan bir aksilik — kırılan bir rakor, sıkışmış bir vana — kışın evi birkaç saat daha soğukta bırakıyor.

Dönüşüm yapılan evlerde sıra farklı. Katı yakıt tesisatına kombi bağlanacaksa, yıkama montajdan önce yapılıyor. Bu adım atlandığında eski borulardaki tortu yeni eşanjöre gidiyor ve ilk sezonda tıkanma çıkıyor.

Yıkama günü ve sonrası

Kombi kapatılıp tesisat soğumaya bırakılıyor. Bağlantı noktalarına ve zemine örtü seriliyor. Kompresörlü makine gidiş-dönüş hattına ya da kolektöre bağlanıyor, çıkış hortumu doğrudan gidere veriliyor.

Radyatörler sırayla devreye alınıyor; her birine basınçlı su ve hava darbesi gönderilip çıkan su berraklaşana kadar sürdürülüyor. İki katlı bir evde iş kat kat ilerliyor ve ortalama dört-altı saat sürüyor.

Ardından tesisat temiz suyla dolduruluyor, hava alınıyor, basınç ayarlanıyor ve inhibitör ekleniyor. Kombi devreye alınıp tüm radyatörlerin ısındığı elle kontrol ediliyor.

İlk iki-üç gün radyatörlerin üstünde hava toplanabiliyor; havasını bir kez daha alıp basıncı 1-1,5 bara tamamlamanız gerekiyor. Bağlantı noktalarında damlama olup olmadığına da bakın — rakorlar açılıp kapandığı için ilk günlerde nemlenme görülebiliyor, sürekli damlama varsa contanın sıkılması gerekiyor.

Temizlenmiş tesisatı korumak

Uzun sezon çalışan bir tesisatta yıkamanın kalıcılığı, sonrasında alınan önlemlere bağlı.

İnhibitör. Korozyonu yavaşlatan katkı; suyun demirle tepkimesini baskılıyor. Yıllık bakımda oranı ölçülüyor ve zayıfladıysa tamamlanıyor. Sistem boşaltılıp yeniden dolduruldu ise baştan ekleniyor.

Manyetik filtre. Kombinin dönüş hattına takılıyor, demir oksit parçacıklarını mıknatısla tutuyor. Yılda bir açılıp temizleniyor. Uzun sezonda ürettiği koruma daha belirgin oluyor.

Sızıntının kapatılması. Basınç düşüşü varsa kaynağını bulmadan yapılan her yıkama geçici.

Vanaların yılda bir hareket ettirilmesi. Yıllarca aynı konumda kalan vanalar sıkışıyor. Sezon sonunda hepsini bir tur açıp kapatmak, sonradan tek tek uğraşmayı önlüyor.

Kimyasal temizlik ne zaman devreye giriyor

Makineli yıkama, birikintiyi fiziksel olarak söküp dışarı atıyor. Bazı birikim tiplerinde bu yeterli olmuyor ve kimyasal destek gerekiyor.

Ayrım şurada: gevşek çamur darbeli yıkamayla kolayca kalkıyor. Yüksek sıcaklıkta oluşmuş, yüzeye sıkı yapışmış tabaka ve kireç ise kalkmıyor. Katı yakıt kazanından dönmüş tesisatlarda bu ikinci tip daha yaygın.

Kimyasal temizlikte tesisata çözücü bir ürün veriliyor, belirli bir süre sirküle ettiriliyor, sonra sistem boşaltılıp durulanıyor. İşlem makineli yıkamadan uzun sürüyor ve tesisatın malzemesine uygun ürün seçilmesi gerekiyor.

Malzeme uyumu burada belirleyici. Alüminyum eşanjör, çelik radyatör ve bakır boru bir arada bulunuyorsa, üçüne de uygun bir ürün kullanılması gerekiyor. Yanlış seçim contaları ve pompa salmastrasını bozabiliyor.

Durulama atlanmayacak bir adım. Sistemde kalan çözücü artığı, sonraki sezonda korozyonu hızlandırıyor. İşlem sonunda su berraklaşana kadar durulayıp ardından inhibitör ekliyoruz.

Yerden ısıtmalı bölümlerde

Yerden ısıtma borularının kesiti radyatör hatlarından dar ve devre uzunlukları fazla. Aynı miktarda birikinti, bir radyatörde belirti vermezken burada tıkanma yaratıyor.

Yıkama kolektör üzerinden, devre devre yapılıyor. Her devre ayrı ayrı izole edilip temizleniyor; bu, radyatörlü sisteme göre daha uzun süren bir iş.

Basınç tarafında dikkatli ilerlemek gerekiyor. Zemin altındaki plastik esaslı borular, çelik hatlar kadar yüksek basınca uygun değil. Bu sistemlerde ölçülü basınç ve kimyasal destek birlikte kullanılıyor.

Korunma tarafında yerden ısıtmalı sistemlerde filtre ve inhibitör kullanımı isteğe bağlı olmaktan çıkıyor. Zemin altındaki bir tıkanmanın çözümü, radyatör değiştirmek kadar kolay değil; önlem almak burada doğrudan maliyet tasarrufu.

Karma sistemlerde — alt kat yerden, üst kat radyatör — iki bölüm ayrı ayrı ele alınıyor ve her birinin kendi kontrolü olması gerekiyor.

Fiyatı belirleyen kalemler

Yıkama ücreti tek bir rakam değil, birkaç etkenin toplamı olarak çıkıyor.

Radyatör sayısı ilk kalem; her petek ayrı ayrı işleme alındığı için süre buna bağlı. Evin kaç katlı olduğu ikinci; iki katlı bir evde tesisat uzunluğu ve devre sayısı artıyor.

Tesisatın tipi üçüncü. Kolektörlü sistemde her hat izole edilebildiği için iş kısa sürüyor. Kolon tesisatlı yapılarda hattın tamamı işleme giriyor.

Duruma göre eklenenler: sökülüp yıkanması gereken radyatör, kırılan ya da değişmesi gereken rakor, sıkışmış vana, kimyasal temizlik, inhibitör ve manyetik filtre.

Kaç radyatörünüz olduğunu, evin kaç katlı ve kaç yaşında olduğunu söylerseniz telefonda bir aralık verebiliyoruz. Adreste durumu gördükten sonra fiyat kesinleşiyor ve onayınızı almadan işleme başlamıyoruz. Aynı yerleşimde birden fazla ev aynı güne randevu alırsa ev başına maliyet düşüyor.

Yıkama hakkında sorulanlar

Radyatörlerimi sökmek gerekiyor mu

Çoğunda sökmeden, bağlantı noktalarından işlem yapılıyor. Sökme gereken durumlar sınırlı: içi tamamen dolmuş ve darbeli yıkamaya cevap vermeyen radyatörler ile vanası kilitlenmiş olanlar. Sökülen radyatör dışarıda yıkanıp geri takılıyor; bu ek işçilik olarak ayrıca konuşuluyor.

Döküm radyatörlerim var, yıkanır mı

Yıkanıyor ve genelde iyi sonuç veriyor. Döküm radyatörlerin kanal kesitleri geniş olduğu için tıkanmaya dirençliler ve temizlendiklerinde uzun yıllar daha çalışıyorlar. Bergama'nın eski evlerinde hâlâ çalışan döküm radyatörler var; değiştirmek için acele etmeye gerek yok.

Yıkama gaz faturamı düşürür mü

Kesin bir oran vermek doğru olmaz; kazanç tesisatın ne kadar dolu olduğuna bağlı. Mekanizma şu: tıkalı bir tesisatta kombi hedef sıcaklığa geç ulaştığı için daha uzun süre ve daha yüksek su sıcaklığında çalışıyor. Yıkamadan sonra aynı konfora daha kısa sürede ulaşılıyor. Sezonun uzun olduğu yerde bunun faturaya yansıması, kısa sezonlu bir ilçeye göre daha belirgin oluyor.

Kaç yılda bir gerekir

Sabit bir sayı yerine göstergeye bakmak daha doğru. Sezon başında radyatörlerin alt ve üst yüzeyleri arasında elle hissedilir bir sıcaklık farkı varsa zamanı gelmiş demektir. Katkılı ve manyetik filtreli bir tesisatta bu aralık belirgin biçimde uzuyor.

Yıkama yerine tesisat yenilemesi önerdiğimiz durumlar

Bazı tesisatlarda yıkama anlamlı sonuç vermiyor ve bunu işleme başlamadan söylemek gerekiyor.

Galvaniz hatlarda et kalınlığı ciddi biçimde azalmışsa, temizlenen bir tesisat birkaç ay içinde farklı bir noktadan sızdırmaya başlıyor. Yıkamaya harcanan para, yenileme maliyetinin üstüne biniyor.

Panel radyatörlerin dış yüzeyinde nokta nokta sızıntı izi varsa iç yüzey delinme noktasına gelmiş demektir. Yüksek basınçlı yıkama o noktayı açabiliyor.

Bağlantı rakorlarının çoğu açılırken kırılıyorsa, iş yıkamadan çıkıp parça değişimine dönüyor. Bu noktada tesisatın ilgili bölümünü yenilemek daha ekonomik olabiliyor.

Radyatör yüzeyi evin ihtiyacını zaten karşılamıyorsa, temizlenmiş bir tesisat da evi ısıtmıyor. Burada yapılacak iş yıkama değil, radyatör eklemek.

Bu dördünü adreste görüp gösteriyoruz. Hesabı çıkarıp iki seçeneği yan yana koyuyoruz; kararı siz veriyorsunuz ve zorlamıyoruz.

Kombim yeni ama tesisatım eski, ne yapmalıyım

Bu, yıkamanın en gerekli olduğu senaryo. Eski borulardaki tortu yeni cihazın eşanjörüne gidiyor ve ilk sezonda tıkanma çıkarıyor. Montaj sırasında yıkama yapılmadıysa, ilk sezon dolmadan yaptırmakta fayda var. Cihazınız garanti kapsamındaysa bu ayrıca önem taşıyor; çamur kaynaklı tıkanmalar garanti dışında kalıyor.

Yıkama sırasında evde bulunmam gerekiyor mu

Bulunmanız daha rahat oluyor, çünkü radyatörlerin bulunduğu odalara girilmesi ve mobilya çekilmesi gerekebiliyor. Zorunlu değil; anahtar bırakarak da yaptırabilirsiniz. O durumda çıkan suyun ilk ve son hali dahil her aşamayı fotoğraflayıp gönderiyor, ertesi gün basıncı kontrol etmek için bir kez daha uğruyoruz.

Bergama'da yıkama randevusu

Bergama merkez ve çevre yerleşimlerde makineli petek temizliği, denge ayarı ve tesisat suyunun yenilenmesi yapıyoruz. Kaç radyatörünüz olduğunu ve evin kaç katlı olduğunu söylerseniz telefonda süre ve fiyat için aralık verebiliyoruz. Diğer işlerimiz Bergama kombi servisi sayfasında.