Servis Çıkışında Basınç Düşmesi Normal mi

Bakımdan sonra manometrenin düşmesi sık karşılaşılan bir durum ve çoğu zaman beklenen bir sonuç. Ama her düşüş masum değil. Bu yazıda ikisini ayırmanın yolunu ve hangi durumda beklemek yerine aramak gerektiğini yazdık.

Havanın yerini su alıyor

En yaygın ve en zararsız neden bu.

Bakım sırasında sistem açılıyorsa ya da peteklerin havası alınıyorsa, içeride hava kalıyor. Hava sıkışabilen bir gaz; sistemin bir bölümünü kapladığında basıncı yapay olarak yüksek tutuyor.

Hava dışarı çıktıkça o hacmi su dolduruyor. Su sıkışmayan bir sıvı olduğu için basınç iniyor. Sistem hacmi aynı kaldığı halde değer düşüyor.

Bu düşüş tek seferlik. Basınç tamamlandıktan sonra sabit kalması bekleniyor.

Sistemde hâlâ hava varsa düşüş birkaç gün sürebiliyor, çünkü hava kademeli olarak toplanıp purjörlerden atılıyor. Bu durumda peteklerin havasını tekrar almak ve basıncı yeniden tamamlamak gerekiyor.

Açılan bağlantı sızdırıyor

İkinci neden ve üzerinde durulması gereken olan bu.

Bakımda açılan her bağlantı bir sızıntı adayı. Contası değişmiş olsa bile ilk ısınma-soğuma çevriminde tam oturması gerekiyor; oturmadığında çok yavaş bir sızıntı başlıyor.

Bu sızıntı genelde damlama olarak görünmüyor. Sıcak yüzeyde su buharlaşıyor ve geriye yalnız beyazımsı bir kireç izi kalıyor.

Belirtisi basıncın günler içinde kademeli düşmeye devam etmesi oluyor. Tamamlıyorsunuz, birkaç gün sonra yine iniyor.

Bakım fişinde hangi bağlantıların açıldığı yazılıysa nereye bakılacağı belli oluyor; bu yüzden fişin ayrıntılı olması işe yarıyor.

İkisini ayırmanın pratik yolu

Üç günlük basit bir gözlem yeterli sonuç veriyor.

Basıncı tamamlayın ve değeri not edin. Ölçüm cihaz soğukken yapılmalı; en pratik zaman sabah.

Ertesi sabah aynı saatte tekrar okuyun. Değer aynıysa sorun yok demektir.

Üçüncü sabah bir kez daha okuyun. Üç okuma aynıysa düşüş hava kaynaklıydı ve bitti.

Her sabah biraz daha düşüyorsa sızıntı var. Düşüşün hızı, sızıntının büyüklüğü hakkında da fikir veriyor.

Bu gözlem sırasında cihazın altına kuru bir kâğıt sermek ikinci bir kanıt sağlıyor.

Genleşme tankı devreye giriyor mu

Üçüncü ihtimal, bakımda tankın ön basıncına dokunulmuş olması.

Tank ölçümü sistemin boşaltılmasını gerektiriyor. Ölçüm yapıldıysa ve gerekiyorsa hava basıldıysa, tankın davranışı değişmiş oluyor.

Doğru ayarlanmış bir tankta basınç ısınmayla makul biçimde yükselip soğumayla geri iniyor. Bu dalgalanma normal.

Ön basınç fazla yüksek ayarlandıysa tank genleşmeyi karşılayamıyor ve ısınmayla basınç aşırı yükseliyor; emniyet ventili boşaltıyor ve soğuduğunda değer normalin altına düşüyor.

Bu durumda basınç her gün düşüyor gibi görünüyor ama aslında her gün ventilden boşalıyor. Belirtisi tahliye borusundan gelen damlama oluyor.

Emniyet ventili sızdırıyorsa

Bakım sırasında denenen emniyet ventili, denemeden sonra tam kapanmayabiliyor.

Ventilin oturma yüzeyine kireç ya da tortu kaçtıysa tam sızdırmazlık sağlanamıyor ve sürekli çok az su geçiyor.

Belirtisi, tahliye borusunun ucunda sürekli nem ya da damla oluşu. Basınç da buna bağlı olarak yavaşça düşüyor.

Bu durum kendiliğinden düzelmiyor; ventilin temizlenmesi ya da değişmesi gerekiyor.

Tahliye borusunun ucunu kontrol etmek kolay bir gözlem ve kaynağı doğrudan gösteriyor.

Doldurma musluğu tam kapanmadıysa

Bu, ters yönde bir sorun ama karışıklık yarattığı için buraya ait.

Bakım sırasında sistem doldurulduysa musluğun tam kapatılmış olması gerekiyor. Yarı açık kalan bir musluk sisteme sürekli su veriyor.

Bu durumda basınç düşmüyor, tam tersine yükseliyor. Değer emniyet ventilinin açılma noktasına ulaşıyor, ventil boşaltıyor, basınç iniyor ve döngü tekrarlıyor.

Dışarıdan bakınca "basınç bir yükseliyor bir düşüyor" olarak görünüyor ve sönmüş tank belirtisiyle karıştırılıyor.

Ayrımı yapmak için doldurma musluğunun kolunu kontrol etmek yeterli.

Su eklemenin görünmeyen bedeli

Basınç düştükçe su eklemek pratik bir çözüm gibi görünüyor ama bir maliyeti var.

Her eklenen su sisteme yeni kalsiyum ve çözünmüş oksijen getiriyor. Kalsiyum eşanjörde kireç olarak çökeliyor, oksijen ise korozyon başlatıyor.

Kapalı bir sistemde bu sorun yaşanmıyor, çünkü içerideki su bir kez oksijenini tükettikten sonra durağan hale geliyor.

Sürekli tamamlama yapılan sistemlerde peteklerin dibinde biriken siyah çamurun ve eşanjördeki kirecin kaynağı çoğu zaman burası oluyor.

Yani sızıntıyı su ekleyerek yönetmek, birkaç ay sonra ikinci bir sorun üretiyor.

Ne zaman servisi aramalı

Ayrım süreye bakılarak yapılıyor.

Bir kez düşüp tamamlandıktan sonra sabitlenen basınç için aramaya gerek yok.

Üç gün üst üste düşmeye devam ediyorsa aramak gerekiyor.

Görünür su kaçağı, tahliye borusundan sürekli damlama ya da cihazın kilitlenmesi durumunda beklemeden aranıyor.

Bakımdan sonraki ilk günlerde çıkan sorunlar için beklemeden aramak ayrıca işe yarıyor; bağlantı taze olduğu için çözüm hızlı oluyor.

Aramadan önce toplanacak bilgi

Birkaç veri, servisin doğrudan doğru yere bakmasını sağlıyor.

Üç günlük basınç okumalarınız: hangi değerden hangi değere indiği.

Bakım tarihi ve fişte yazan işlemler.

Cihazın altında ya da tahliye borusunda ıslaklık olup olmadığı.

Düşüşün cihaz çalışırken mi yoksa dururken mi olduğu.

Ekranda bir kod çıktıysa kodun kendisi.

Bu beş bilgiyle çoğu durum telefonda daraltılabiliyor ve gelindiğinde tek seferde çözülüyor.

Kaçağın nerede olduğunu daraltmak

Sızıntı olduğu anlaşıldığında, yerini bulmak için izlenen bir sıra var ve bu sıra bozulduğunda sağlam bir conta boşuna değişiyor.

İlk adım gözlem. Sistem basınçlandırılıyor, bağlantı noktaları kuru bir bezle silinip kurulanıyor ve bekleniyor. İlk ıslanan nokta kaynağı gösteriyor. Burada dikkat edilecek şey, yukarıdaki bir sızıntının suyunun aşağı akması: en altta görülen ıslaklık çoğu zaman kaynağın kendisi olmuyor.

İkinci adım basıncın davranışını izlemek. Düşüş yalnız cihaz çalışırken oluyorsa emniyet ventili devrede olabiliyor; bu, kaçak değil boşaltma anlamına geliyor ve nedeni genleşme tankında aranıyor. Cihaz dururken de düşüyorsa gerçek bir sızıntı var demektir.

Üçüncü adım kapsamı daraltmak. Cihazın altındaki kesme vanaları kapatılıp bir süre beklendiğinde, basınç yalnız cihaz tarafında mı yoksa tesisatta mı düşüyor ayrılabiliyor. Tesisat tarafında düşüyorsa aramanın yeri duvar ve zemin içindeki hatlara kayıyor.

Ancak bu üç adımdan sonra bağlantı açılıyor. Sıra atlandığında yapılan iş tahmine dayanıyor.

Gizli kaçaklar

Bazı sızıntılar cihazın çevresinde hiçbir iz bırakmıyor ve bu, en çok zaman kaybettiren durum.

Duvar ya da zemin içinden geçen tesisat hatlarındaki bir sızıntı, suyu yapının içine veriyor. Belirtisi haftalar sonra duvarda beliren bir nem lekesi ya da alt katın tavanında oluşan bir kabarma olabiliyor.

Yerden ısıtmalı sistemlerde bu daha da gizli kalıyor; şap altındaki bir kaçak yüzeye ulaşana kadar uzun süre geçebiliyor.

Bu tür durumlarda basınç düşüşünün hızı ve sistemin bölüm bölüm izole edilmesi tek yöntem oluyor. Gerekirse termal görüntüleme ya da basınç testi uygulanıyor.

Bakım sonrası ortaya çıkan bir düşüşün her zaman bakımla ilgili olmadığını da burada söylemek gerekiyor; sistemin yeniden basınçlandırılması, o güne kadar sessiz duran bir zayıflığı tetikleyebiliyor.

Yeni tesisatlarda ilk sezon

Yeni yapılmış ya da yenilenmiş bir tesisatta ilk sezon boyunca basıncın birkaç kez tamamlanması olağan sayılıyor ve bu, kaçak anlamına gelmiyor.

Montaj sırasında sisteme giren hava tek seferde çıkmıyor. Boruların yüksek noktalarında ve peteklerin içinde kalan hava, ısınma çevrimleriyle kademeli olarak toplanıp purjörlerden atılıyor. Her atılan hava, basıncı bir miktar düşürüyor.

Bu süreç genelde birkaç hafta sürüyor ve giderek azalıyor. İlk hafta iki kez tamamlama gerekirken, üçüncü haftada gerekmemesi beklenen bir gidişat.

Aynı sıklık aylarca sürüyorsa artık hava kaynaklı sayılmıyor ve kaçak aranıyor.

Bu yüzden yeni tesisatlarda ilk sezon boyunca basınç okumalarını not etmek, neyin normal neyin sorun olduğunu ayırt etmeyi kolaylaştırıyor.

Sık sorulanlar

Bakımdan sonra basınç ne kadar düşerse normal?+

Hava alma yapıldıysa birkaç ondalıklık bir düşüş beklenen bir sonuç ve tek seferliktir. Değer tamamlandıktan sonra sabit kalıyorsa sorun yok.

Kaç gün gözlemeliyim?+

Üç gün yeterli. Soğuk sistemde aynı saatte alınan üç okuma, düşüşün sürüp sürmediğini net gösteriyor.

Basınç düştü diye her seferinde su eklemeli miyim?+

Cihaz kilitlenecek kadar düştüyse ekleyin ama nedenini araştırın. Sürekli su eklemek sisteme yeni kireç ve oksijen getiriyor, eşanjörü ve tesisatı yıpratıyor.

Emniyet ventilinden damlıyor, kaçak mı?+

Cihazın kaçırması değil; fazla basıncı boşaltması. Nedeni genelde sönmüş genleşme tankı ya da fazla doldurulmuş sistem oluyor.

Düşüş sürüyorsa arayın

Bakımdan sonra basıncınız üç gün üst üste düşüyorsa nedenini ölçerek buluyoruz: açılan bağlantılar, genleşme tankı ön basıncı, emniyet ventili ve tesisat kaçağı. Kombi bakımı yaptığımız cihazlarda bu kontrol için tekrar çıkıyoruz.