Servisten Sonra Yeni Bir Ses Duyuyorsanız

Bakımdan sonra evde yeni bir ses duymak huzursuz edici. İyi haber şu ki bu seslerin büyük kısmı beklenen ve geçici. Kötü haber, bir kısmının geçmemesi ve neyin ne olduğunu ayırmadan beklemenin işi büyütmesi. Bu yazıda sesleri kaynağına göre ayırdık.

Neden bakımdan sonra ses çıkıyor

Bakım sırasında sistem bozulup yeniden kuruluyor ve bu, ses üreten üç durum yaratıyor.

Birincisi hava. Sistem açıldıysa ya da su eklendiyse içeri hava giriyor. Bu hava dolaşımda taşınırken fokurdama ve akma sesi yapıyor. Kendiliğinden atılana kadar sürüyor.

İkincisi mekanik. Sökülen bir panel, kapak ya da parça yerine tam oturmadığında titreşimle ses üretiyor. Cihaz çalışırken oluşan doğal titreşim, gevşek bir parçayı sürekli titretiyor.

Üçüncüsü ayar. Elektrot aralığı, gaz basıncı ya da fan hızı değiştiyse yanma karakteri değişiyor ve bu, ateşleme sesine yansıyor.

Bu üçünün sesleri birbirinden ayırt edilebiliyor ve ayrım, ne yapılacağını belirliyor.

Fokurdama ve su akma sesi

En yaygın ve en zararsız ses grubu bu.

Sistemde kalan hava, suyla birlikte borularda dolaşırken kabarcık sesi çıkarıyor. Ses genelde peteklerden ya da cihazın içinden geliyor ve dolaşım sürdükçe duyuluyor.

Beklenen davranış azalarak kesilmesi. Kombinin kendi otomatik purjörü ve peteklerin purjörleri havayı kademeli olarak atıyor.

Peteklerin havasını almak süreci hızlandırıyor. İşlem sonrası basıncın düşeceğini ve tamamlanması gerektiğini hesaba katmak gerekiyor.

Bir hafta sonra hâlâ sürüyorsa artık normal sayılmıyor. Sisteme sürekli hava giriyor demektir ve nedeni aranıyor: gizli bir kaçak, bozuk bir otomatik purjör ya da sönmüş bir genleşme tankı.

Metalik sürtünme ve tıkırtı

Bu ses grubu mekanik ve kendiliğinden geçmiyor.

Cihazın ön kapağı ya da iç panellerinden biri yerine tam oturmamışsa, çalışma titreşimiyle sürtünüyor. Ses düzenli ve cihazın çalışmasıyla senkron oluyor.

Sökülüp takılan bir parçanın vidası tam sıkılmamışsa benzer bir ses çıkıyor. Fanın çevresindeki bir gevşeklik, dönme hızıyla orantılı bir uğultu yaratıyor.

Baca borusunun bağlantısı gevşediyse, fan çalışırken titreşim sesi duyuluyor. Bu, ses olmasının ötesinde bir güvenlik konusu; gevşek bir baca bağlantısından baca gazı sızabiliyor.

Bu grubun ortak yanı, sesin cihaz çalıştığı sürece sabit kalması ve zamanla geçmemesi. Servisin geri çağrılması gerekiyor.

Ateşleme anındaki patlama sesi

Cihaz devreye girerken duyulan sert bir ses, üzerinde durulması gereken bir belirti.

Normal ateşleme kısa bir tıkırtı ve ardından yumuşak bir tutuşmadan ibaret. Patlamalı bir ses, gazın birikip topluca tutuştuğunu gösteriyor.

Nedeni genelde ateşleme elektrodunun aralığı ya da konumu. Bakımda sökülüp takılan elektrot, üreticinin verdiği ölçüde yerleştirilmediğinde kıvılcım geç atlıyor ve bu sürede gaz birikiyor.

İkinci neden gaz basıncı ayarı. Ölçüm sırasında değiştirilen bir ayar geri alınmadıysa karışım oranı bozulmuş olabiliyor.

Üçüncüsü brülör deliklerinin bir bölümünün hâlâ kapalı olması. Temizlik tam yapılmadıysa alev düzensiz yayılıyor.

Bu ses için beklemek doğru değil; ateşleme sorunları zamanla ağırlaşıyor.

Pompadan gelen sesler

Sirkülasyon pompası, bakım sonrası ses kaynaklarından biri.

Yükselip alçalan bir uğultu, pompa içinde hava kaldığını gösteriyor. Kombinin kendi purjörü bu havayı zamanla atıyor; birkaç saat içinde azalması bekleniyor.

Sabit ve yüksek bir uğultu ise pompanın kademesiyle ilgili olabiliyor. Bakımda kademe değiştirildiyse ses seviyesi değişmiş olabilir.

Metalik bir taşlama sesi ise pompa yatağını işaret ediyor ve bu, parça değişimini gündeme getiriyor.

Pompa sesinin cihaz durduğunda kesilmesi normal; devam ediyorsa kaynak pompa değil.

Sesin ne zaman çıktığı kaynağı belirliyor

Ayrımı yapmanın en pratik yolu, sesin hangi anda duyulduğunu not etmek.

Yalnız cihaz ateşlerken çıkıyorsa: yanma tarafı, elektrotlar, gaz ayarı.

Isıtma çalışırken sürekli çıkıyorsa: pompa, dolaşım, sistemde hava.

Yalnız sıcak su açıldığında çıkıyorsa: plakalı eşanjör, öncelik valfi, akış sensörü.

Cihaz dururken de çıkıyorsa: kaynak cihaz değil, tesisat ya da bina.

Isınma ve soğuma sırasında çıtırtı olarak çıkıyorsa: boruların ısıl genleşmesi. Bu, cihazla ilgisi olmayan ve normal sayılan bir ses.

Peteklerden gelen sesler

Ses her zaman cihazdan gelmiyor ve bu karıştırılıyor.

Peteğin içinde hava varsa fokurdama duyuluyor. Bu, hava alınarak çözülüyor.

Termostatik vananın içindeki mekanizma bazı akış koşullarında ıslık sesi çıkarabiliyor. Vana kısıldığında ses artıyorsa kaynak burası.

Petek askılarının duvara temas noktalarında, ısınma-soğuma ile oluşan çıtırtılar normal sayılıyor ve müdahale gerektirmiyor.

Yeni takılan bir petekte ilk sezon boyunca çıtırtı duyulması olağan; metal oturuyor.

Sesi kaydetmek

Servisle iletişimde en çok işe yarayan şey ses kaydı oluyor.

Sesler süreklilik göstermiyor. Servis geldiğinde cihaz sessiz çalışabiliyor ve tarif etmek zor kalıyor.

Telefonla, cihaza yakın mesafeden alınan birkaç saniyelik bir kayıt yeterli. Kaydın hangi durumda alındığını da not etmek gerekiyor: cihaz ateşlerken mi, sıcak su açıkken mi.

Sesin ne zaman başladığı da kayda değer. Bakımdan hemen sonra mı, ertesi gün mü, birkaç gün sonra mı.

Bu bilgilerle çoğu ses telefonda daraltılabiliyor ve gerekmiyorsa çıkış yapılmıyor.

Beklemek doğru olan durumlar

Her ses için servis çağırmak gerekmiyor.

Fokurdama ve su akma sesi için bir gün beklemek makul. Peteklerin havası alınıp basınç tamamlandıktan sonra azalması bekleniyor.

Isınma sırasındaki çıtırtılar için beklemeye bile gerek yok; bunlar boru genleşmesi.

Pompadan gelen hafif uğultunun ilk saatlerde belirgin olması normal.

Bu üç durumda da ölçüt aynı: ses azalarak kesiliyor mu. Azalıyorsa yolunda gidiyor.

Beklememek gereken durumlar

Bazı sesler için gecikmenin bedeli var.

Patlamalı ateşleme sesi, yanma tarafında bir sorunu gösteriyor ve ağırlaşıyor.

Metal sürtünmesi, gevşek bir parçanın zamanla daha çok gevşemesine yol açıyor.

Baca borusundan gelen titreşim sesi güvenlik konusu; bağlantının kontrol edilmesi gerekiyor.

Cihazdan gelen ıslık sesi, gaz tarafında bir kaçağı işaret edebiliyor. Bu durumda cihaz kapatılıp gaz vanası kapatılıyor ve beklemeden aranıyor.

Ses beraberinde koku, kilitlenme ya da basınç düşüşü getiriyorsa, ses artık tek başına bir belirti olmaktan çıkıyor.

Servisi ararken

Birkaç bilgi ilk gelişte çözülme ihtimalini yükseltiyor.

Bakım tarihi ve fişte yazan işlemler. Hangi parçalara dokunulduğu, nereye bakılacağını belirliyor.

Sesin türü ve ne zaman çıktığı. Mümkünse kaydı.

Manometre değeri. Ses ile basınç düşüşü birlikteyse tablo değişiyor.

Sesin bakımdan sonraki kaçıncı gün başladığı. Aynı gün başlayan bir ses ile üç gün sonra başlayan farklı şeyleri işaret ediyor.

Bakım sonrası çıkan durumlar için beklemeden aramak ayrıca işe yarıyor; bağlantı taze olduğu için çözüm hızlı oluyor. Bakım sonrası ortaya çıkan diğer belirtileri ayrı bir yazıda ele aldık.

Sesin evin neresinden geldiğini bulmak

Ses yankı yaptığı için kaynağı yanlış yerde aranabiliyor. Boru hattı boyunca ilerleyen bir titreşim, cihazdan metrelerce uzaktaki bir noktada duyulabiliyor.

Kaynağı daraltmak için basit bir yöntem var: cihazı kapatın ve sesin devam edip etmediğine bakın. Cihaz durduğunda kesiliyorsa kaynak cihaz ya da dolaşım. Devam ediyorsa bina tesisatı, komşu daire ya da başka bir cihaz söz konusu.

İkinci adım, ısıtma ve kullanım suyunu ayrı ayrı denemek. Yalnız musluk açıkken çıkan bir ses, ısıtma devresini tamamen dışlıyor.

Üçüncü adım, peteklerin vanalarını sırayla kısıp açmak. Ses belirli bir petek devrede olduğunda çıkıyorsa kaynak o kolda.

Apartmanlarda ortak tesisat da ses taşıyor. Komşunun kombisi devreye girdiğinde sizin borularınızda ses duyulması, özellikle ortak kolonlu binalarda olağan bir durum.

Ses seviyesi değişmediyse ama fark ettiyseniz

Bakımdan sonra fark edilen bir sesin her zaman yeni olması gerekmiyor. Cihaz bakımdan önce zaten bu sesi çıkarıyor olabilir; bakım nedeniyle dikkat cihaza yöneldiği için ilk kez fark ediliyor.

Bunu ayırmanın kolay yolu yok, çünkü öncesine ait bir kayıt bulunmuyor. Bu yüzden cihazın normal çalışma seslerini bilmek işe yarıyor: ateşleme tıkırtısı, fanın sabit uğultusu, pompanın düzenli sesi.

Bir sonraki bakımdan önce cihazın normal çalışırken kısa bir ses kaydını almak, ileride karşılaştırma imkânı veriyor. Bu, basınç okumalarını not etmekle aynı mantık.

Yeni olduğundan emin olamadığınız bir ses için de aramaktan çekinmeyin; ayrımı yerinde yapmak telefonda yapmaktan kolay.

Sık sorulanlar

Ses birkaç gün sonra kendiliğinden geçti, sorun var mı?+

Sistemdeki havanın atılmasıyla geçen sesler böyle davranıyor. Geçtiyse ve basınç sabitse takip etmeye gerek yok. Yine de geçen ay hiç olmayan bir sesin çıkıp kaybolması not edilmeye değer.

Sesi kaydetmek işe yarar mı?+

Çok yarıyor. Servis geldiğinde ses çıkmıyorsa kayıt tek dayanak oluyor. Telefonla, cihaza yakın mesafeden birkaç saniyelik kayıt yeterli.

Hangi ses için beklemeden aramalıyım?+

Patlamalı tutuşma sesi, metal sürtünmesi ve sürekli titreşim için beklemeden arayın. Bunlar kendiliğinden geçen sesler değil.

Ses yalnız sıcak su açınca geliyor, ne anlama gelir?+

Kullanım suyu devresini işaret ediyor: plakalı eşanjör, öncelik valfi ya da akış sensörü. Isıtma tarafı bu durumda dışlanmış oluyor.

Ses sürüyorsa dönüyoruz

Yaptığımız bakımdan sonra kesilmeyen bir ses varsa aramanızı istiyoruz. Kombi bakımı yaptığımız cihazlarda bu kontrol için tekrar çıkıyoruz; Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de çalışıyoruz.