Kimyasal Temizlik ile Basınçlı Yıkama Farkı

Tesisat temizliği önerildiğinde iki yöntemden biri ya da ikisi birden gündeme geliyor. İkisi farklı işler yapıyor ve yanlış seçim, para harcayıp sonuç alamamak anlamına geliyor. Temizliğin ne zaman gerektiğini ayrı bir yazıda ele almıştık; burada yöntemleri karşılaştırıyoruz.

Kimyasal temizlik ve basınçlı yıkama

İki yöntem neyi yapıyor

Temel fark, birikime nasıl yaklaştıkları.

Kimyasal temizlikte sisteme bir çözücü veriliyor ve devrede dolaştırılıyor. Bu madde kireci ve korozyon ürünlerini kimyasal olarak çözüyor, yani katı halden sıvı içinde taşınabilir hale getiriyor.

Basınçlı yıkamada ise sisteme yüksek debide su veriliyor. Akışın gücü, borulara ve peteklere yapışmamış gevşek çamuru sürükleyip tahliye hattına taşıyor.

Biri kimyasal, diğeri mekanik bir işlem. Bu yüzden birbirinin yerine geçmiyorlar.

Yapışmış bir kireç tabakası suyla sürüklenmiyor; gevşek bir çamur için de kimyasala gerek olmuyor.

Kimyasal temizlik nasıl uygulanıyor

İşlem birkaç aşamalı ve sıra önemli.

Önce sistem devreden ayrılıyor ve çözücünün yalnız hedef bölgede dolaşması sağlanıyor. Kombinin tamamına gönderilen bir çözücü, temizlenmesi gerekmeyen parçalara da temas ediyor.

Çözücü bir pompayla devrede dolaştırılıyor. Süre kirlilik derecesine göre belirleniyor; erken kesilirse birikim tam çözülmüyor, uzun tutulursa metal etkileniyor.

Ardından nötrleştirme ve durulama geliyor. Bu, işlemin en kritik kısmı.

Son olarak sistem doldurulup basınç ayarlanıyor ve kaçak kontrolü yapılıyor. Çözücünün gevşettiği eski bir conta, işlemden sonra sızdırmaya başlayabiliyor.

Basınçlı yıkama nasıl uygulanıyor

Bu yöntemde su ve bazen hava birlikte kullanılıyor.

Sistem bölümlere ayrılıyor ve her bölüm sırayla yıkanıyor. Tüm sistemi aynı anda yıkamak, çamurun bir bölümden diğerine taşınmasına yol açabiliyor.

Su, normal çalışma yönünün tersine verilebiliyor. Ters akış, yerleşmiş çamuru yerinden oynatmakta daha etkili oluyor.

Çıkan su berraklaşana kadar devam ediliyor. Bu, işlemin ne zaman biteceğini belirleyen tek ölçüt.

Basınç, tesisatın durumuna göre ayarlanıyor. Eski ve korozyona uğramış borularda düşük tutuluyor.

Hangi durumda hangisi

Seçim, birikimin türüne göre yapılıyor.

Gevşek çamur. Filtreden bolca çıkan, purjörden koyu su olarak gelen ama yapışmamış birikim. Basınçlı yıkama yeterli.

Yapışmış manyetit. Peteklerin dibine oturmuş, sıkışmış siyah çamur. Kimyasal gerekiyor.

Kireç. Sert, beyazımsı tabaka. Yalnız kimyasal çözüyor.

Montaj artıkları. Teflon parçası, talaş, çapak. Yıkama ve filtre yeterli.

Karışık ve ağır birikim. Önce kimyasal, sonra yıkama. En yaygın uygulanan sıra bu.

Kimyasalın riskleri

Yanlış uygulandığında zarar veren bir işlem ve riskleri bilinmeli.

Uygun olmayan ürün, tesisattaki metallere ve contalara zarar veriyor. Kullanılan çözücünün sistemdeki malzemelere uygun olması gerekiyor; alüminyum eşanjörlü cihazlarda bu daha da önemli.

Yetersiz durulama en yaygın hata. Sistemde kalan asidik kalıntı aylarca sessizce yıpratmaya devam ediyor. Durulama suyunun berrak gelmesi ve pH'ın normale dönmesi bekleniyor.

Çözücünün gevşettiği eski contalar işlemden sonra sızdırabiliyor. Bu, beklenen bir sonuç ve kaçak kontrolü bu yüzden yapılıyor.

Çok eski tesisatlarda kimyasal, korozyonla incelmiş bir noktayı açığa çıkarabiliyor. Bu risk, işlem öncesi değerlendiriliyor.

Yıkamanın riskleri

Daha az riskli görünse de sınırları var.

Aşırı basınç, korozyona uğramış ince cidarlı borularda hasar yapabiliyor. Bu yüzden tesisatın yaşı ve malzemesi önceden değerlendiriliyor.

Yanlış yönde ya da yanlış sırayla yapılan yıkama, çamuru sistemin başka bir bölümüne taşıyabiliyor.

Yıkama sonrası sisteme giren yeni su, oksijen ve kalsiyum getiriyor. Bu, korozyon ve kireç için yeni bir başlangıç anlamına geliyor.

Bu yüzden yıkama sonrası tesisat suyunun uygun hale getirilmesi ve filtre takılması öneriliyor.

İkisinin birlikte uygulanması

Ağır birikimde en etkili yaklaşım sıralı uygulama oluyor.

Önce kimyasal veriliyor ve yapışmış birikim çözülüyor. Bu aşamada madde hâlâ sistemin içinde.

Ardından yıkama yapılıyor ve çözülen madde sistemden alınıyor. Kimyasal olmadan yıkama yapışmışı alamıyor; yıkama olmadan kimyasal çözdüğünü sistemde bırakıyor.

Son olarak durulama ve nötrleştirme tamamlanıyor.

Bu sıra bozulduğunda, örneğin önce yıkama yapılıp sonra kimyasal verildiğinde, iki işlem de eksik sonuç veriyor.

İşlem sonrası kontroller

Her iki yöntemden sonra aynı kontroller yapılıyor.

Kaçak kontrolü. Açılan bağlantılar ve gevşemiş contalar gözden geçiriliyor.

Basınç ayarı. Sistem boşaltıldığı için yeniden dolduruluyor ve havası alınıyor.

Dolaşım ölçümü. Gidiş-dönüş sıcaklık farkı beklenen aralığa indi mi.

Peteklerin yüzey sıcaklığı. Daha önce geride kalan petekler diğerleriyle aynı seviyeye geldi mi.

Filtre kontrolü. İşlem sonrası ilk haftalarda filtre hızlı doluyorsa sistemde hâlâ taşınan madde var demektir.

Tekrarı önlemek

İki yöntem de mevcut birikimi alıyor; yeni birikimi engellemiyor.

Dönüş hattına filtre takmak, oluşan çamurun peteklere ve eşanjöre gitmesini engelliyor. Manyetik filtre ince manyetiti de tutuyor.

Sisteme sürekli su ekleme alışkanlığı varsa nedeni bulunmalı; kaçak sürerken yapılan temizlik kısa ömürlü oluyor.

Tesisat suyunun uygun hale getirilmesi korozyonu yavaşlatıyor.

Bu üçü yapılmazsa aynı temizlik birkaç yıl sonra tekrar gündeme geliyor.

Karar verirken sorulacaklar

Yöntem önerildiğinde birkaç soru işi netleştiriyor.

Birikimin türü nasıl belirlendi? Filtreden ne çıktı, purjörden gelen su nasıldı?

Hangi yöntem öneriliyor ve neden?

Kimyasal kullanılacaksa hangi ürün ve tesisattaki malzemelere uygun mu?

Durulama nasıl doğrulanacak?

İşlem sonrası hangi belirtinin geçmesi bekleniyor ve tekrarı önlemek için ne yapılacak?

Bu sorulara cevap veren bir öneri, yöntem adı söyleyip geçen bir öneriden çok daha sağlam oluyor.

Cihaz içi temizlikle karıştırılmamalı

Bu iki yöntem tesisatı hedefliyor; kombinin içindeki eşanjörün temizliği ayrı bir işlem ve farklı yürüyor.

Plakalı eşanjör çoğu zaman sökülüp ayrı temizleniyor. Sistem üzerinden yapılan bir yıkama, o parçanın içindeki ince kanallara yeterince ulaşmıyor.

Ana eşanjörün yanma tarafı ise su ile değil, mekanik olarak fırçayla temizleniyor. Bu tarafın tesisat suyuyla hiçbir ilgisi bulunmuyor.

Bu yüzden "tesisat temizliği yaptırdım, cihazın içi de temizlendi" varsayımı yanlış oluyor. İki iş ayrı ayrı planlanıyor ve genelde aynı bakımda sırayla yapılıyor.

Servise sorarken bu ayrımı yapmak, hangi işin kapsamda olduğunu netleştiriyor.

İşlem öncesi tesisatın değerlendirilmesi

Hangi yöntem seçilirse seçilsin, öncesinde birkaç şeyin bilinmesi gerekiyor ve bu değerlendirme atlanmamalı.

Tesisatın yaşı ve malzemesi. Çelik, bakır, plastik ve karışık malzemeli sistemler farklı davranıyor; kullanılacak kimyasalın uygunluğu buna bağlı.

Görünür korozyon ya da daha önce yapılmış yamalı onarımlar. Zayıf noktaların işlem sırasında açığa çıkma ihtimali burada değerlendiriliyor.

İzole edilebilir vanaların bulunup bulunmadığı. Vana yoksa sistemin tamamı boşaltılıyor ve iş uzuyor.

Yerden ısıtma varsa kollektör yapısı ve devre sayısı; bu sistemlerde işlem kollektör üzerinden yürüyor.

Bu dört başlık bilinmeden verilen bir yöntem kararı, sahada değişmek zorunda kalıyor.

İşlem ne kadar sürüyor

Süre, seçilen yönteme ve sistemin büyüklüğüne göre değişiyor ve bunu önceden bilmek planlama açısından işe yarıyor.

Basınçlı yıkama, orta büyüklükte bir dairede genelde yarım gün sürüyor. Sistem bölümlere ayrılıp sırayla yıkandığı için petek sayısı süreyi doğrudan etkiliyor.

Kimyasal temizlikte çözücünün sistemde dolaşması saatler alıyor. Bu süre kirlilik derecesine göre belirleniyor ve kısaltılamıyor; erken kesilen bir işlem birikimi tam çözmüyor.

İkisi birlikte uygulanıyorsa iş genelde bir güne yayılıyor. Bu süre boyunca ısıtma çalışmıyor, dolayısıyla işlem için sezon dışı bir tarih seçmek daha rahat oluyor.

Peteklerin tek tek sökülüp yıkandığı en kapsamlı yöntemde süre birkaç güne çıkabiliyor.

Kışın yapılabilir mi

Teknik olarak yapılabiliyor ama birkaç zorluk getiriyor.

İşlem boyunca sistem boşaltıldığı için ev ısınmıyor. Soğuk bir günde bu, katlanması zor bir durum haline geliyor.

Donma riski olan bir günde boşaltılmış tesisat ayrı bir risk taşıyor.

Bu nedenle temizlik için uygun dönem yaz sonu ile eylül arası oluyor; hem sistem soğuk hem randevu bulmak kolay.

Kışın ortasında ısınma tamamen durduysa beklemek anlamsız oluyor; o durumda işlem yapılıyor ve süre boyunca alternatif ısınma planlanıyor.

Sık sorulanlar

Hangisi daha etkili?+

Etkilik tek ölçüt değil. Kimyasal, yapışmış kireç ve manyetiti çözüyor; basınçlı yıkama gevşek çamuru sürükleyip atıyor. Birikim yapışmışsa yalnız yıkama sonuç vermiyor.

Basınçlı yıkama tesisata zarar verir mi?+

Uygun basınçta verilmiyor. Eski, korozyona uğramış ince cidarlı borularda ise risk var; bu yüzden tesisatın durumu önceden değerlendiriliyor.

Kimyasal sonrası durulama neden bu kadar önemli?+

Sistemde kalan asidik kalıntı contaları ve metal yüzeyleri aylarca sessizce yıpratıyor. Durulama atlanırsa temizlik, ileride çıkacak bir sorunu üretmiş oluyor.

İkisi birlikte yapılır mı?+

Sık yapılıyor. Kimyasal birikimi çözüyor, ardından yıkama çözülen maddeyi sistemden alıyor. Ağır birikimde en etkili sıra bu.

Yöntemi sisteme göre seçiyoruz

Tesisatın yaşı, malzemesi ve birikimin türü hangi yöntemin uygun olduğunu belirliyor. Kimyasal gerekmiyorsa kullanmıyor, gerekiyorsa durulamayı doğrulayarak tamamlıyoruz. Petek temizliği için hizmet bölgemiz Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili.