Kış Öncesi Tesisat Kontrolü

Kombi bakımı yaptırıldığında iş bitmiş sayılıyor ama cihaz sistemin yalnız bir parçası. Tesisat tarafında sezon öncesi bakılacak ayrı bir liste var ve bunların çoğu kısa sürede yapılıyor. Genel kış hazırlığı listesini ayrı bir yazıda ele almıştık; burada yalnız tesisat tarafına iniyoruz.

Neden ayrı bir kontrol

Cihaz ve tesisat farklı biçimde yıpranıyor.

Cihaz, kullanım suyu için yaz boyunca çalışmaya devam ediyor. Isıtma devresi ise aylarca hareketsiz kalıyor.

Hareketsizlik kendine özgü sorunlar üretiyor: pompa mili oturuyor, vana mekanizmaları yapışıyor, contalar sertleşiyor, tesisatta çökelme artıyor.

Bunların hiçbiri cihaz bakımında görülmüyor, çünkü cihazın kapağının arkasında değiller.

Bu yüzden fişte tesisat tarafında ne yapıldığının ayrıca yazılı olması gerekiyor.

Basınç ve hava

Listenin ilk maddesi ve en kolayı.

Basınç soğuk sistemde okunuyor; 1-1,5 bar aralığı bekleniyor. Yaz boyunca bir miktar düşmüş olması normal.

Belirgin bir düşüş varsa nedeni aranıyor. Kapalı bir sistemde su kendiliğinden eksilmiyor.

Peteklerin havası alınıyor. Kombiye en yakından başlanıp uzağa doğru gidiliyor.

Hava alındıkça basınç düşüyor; işlem sonrası tamamlanıyor.

Aynı petek her yıl hava yapıyorsa sisteme dışarıdan hava giriyor demektir ve nedeni ayrıca aranıyor.

Vanaların durumu

Yaz boyunca hareketsiz kalan vanalar sezon başında sorun çıkarıyor.

Petek üzerindeki termostatik başlıklar aynı konumda kaldığı için mekanizma yapışabiliyor. Başlık dönüyor ama içerideki iğne hareket etmiyor ve petek ısınmıyor.

Çözümü basit: başlık birkaç kez tam açık ve tam kapalı konuma getiriliyor. Çoğu durumda bu yeterli oluyor.

Sıkışma devam ediyorsa başlık sökülüp iğneye doğrudan bakılıyor; hafif bir bastırma çoğu zaman serbest bırakıyor.

Cihazın altındaki kesme vanalarının açık olduğu doğrulanıyor. Bir onarım sonrası kapatılan vana açılmayı unutulabiliyor.

Vana kolunun boruyla aynı hizada olması genelde açık, boruya dik olması kapalı anlamına geliyor.

Petek dengesi

Sistemde su en kolay yoldan dolaşıyor ve denge bunu düzenliyor.

Cihaza yakın petekler daha kolay su alıyor; uzaktakiler geride kalıyor. Denge vanaları bu farkı kapatıyor.

Sistem değişmediyse denge kendiliğinden bozulmuyor. Ama petek eklendi, vana değişti ya da tesisata müdahale edildiyse yeniden ayar gerekebiliyor.

İlk çalıştırmada peteklerin ısınma sırası izleniyor. Uzaktaki bir petek belirgin biçimde geç ısınıyorsa denge gündeme geliyor.

Bu ayar, hava alma ve vana kontrolünden sonra yapılıyor; önce basit nedenler eleniyor.

Filtre kontrolü

Tesisat tarafındaki en bilgi verici kontrol.

Dönüş hattındaki filtre açılıp elek üzerindeki birikinti görülüyor.

Siyah, mıknatısa yapışan çamur korozyonun sürdüğünü gösteriyor.

Kırmızımsı tortu pas, beyazımsı sert parçacıklar kireç anlamına geliyor.

Filtre her yıl dolu çıkıyorsa tesisat temizliği gündeme geliyor. Boş ya da az doluysa sistem kararlı demektir.

Filtre yoksa taktırmak, sezon öncesi yapılabilecek en kalıcı iyileştirmelerden biri.

Dolaşım ölçümü

Gözlem yön veriyor, ölçüm doğruluyor.

Gidiş ve dönüş suyu arasındaki sıcaklık farkı ölçülüyor. Fark beklenenden büyükse su yavaş dolaşıyor.

Bu değer geçen yılın değeriyle karşılaştırıldığında eğilim görünüyor; fark yıllar içinde açılıyorsa birikim artıyor demektir.

Pompa sesi dinleniyor. Düzgün çalışan bir pompanın sesi sabit; yükselip alçalan ses hava, metalik ses yatak aşınması anlamına geliyor.

Pompanın kademesi kontrol ediliyor; geçen sezon değiştirildiyse ve unutulduysa dolaşım etkileniyor.

Donma riski taşıyan noktalar

Kışın en sık kilitlenme nedenlerinden biri ve önlenmesi kolay.

Yoğuşmalı cihazlarda tahliye borusu dışarıda ilerliyorsa yalıtımı kontrol ediliyor. Donan bir tahliye hattı cihazı durduruyor.

Isıtılmayan bölümlerden geçen borular: bodrum, garaj, kapalı balkon, çatı arası. Bu hatların yalıtımı gözden geçiriliyor.

Dış cephede ilerleyen borular varsa yalıtımın yıpranmadığı doğrulanıyor.

Uzun süre boş kalacak evlerde cihazın donma koruması işlevi devreye alınıyor ve elektrik beslemesi kesilmiyor.

Bahçe muslukları ve dış su hatları kışa hazırlanıyor.

Peteklerin fiziksel durumu

Gözle yapılan basit bir kontrol.

Peteklerin altında ve bağlantı noktalarında kireç lekesi ya da pas izi var mı. Bu, uzun süredir sızan bir noktayı gösteriyor.

Purjör vidalarının çevresinde nem var mı.

Peteğin duvara bağlantı askıları sağlam mı; gevşek bir askı ısınma-soğumayla ses üretiyor.

Petek yüzeyinde belirgin bir şişme ya da deformasyon varsa iç basınçla ilgili olabiliyor.

Bu kontroller birkaç dakika sürüyor ve sezon içinde çıkacak sorunları önceden gösteriyor.

Yerden ısıtmalı sistemlerde

Bu sistemlerde kontrol kollektör üzerinden yürüyor.

Kollektördeki debimetreler okunuyor; her devrenin aldığı su miktarı görülüyor.

Bir devrenin debisi diğerlerine göre düşükse o kolda tıkanma ya da hava olabiliyor.

Kollektörün havası alınıyor; sistemin en yüksek noktası olduğu için hava orada topluyor.

Devre vanalarının çalıştığı doğrulanıyor; yaz boyunca kapalı kalan bir devre vanası sıkışabiliyor.

Bu sistemlerde şap altına müdahale edilemediği için sezon öncesi kontrol daha da değerli.

Havlupan ve tasarım radyatörler

Bu elemanlar ayrı davranıyor ve ayrıca bakılıyor.

Hava tutmaya daha yatkınlar; çok sayıda ince boru içerdikleri için hava kolayca hapsoluyor.

Sezon öncesi havalarının alınması genelde gerekiyor.

Elektrikli rezistansı olan havlupanlarda rezistansın çalışması, tesisattan su geldiği anlamına gelmiyor; bu ikisi karıştırılıyor.

Yaz boyunca elektrikli modda kullanılan bir havlupanda tesisat tarafı hiç çalışmamış oluyor.

Kontrolün kaydı

Yapılan tesisat kontrollerinin de yazılı olması gerekiyor.

Filtreden ne çıktığı, gidiş-dönüş farkının kaç ölçüldüğü, hangi peteklerin havası alındığı.

Bu değerler bir sonraki yıl karşılaştırma zemini oluşturuyor.

Kayıt yoksa her sezon aynı sorular yeniden soruluyor ve cevaplar tahmine dayanıyor.

Fişte yalnız "kombi bakımı yapıldı" yazıyorsa tesisat tarafında ne yapıldığı belirsiz kalıyor.

Sıralama

İşlemlerin sırası, sonucu etkiliyor.

Önce basınç okunuyor ve gerekiyorsa tamamlanıyor.

Sonra vanaların açık olduğu doğrulanıyor.

Ardından hava alınıyor ve basınç yeniden ayarlanıyor.

Cihaz çalıştırılıp peteklerin davranışı izleniyor.

Son olarak dolaşım ölçülüyor ve gerekiyorsa denge ayarı yapılıyor.

Bu sıra bozulduğunda, örneğin denge ayarı hava alınmadan yapıldığında, ayar yanlış bir tabloya göre kurulmuş oluyor.

Pompanın sezon öncesi denenmesi

Sirkülasyon pompası, yaz boyunca hareketsiz kalmanın en çok etkilediği parça ve sezon başındaki en yaygın arıza kaynağı.

Aylarca dönmeyen bir pompanın mili, içindeki kalıntı ve çökelti nedeniyle oturabiliyor. Cihaz çalışıyor, ısınıyor ama peteklere su gitmiyor. Kullanıcı tarafında görünen tablo "kombi yanıyor ama ev ısınmıyor" oluyor.

Bu yüzden sezon öncesi cihazın kısa süreli çalıştırılıp pompanın döndüğünün doğrulanması gerekiyor. Boruların ısınmaya başlaması ve pompadan gelen sabit ses, dönüşün göstergesi.

Pompa dönmüyorsa müdahale servise ait; kimi modellerde mil elle serbest bırakılabiliyor ama bu işlem cihazın içine erişim gerektiriyor.

Bu sorunu önlemenin basit bir yolu var: yaz aylarında ayda bir, cihazı kısa süreliğine ısıtma moduna alıp pompayı çalıştırmak. Birkaç dakika yeterli oluyor ve mili serbest tutuyor.

Kimi cihazlarda bu işlem otomatik yapılıyor; belirli aralıklarla pompayı kendiliğinden döndürüyorlar. Cihazınızda böyle bir işlev olup olmadığı kılavuzda yazıyor.

Genleşme tankı sezon öncesi

Tesisat tarafındaki en sinsi kalem bu, çünkü hava kaybı cihaz çalışsa da çalışmasa da sürüyor.

Tankın ön basıncı yaz boyunca düşmüş olabiliyor. Ölçüm sistem boşaltıldıktan sonra yapılıyor; basınçlı sistemde alınan değer yanıltıyor ve sönmüş bir tank sağlam görünüyor.

Belirtisi sezon açıldığında ortaya çıkıyor: cihaz ısınırken basınç 3 bara fırlıyor, emniyet ventili boşaltıyor, soğuyunca basınç dibe iniyor. Kullanıcı bunu "sürekli su ekliyorum" olarak yaşıyor.

Sezon öncesi bu ölçümün yapılması, kış boyunca sürecek bir sorunu tek işlemde kapatıyor.

Sibopa bastırıldığında su geliyorsa membran patlamış demektir ve tank değişiyor; hava geliyorsa yalnız ön basınç kaçmıştır ve şarj ediliyor. Ölçülen değer forma yazıldığında, bir sonraki yıl ne kadar düştüğü de görülüyor.

Kontrolü kim yapıyor

Tesisat kontrolünün bir bölümü kullanıcıya açık, bir bölümü servise ait.

Basınç okuma, hava alma, vana başlıklarını hareket ettirme ve gözle yapılan kontroller sizin yapabileceğiniz kalemler.

Dolaşım ölçümü, genleşme tankı ölçümü, denge ayarı ve filtre sökümü servis tarafında kalıyor.

Sık sorulanlar

Kombi bakımı yaptırdım, tesisat da kontrol edildi mi?+

Her zaman değil. Kombi bakımı cihazı hedefliyor. Tesisat tarafı ayrı bir kontrol ve fişte yazılı olup olmadığına bakmak gerekiyor.

Termostatik vana başlıkları neden sıkışıyor?+

Yaz boyunca aynı konumda kalan mekanizma yapışabiliyor. Sezon öncesi başlığı birkaç kez tam açıp kapatmak çoğu zaman çözüyor.

Donma riski hangi noktalarda var?+

Yoğuşma tahliye hattı, ısıtılmayan bölümlerden geçen borular, bodrum ve garaj hatları, dış cephede ilerleyen borular.

Petek dengesi kendiliğinden bozulur mu?+

Sistem değişmediyse bozulmuyor. Ama petek eklendi, vana değişti ya da tesisata müdahale edildiyse denge yeniden ayarlanması gerekebiliyor.

Tesisat tarafını da ölçüyoruz

Sezon öncesi bakımda cihazla birlikte tesisat tarafını da kontrol ediyor, filtreden çıkanı gösteriyor ve dolaşım ölçümünü forma yazıyoruz. Petek ve tesisat hizmetimiz kapsamında Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de çalışıyoruz.