Onaysız Yapılan Tesisatın Sonuçları

Gaz tesisatında projeyi bir formalite sanmak yaygın bir yanılgı. Oysa proje, tesisatın güvenli çalışması için gereken hesapların yapıldığını gösteren belge ve olmadığında ortaya çıkan sonuçlar yalnızca idari değil. Bu yazıda hem hemen görülen hem yıllara yayılan riskler ele alınıyor.

Projenin işlevi

Proje, gazın sayaçtan cihazlara hangi çapta borularla ve hangi güzergâhtan ulaşacağını gösteriyor. Bu bilgiler bir hesaba dayanıyor ve hesap yapılmadan doğru çap seçilemiyor. Belge, o hesabın yapıldığının kaydı oluyor.

Hesap neden gerekli

Boru çapı, cihaz kapasitesine ve hat uzunluğuna bağlı olarak belirleniyor. Aynı çap her konutta doğru sonuç vermiyor. Göz kararı seçilen bir çap, sorunları sonradan ortaya çıkarıyor.

Yetersiz çapın etkisi

Gaz cihaza yeterli basınçta ulaşamıyor ve cihaz tam kapasite çalışamıyor. Isınma yetersiz kalıyor veya cihaz sönüyor. Bu şikâyetler çoğu zaman cihaz arızası sanılıyor.

Eksik yanma riski

Yetersiz gaz veya yetersiz hava, yanmanın bozulmasına yol açıyor. Bu, karbon monoksit oluşumunu artıran bir durum. Gözle görülmeyen ve kokusu olmayan bir risk.

Havalandırma hesabı

Bacalı cihazlarda menfez kesiti cihaz kapasitesine göre hesaplanıyor. Projesiz bir işte bu hesap yapılmıyor. Küçük açılmış bir menfez yeterliymiş gibi görünüyor.

Menfezin işlevi

Menfez, yanma için gereken taze havayı sağlıyor. Yetersizse cihaz kendi atık gazını yeniden yakmaya başlıyor. Bu, en tehlikeli senaryolardan biri.

Baca mesafeleri

Hermetik cihazların cephe çıkışı için pencere, balkon ve komşu cephelere mesafe kuralları bulunuyor. Bu kurallar projede kontrol ediliyor. Projesiz bir uygulamada çıkış yanlış yere açılabiliyor.

Yanlış çıkışın sonucu

Atık gaz kendi penceresinden veya komşunun penceresinden içeri girebiliyor. Bu, komşu şikâyetlerinin ve sağlık risklerinin kaynağı oluyor. Sonradan taşınması maliyetli bir düzeltme.

Cihaz yeri kuralları

Cihazın konulabileceği mekânlar kurallarla belirlenmiş durumda. Banyo ve yatak odası için özel kısıtlar bulunuyor. Projesiz bir montajda bu kısıtlar gözden kaçıyor.

Yoğuşmalı cihazlarda

Bu cihazlar bacaya düşük sıcaklıkta gaz veriyor ve uygun baca malzemesi gerektiriyor. Klasik bir bacaya bağlandığında yoğuşma suyu baca duvarına geçiyor. Bu su asidik nitelik taşıyor ve yapıya zarar veriyor.

Kondens tahliyesi

Yoğuşmalı cihazın ürettiği suyun gidere verilmesi gerekiyor. Projesiz işlerde bu kalem sık atlanıyor. Tıkanan bir tahliye cihazı durduruyor.

Malzeme seçimi

Kullanılacak boru cinsi ve bağlantı yöntemi projede belirtiliyor. Uygun olmayan malzeme zamanla sızdırma yapabiliyor. Bu, yıllar sonra ortaya çıkan bir risk.

Geçiş noktaları

Duvar ve döşeme geçişlerinde koruyucu elemanlar kullanılıyor. Bunlar boruyu yapı hareketlerinden koruyor. Projesiz uygulamalarda genelde atlanıyor.

Gömülü hatlar

Duvar içinde kalan bölümlerin korunması ve kaydedilmesi gerekiyor. Kayıt olmadığında hattın nereden geçtiği bilinmiyor. Sonraki bir tadilatta bu bilgisizlik doğrudan risk oluşturuyor.

Çivi riski

Duvara çakılan bir çivi veya açılan bir kanal gaz borusuna denk gelebiliyor. Güzergâh bilinmediğinde bu ihtimal ortadan kalkmıyor. Projenin en somut faydası bu kaydı tutması.

Sızdırmazlık testi

Tamamlanan tesisat basınç altında test ediliyor ve sonuç belgeleniyor. Projesiz işlerde bu test yapılmayabiliyor. Test edilmemiş bir hatta küçük kaçaklar fark edilmiyor.

Küçük kaçaklar

Gözle görülmeyen sızıntılar zamanla birikerek tehlikeli hale gelebiliyor. Bunlar ancak ölçümle tespit ediliyor. Test, bu ölçümün yapılmış olduğunun kaydı.

Gaz açılmıyor

En hızlı görülen sonuç bu. Dağıtım şirketi onaysız bir tesisata gaz vermiyor. Yapılan iş, işlevsiz kalıyor.

İşin yenilenmesi

Yetkili bir firmanın işi kontrol edip belgelendirmesi gerekiyor. Bazı durumlarda tesisat kısmen veya tamamen yenileniyor. İkinci işin bedeli genelde kullanıcıda kalıyor.

Muhatap bulunamaması

Yetkisiz ve belgesiz çalışan bir firmaya sonradan ulaşmak zor oluyor. Ödenen bedelin geri alınması güçleşiyor. Bu, en sık yaşanan hayal kırıklığı.

Garanti tarafı

Cihazın montajı kurallara uygun yapılmamışsa garanti tartışması doğuyor. Montaj kaynaklı arızalar kapsam dışı değerlendirilebiliyor. Bu risk yıllara yayılıyor.

Hangi arızalar

Yetersiz gaz basıncından doğan yanma sorunları, uygun olmayan bacadan doğan yoğuşma hasarları ve yanlış tesisat suyu kaynaklı tıkanmalar. Bunların hepsi montaj kaynaklı değerlendirilebiliyor. Belgesiz bir montajda savunma imkânı kalmıyor.

Sigorta kapsamı

Bir hasar durumunda tesisatın kim tarafından yapıldığı sorgulanabiliyor. Yetkisiz müdahale kapsam dışı gerekçesi olabiliyor. Belgelerin bulunmaması bu iddiayı güçlendiriyor.

Hangi hasarlarda

Yangın, patlama ve su hasarı dosyalarında tesisatın durumu değerlendirmeye giriyor. Servis raporundaki neden satırı belirleyici oluyor. Projesiz bir tesisat bu satırda aleyhe yazılabiliyor.

Sorumluluk tarafı

Bir olay yaşandığında işin kim tarafından yapıldığı belirleyici oluyor. Belgesiz bir işte sorumluluk zinciri kuruluyor değil. Bu, en ağır sonuç.

Komşulara etkisi

Apartmanda yapılan hatalı bir uygulama diğer daireleri de etkiliyor. Ortak bacaya yanlış bağlantı, bütün kolonun çekişini bozabiliyor. Bu, sorumluluğu genişleten bir durum.

Kolona müdahale

Ortak kolona izinsiz ve projesiz yapılan bir bağlantı, kurul kararı olmadan yapılmış bir iş oluyor. Eski hale getirme talebiyle karşılaşılabiliyor. Doğan zararlardan sorumluluk doğuyor.

Satış aşamasında

Konut satılırken tesisat belgeleri isteniyor. Belgesiz bir tesisat alıcı için soru işareti oluşturuyor. Bu, satış sürecini zorlaştırabiliyor.

Alıcı ne yapmalı

İkinci el konut alırken onaylı proje, tesisat belgesi ve devreye alma raporu isteniyor. Belgeler yoksa bu, satın alma sonrasında karşılaşılacak bir maliyet. Fiyat değerlendirmesine dahil edilmesi gerekiyor.

Kiracı ve ev sahibi

Malikin bilgisi dışında yapılan bir tesisat değişikliği ayrı bir sorumluluk doğuruyor. Kalıcı değişiklikler için yazılı onay gerekiyor. Onaysız yapılan iş çıkış sırasında sorun çıkarıyor.

Sonradan düzeltmek

Projesiz yapılmış bir tesisat sonradan belgelendirilebiliyor. Yetkili bir firma mevcut durumu tespit ediyor ve proje hazırlıyor. Uygun olmayan bölümler yenileniyor.

Tespit zorluğu

Gömülü hatların yeri bilinmediğinde tespit zorlaşıyor. Bazı bölümlerin açılması gerekebiliyor. Bu, ek zaman ve maliyet demek.

Maliyet karşılaştırması

Baştan yetkili bir firmayla yapılan işin bedeli ile sonradan düzeltmenin bedeli arasında belirgin fark oluşuyor. İlk seferde doğru yapmak her zaman daha ekonomik. Bu karşılaştırma teklif aşamasında yapılmalı.

Ucuz teklifin nedeni

Belirgin biçimde düşük bir teklifte hangi kalemlerin çıkarıldığı sorulmalı. Proje, test ve devreye alma bu kalemlerin başında geliyor. Kapsam farkı fiyat farkını büyük ölçüde açıklıyor.

Ne sorulmalı

Firmanın yetki durumu, proje bedelinin dahil olup olmadığı, sızdırmazlık testinin yapılıp yapılmayacağı ve iş garantisinin süresi. Dört soru, teklifi karşılaştırılabilir hale getiriyor.

Yetkiyi doğrulamak

Dağıtım şirketinin çevrimiçi listesinden veya müşteri hattından sorgulanabiliyor. Ücretsiz ve birkaç dakika sürüyor. Bu kontrol iş başlamadan yapılıyor.

Belgeleri toplamak

Onaylı proje, uygulama belgesi, test kaydı, fatura ve devreye alma raporu saklanıyor. Bu beş belge tesisatın bütün geçmişini oluşturuyor. Dijital kopya alınması öneriliyor.

Şüphe duyulursa

Mevcut tesisatın durumundan emin olunamıyorsa yetkili bir firmadan kontrol istenebiliyor. Sızdırmazlık ve yanma ölçümleri yapılıyor. Bu, güvenlik açısından en pratik adım.

Yıllık bakımda

Cihaz bakımı sırasında tesisat bağlantıları ve menfez durumu da kontrol ediliyor. Bulgular servis formuna yazılıyor. Bu kayıtlar zaman içinde bir arşiv oluşturuyor.

Onaysız tesisatın bedeli

Projesiz bir tesisat en hızlı sonucu gaz açılmaması olarak veriyor ama asıl riskleri yetersiz boru çapı, hesaplanmamış havalandırma, yanlış konumlandırılmış baca çıkışı ve yapılmamış sızdırmazlık testi oluşturuyor. Bunlara garanti, sigorta ve sorumluluk tarafındaki yıllara yayılan sonuçlar ekleniyor. Baştan yetkili bir firmayla çalışmak, sonradan düzeltmekten her zaman daha ekonomik oluyor.

Bu yazı genel bilgi amaçlı. Uygulama dağıtım şirketine göre değişebiliyor.

Sık sorulanlar

Projesiz tesisat neden tehlikeli?+

Boru çapı ve havalandırma hesaplanmadığı için gaz veya hava yetersiz kalabiliyor; bu eksik yanmaya ve karbon monoksit oluşumuna yol açıyor. Sızdırmazlık testi de yapılmamış oluyor.

Projesiz yapılmış tesisatım var, ne yapabilirim?+

Yetkili bir firma mevcut durumu tespit edip proje hazırlayabiliyor ve uygun olmayan bölümler yenileniyor. Gömülü hatların yeri bilinmiyorsa tespit zorlaşıyor ve maliyeti artıyor.

Ucuz teklifin nedeni ne olabilir?+

Genelde kapsam farkı. Proje, sızdırmazlık testi ve devreye alma kalemlerinin çıkarılmış olup olmadığı sorulmalı; firmanın yetki durumu da doğrulanmalı.

İlgili okuma: Eski Proje Ne Kadar Geçerli.