Yeni Daireye Tesisat Kurulumu Sırası

Yeni bir dairede ısıtma tesisatı, inşaatın belirli bir aşamasında ve belirli bir sırayla kuruluyor. Bu sıra teknik bir tercih değil, işin doğasından geliyor: bazı kararlar bir kez alındıktan sonra geri alınamıyor. Sıranın bozulması, yıllarca yaşanacak sorunların kaynağı oluyor.

Önce hesap

İlk adım evin ısı kaybının oda oda çıkarılması. Bu hesap olmadan ne radyatör seçilebiliyor ne cihaz kapasitesi belirlenebiliyor.

Hesap, projeyi yapan mekanik tesisat tarafından çıkarılıyor ve sonraki bütün kararların girdisi oluyor.

Sonra çalışma sıcaklığı

Sistemin hangi su sıcaklığında çalışacağı belirleniyor. Bu karar radyatör yüzeylerini, boru çaplarını ve cihaz seçimini birlikte etkiliyor.

Düşük sıcaklıkta çalışacak bir sistem daha büyük radyatör ve daha geniş boru istiyor. Bu karar sonradan verilirse, kurulmuş sistem o sıcaklıkta çalışamıyor.

Radyatör yerleri ve ölçüleri

Her odaya hangi radyatörün, nereye konacağı belirleniyor. Konum kararı mimari planla birlikte veriliyor; pencere altları, mobilya yerleşimi ve kapı açılış yönleri devreye giriyor.

Bu aşamada verilen kararlar boru güzergâhını doğrudan belirliyor.

Tesisat düzeni

Çift borulu mu kolektörlü mü olacağı burada kararlaştırılıyor. Kolektörlü seçilecekse dağıtıcının yeri de belirleniyor ve buna göre yer ayrılıyor.

Bu, sonradan değiştirilemeyecek kararlardan biri. Borular döşendikten sonra düzen sabitleniyor.

Cihaz yeri

Cihazın nereye asılacağı, baca çıkışının nereden verileceği ve kondens tahliyesinin nereye bağlanacağı bu aşamada belirleniyor.

Gaz hattının güzergâhı da buna göre planlanıyor. Cihaz yeri geç belirlendiğinde, gaz ve baca çözümleri zorlanmış oluyor.

Kaba tesisat

Kararlar netleştikten sonra borular çekiliyor. Bu aşamada duvarlar ve döşeme henüz kapalı değil.

Gömülü bölümlerde ek yeri bırakılmıyor, her radyatöre tek parça boru çekiliyor. Kılavuz boru kullanılacaksa bu aşamada yerleştiriliyor.

Basınç testi

Borular kapatılmadan önce sistem basınçlandırılıp bekletiliyor. Basınçta düşüş olup olmadığı gözleniyor.

Bu test atlandığında, montaj kaynaklı bir kaçak ancak sistem çalıştıktan ve duvar kapandıktan sonra ortaya çıkıyor. Testin yapıldığının belgelenmesi isteniyor.

Güzergâh kaydı

Duvar ve döşeme kapatılmadan önce boruların nereden geçtiği fotoğraflanıyor. Bu, yıllar sonra yapılacak bir delme işinde doğrudan işe yarıyor.

Birkaç dakikalık bu iş, en çok karşılığı alınan kayıtlardan biri oluyor.

Kapatma ve zemin

Test geçtikten sonra duvarlar sıvanıyor ve zemin şapı dökülüyor. Yerden ısıtma varsa şap dökümü öncesinde devrenin basınç altında tutulması gerekiyor.

Basınç altında dökülen bir şapta, boruya gelen bir hasar hemen fark ediliyor. Basınçsız dökümde ise hasar şap kuruduktan sonra ortaya çıkıyor.

İnce tesisat

Zemin ve duvar kaplamaları bittikten sonra radyatörler asılıyor, vanalar takılıyor ve bağlantılar yapılıyor.

Radyatörlerin inşaat sırasında değil sonunda takılması, hem hasar görmelerini hem boya lekesi almalarını önlüyor.

Cihazın montajı

Cihaz, tesisat tamamlandıktan ve mekân temizlendikten sonra takılıyor. İnşaat tozu cihazın içine girdiğinde fan ve elektronik bileşenler etkileniyor.

Cihaz erken takılırsa, kalan işler boyunca korunması gerekiyor.

Sistemin yıkanması

Cihaz bağlanmadan önce devre yıkanıyor. Yeni bir tesisatta bile montaj artıkları, talaş ve kesme yağı bulunuyor.

Bu adım atlandığında artıklar ilk çalıştırmada cihazın eşanjörüne taşınıyor. İşlemin nasıl yapıldığını ayrı bir yazıda anlattık.

Doldurma ve koruyucu

Sistem yıkandıktan sonra dolduruluyor ve koruyucu katkı ekleniyor. Doldurma sırasında kolların sırayla açılması ve purjörlerin kullanılması gerekiyor.

Aceleye getirilen bir doldurma, ilk aylar boyunca süren hava seslerinin en yaygın nedeni.

İlk çalıştırma

Cihaz bağlandıktan sonra ölçümler yapılıyor, ayarlar oturtuluyor ve sistem denenmiş oluyor. Bu aşamanın kapsamını ayrı bir yazıda ele aldık.

Devreye alma, tesisat kurulumunun son adımı ve raporlanması gereken bölümü.

Denge ayarı

Sistem çalıştıktan sonra odalar arasındaki denge ayarlanıyor. Bu, en sık atlanan adım.

Ayar yapılmadığında yeni ve doğru kurulmuş bir tesisat bile dengesiz davranıyor; cihaza yakın radyatörler suyun büyük kısmını çekiyor.

Sırayı bozmanın bedeli

Sahada karşılaştığımız tipik durum, radyatörlerin borular çekildikten sonra seçilmesi. Bu, boru çapının radyatörün gücüne göre değil alışkanlığa göre belirlenmiş olması anlamına geliyor.

Benzer biçimde, cihaz yerinin geç kararlaştırılması baca ve tahliye çözümlerini zorluyor. Her iki durumda da sistem çalışıyor ama beklendiği gibi değil.

Kurulum sırasında son kontrol listesi

Doğru sıra şöyle: ısı kaybı hesabı, çalışma sıcaklığı, radyatör yerleri ve ölçüleri, tesisat düzeni, cihaz yeri, kaba tesisat, basınç testi, güzergâh kaydı, kapatma, ince tesisat, cihaz montajı, yıkama, doldurma ve koruyucu, devreye alma ve denge ayarı. Bu sıra korunduğunda sistem tasarlandığı gibi çalışıyor. Bozulduğunda ise ortaya çıkan sorunların çoğu sonradan düzeltilemiyor, yalnızca yönetilebiliyor.

Diğer meslek gruplarıyla eşgüdüm

Isıtma tesisatı, elektrik ve su tesisatıyla aynı duvar ve döşemeleri paylaşıyor. Güzergâhların çakışmaması için bu üç işin birlikte planlanması gerekiyor.

Eşgüdüm sağlanmadığında sonradan gelen ekip, önceki hattı keserek yol açıyor. Sahada karşılaştığımız gömülü hasarların bir kısmı bu şekilde oluşuyor.

Zemin yüksekliği kararı

Yerden ısıtma yapılacaksa, yalıtım katmanı ve şap kalınlığı zemin kotunu yükseltiyor. Bu, kapı yükseklikleri ve eşik seviyeleriyle birlikte planlanmalı.

Karar geç alındığında kapıların kısaltılması veya eşiklerde kot farkı oluşması gibi sonuçlar doğuyor. Bu, mimari tarafla birlikte verilmesi gereken bir karar.

Kabul ve teslim

Tesisat teslim edilirken şunların kontrol edilmesi isteniyor: basınç testi kaydı, güzergâh fotoğrafları, radyatör listesi ve devreye alma raporu.

Bu dört belge olmadan yapılan bir teslim, sistemin kâğıt üstünde hiç var olmadığı anlamına geliyor. Sonraki her müdahale sıfırdan keşif gerektiriyor.

Sırayı kısaca hatırlamak

Hesap, sıcaklık kararı, radyatörler, düzen, cihaz yeri, kaba tesisat, test, kayıt, kapatma, ince tesisat, cihaz, yıkama, doldurma, devreye alma ve denge. On beş adım gibi görünse de her biri bir öncekine dayanıyor ve atlanan her adım sonraki adımı tahmine bırakıyor.

Kullanıcının takip edebileceği noktalar

İnşaat sürecini izleyen bir alıcı, birkaç kritik anda bulunarak sonucu belirgin biçimde iyileştirebiliyor. Basınç testinin yapıldığı an, duvarların kapatılmadan önceki hali ve devreye alma günü bu anların başında geliyor.

Bu üç noktada fotoğraf çekmek ve belge istemek, teknik bilgi gerektirmeyen ama yıllar sonra en çok işe yarayan katkı oluyor.

Bu üç anı kaçırmamak, sonradan telafisi mümkün olmayan eksikliklerin büyük kısmını baştan önlüyor ve teslim aşamasında elinizde somut bir dayanak bırakıyor.

Teslim alınan bir dairede bu belgeler eksikse, sonradan talep edilmesi her zaman mümkün. Yapı sahibinden veya uygulamayı yapan firmadan istenebiliyor ve arşivlerinde bulunuyor.

Sık sorulanlar

Radyatörler ne zaman takılmalı?+

Zemin ve duvar kaplamaları bittikten sonra. İnşaat sırasında takılan radyatörler hem hasar görüyor hem boya lekesi alıyor.

Şap dökülürken tesisat basınçlı mı olmalı?+

Evet, özellikle yerden ısıtmada. Basınç altında dökülen bir şapta boruya gelen hasar hemen fark ediliyor; basınçsız dökümde ise şap kuruduktan sonra ortaya çıkıyor.

Yeni daire tesisatında da yıkama gerekir mi?+

Gerekiyor. Montaj artıkları, talaş ve kesme yağı sistemde kalıyor ve ilk çalıştırmada cihazın eşanjörüne taşınıyor.