Dikili Petek Temizliği — Uzun Süre Kapalı Devreler

Bir tesisatın kirlenmesi için çalışması gerekmiyor. Dikili'de en tıkalı devreleri, ısıtması merkezi sistemden geldiği için kombinin ısıtma tarafı yıllardır hiç açılmamış dairelerde buluyoruz. Ev dolu, insanlar içinde yaşıyor, ama o devredeki su yıllardır hareket etmemiş. Bu sayfada hareketsiz devrenin ne hale geldiğini ve nasıl açıldığını yazdık; makineli yıkamanın teknik anlatımı petek temizliği sayfamızda.

Hiç çalışmayan bir devrede ne oluyor

Pompa dönmediği sürece suyun içindeki her şey yerçekimine bırakılıyor. Askıdaki parçacıklar tesisatın en alçak noktalarında — radyatörlerin dip kısmında ve yatay hatlarda — çökeliyor.

Yıllar geçtikçe bu çökelti sıkışıyor. Hareketli bir sistemdeki gevşek çamurdan farklı olarak, dibe oturmuş ve üzerine yenisi binmiş bir tabaka oluşuyor. Darbeli yıkamaya karşı daha dirençli çıkıyor.

Korozyon paralel ilerliyor. Suda çözünmüş oksijen çelik yüzeyle tepkimeye giriyor. Hareketli bir sistemde bu tepkime oksijen tükendikçe yavaşlıyor; sızıntısı olan ve ara ara su eklenen bir devrede ise beslenmeye devam ediyor.

Üçüncüsü mekanik. Pompanın mil yatağındaki tortu kuruyup rotoru kilitliyor. Vanalar aynı konumda kaldıkları için sıkışıyor. Üç yollu vananın gövdesinde birikinti oluşuyor.

Sonuç, devrenin bir gün gerektiğinde çalışmaması. Merkezi sistem devre dışı kaldığında kombiye dönmek isteyen kullanıcı, cihazın ısıtma yapmadığını görüyor — ve bunu cihaz arızası sanıyor.

Tıkanma mı, sıkışma mı, hava mı

Isınmayan bir devrede sorunun nerede olduğunu ayırmak, yapılacak işi ve maliyeti doğrudan belirliyor.

Belirti	Muhtemel neden	Gereken işlem
Hiçbir radyatör ısınmıyor, cihaz çalışıyor	Pompa dönmüyor	Pompanın serbest bırakılması ya da değişimi
Peteğin üstü soğuk, altı sıcak	İçinde hava var	Hava alma
Peteğin üstü sıcak, altı soğuk	Dipte tabaka birikmiş	Yıkama
Bazı radyatörler hiç ısınmıyor	Vana sıkışmış	Vana değişimi
Musluğu açınca petekler de ısınıyor	Üç yollu vana geçiriyor	Vana bakımı ya da değişimi
Cihaz çalışıyor, kısa sürede kilitleniyor	Su dönmüyor, aşırı ısınma	Pompa ve tıkanma kontrolü

Tablonun ilk satırı, uzun süre kullanılmamış devrelerde en sık çıkan tablo ve çoğu zaman pompayı değiştirmeden, milini serbest bırakarak çözülüyor. Yıkama gerekmiyor.

Adreste hangisinin geçerli olduğunu görüp söylüyoruz. Yıkama gerekmeyen bir daireye yıkama satmıyoruz.

Devreyi ilk kez açarken sıra

Yıllardır kapalı bir ısıtma devresini açmak, vanayı çevirip cihazı çalıştırmaktan ibaret değil. İzlediğimiz sıra şu:

1. Cihaz kapalıyken pompanın mili elle döndürülüyor. Kilitlenmiş bir pompayı doğrudan besleme vermek hem pompayı hem onu besleyen kart çıkışını götürebiliyor.
2. Radyatör vanaları sırayla ve yavaş açılıyor. Hepsini birden açmak, dibe çökmüş tabakayı bir anda hareketlendirip dar kesitlere sürüklüyor.
3. Sistem basıncı kontrol edilip 1-1,5 bar aralığına getiriliyor.
4. Cihaz düşük sıcaklıkta kısa süre çalıştırılıyor, ses ve akış gözleniyor.
5. Radyatörlerin havası alınıyor, basınç tamamlanıyor.
6. Bağlantı noktaları kuru mu diye kontrol ediliyor. Yıllardır dokunulmamış rakorlar basınç altında sızdırmaya başlayabiliyor.
7. Elle sıcaklık kontrolü yapılıyor; ısınmayan radyatör varsa nedeni ayrıştırılıyor.

Bu sıra izlendiğinde çoğu devre yıkama gerektirmeden açılıyor. Açılmayanlarda yıkama devreye giriyor ve o zaman tesisatın durumu zaten görülmüş oluyor.

Merkezi sistemli binada iki ayrı devre

Isıtması merkezi olan bir binada iki tesisat bir arada bulunuyor ve karıştırılmaları yaygın.

Birincisi binanın merkezi devresi. Bu, yönetimin sorumluluğunda ve daire içindeki tesisattan bir eşanjörle ayrılmış oluyor. İçindeki suyun kimyası ve bakımı ayrı yürüyor.

İkincisi dairenin kendi ısıtma devresi. Radyatörler ve daire içi borular bu devrede. Kombiye bağlıysa kombiden, merkezi sisteme bağlıysa eşanjörden besleniyor.

Yıkama daire içi devreye yapılıyor. Merkezi tarafta biriken tortu daire içine geçmiyor — ikisi ayrı devreler. Etkilendiği nokta, eşanjörün kendisinin tıkanması; o da yönetimin bakım kapsamında.

Dairenizde ısınma sorunu varsa önce hangi devrenin sorunlu olduğunu ayırmak gerekiyor. Binadaki tüm daireler aynı şikâyeti yaşıyorsa merkezi taraf, yalnızca sizde varsa daire içi taraf. Bunu tespit etmek bir telefon konuşması kadar sürüyor ve boşa yapılan bir yıkamanın önüne geçiyor.

Yıl boyu oturulan evlerde tablo farklı

Isıtmasını kombiden alan ve yıl boyu oturulan evlerde birikim, hareketsizlikten değil çalışmadan geliyor.

Korozyon sıcaklıkla hızlanıyor; cihaz ne kadar çok saat ısıtırsa demir oksit üretimi o kadar sürüyor. Isınma-soğuma döngüsü bağlantı noktalarını zorluyor ve sızıntı olasılığını yükseltiyor.

Sızıntısı olan bir tesisata her hafta taze şebeke suyu giriyor; her litre yeni oksijen ve yeni mineral getiriyor. Bu, yıkamanın kalıcılığını doğrudan düşüren etken.

Bu yüzden basınç düşüşünü ayrı bir gösterge olarak izliyoruz. Sezon başında ve sonunda okunan iki basınç değeri arasındaki fark, kış boyunca ne kadar su kaybedildiğini gösteriyor. Düzenli kayıp varsa, yıkamadan önce yapılacak iş kaynağını bulmak.

Suyun kalitesi ve dolum

Tesisata hangi suyu koyduğunuz, içinde ne birikeceğini doğrudan belirliyor ve Dikili çevresinde su kaynağa göre değişiyor.

Sertlik birinci boyut. Kalsiyum ve magnezyum tuzları ısınan yüzeylerde çökeliyor. Tesisat kapalı devre olduğu için bu bir kerelik bir yük — sistem doldurulduktan sonra yeni mineral girmiyor. Sorun yine sık su eklemede çıkıyor.

Askıda katı madde ikinci boyut. Kaynağına göre suda ince kum ya da tortu bulunabiliyor. Bu, kirecin aksine çözünmüş değil, taşınan bir yük; pompa ve vana gövdelerinde birikiyor, üç yollu vanayı sıkıştırıyor.

Bu adreslerde tesisat dolumundan önce suyun filtrelenmesini öneriyoruz. Yıkama sonrası sistemi doldururken de aynı kurala uyuyoruz; temizlenmiş bir tesisatı filtrelenmemiş suyla doldurmak, işin bir bölümünü boşa çıkarıyor.

İşlem günü nasıl geçiyor

Kombi kapatılıp tesisat soğumaya bırakılıyor. Radyatör bağlantı noktalarına ve zemine örtü seriliyor. Kompresörlü makine gidiş-dönüş hattına ya da kolektöre bağlanıyor, çıkış hortumu doğrudan gidere veriliyor.

Radyatörler tek tek devreye alınıyor; her birine sırayla basınçlı su ve hava darbesi gönderilip çıkan su berraklaşana kadar sürdürülüyor. İlk radyatörden gelen su koyu siyah oluyor, ilerledikçe rengi açılıyor.

Uzun süre hiç çalışmamış devrelerde bu aşama normalden uzun sürüyor, çünkü tabaka sıkışmış durumda. Gerekirse kimyasal destek kullanılıyor ve ardından sistem berraklaşana kadar durulanıyor.

Sonunda tesisat temiz suyla dolduruluyor, hava alınıyor, basınç ayarlanıyor ve inhibitör ekleniyor. Kombi devreye alınıp tüm radyatörlerin ısındığı elle kontrol ediliyor.

Ortalama bir dairede iş üç-dört saat sürüyor. Sökülüp yıkanması gereken radyatör ya da değişmesi gereken vana çıkarsa uzuyor.

Temizlenmiş devreyi korumak

Yıkamanın kalıcılığı sonrasında yapılana bağlı; hele devre yine az çalışacaksa.

İnhibitör. Korozyonu yavaşlatan katkı. Durgun dönemde tepkimeyi baskıladığı için az çalışan devrelerde işlevi daha belirgin. Yıllık bakımda oranı ölçülüyor ve zayıfladıysa tamamlanıyor.

Manyetik filtre. Kombinin dönüş hattına takılıyor, demir oksit parçacıklarını mıknatısla tutuyor. Yılda bir açılıp temizleniyor.

Yılda bir çalıştırma. Az çalışan devrelerde en ucuz ve en etkili önlem. Bakım ziyaretinde birkaç dakika sürüyor, ücrete bir şey eklemiyor ve pompa sıkışmasını baştan engelliyor.

Vanaların hareket ettirilmesi. Yıllarca aynı konumda kalan vanalar sıkışıyor. Sezon sonunda hepsini bir tur açıp kapatmak, sonradan tek tek uğraşmayı önlüyor.

Yıkama fiyatını belirleyen kalemler

Ücret tek bir rakam değil, birkaç etkenin toplamı olarak çıkıyor.

Radyatör sayısı ilk kalem; her petek ayrı ayrı işleme alındığı için süre buna bağlı. Tesisatın tipi ikinci: kolektörlü sistemde her hat izole edilebildiği için iş kısa sürüyor, kolon tesisatlı yapılarda hattın tamamı işleme giriyor.

Devrenin ne kadar süredir çalışmadığı üçüncü etken ve burada belirleyici. Yıllardır kapalı kalmış bir devrede tabaka sıkışmış olduğu için işlem uzuyor ve kimyasal destek gerekebiliyor.

Duruma göre eklenenler: sökülüp yıkanması gereken radyatör, kırılan ya da değişmesi gereken rakor, sıkışmış vana, pompa temizliği veya değişimi, inhibitör ve manyetik filtre.

Kaç radyatörünüz olduğunu, ısıtmanızın nereden geldiğini ve devrenin en son ne zaman çalıştığını söylerseniz telefonda bir aralık verebiliyoruz.

Yıkama yerine başka bir şey önerdiğimiz durumlar

Bazı dairelerde yıkama doğru iş değil ve bunu işleme başlamadan söylüyoruz.

Sorun pompadaysa yıkama bir şey değiştirmiyor; pompanın serbest bırakılması ya da değişimi gerekiyor. Uzun süre kapalı devrelerde en sık çıkan tablo bu.

Sorun dengede ise — bazı odalar sıcak, bazıları soğuk — vanaların hesaplanmış oranda kısılması yeterli. Ayar işi, yıkamadan belirgin biçimde ucuz.

Panel radyatörlerin dış yüzeyinde nokta nokta sızıntı izi varsa iç yüzey delinme noktasına gelmiş demektir. Yüksek basınçlı yıkama o noktayı açabiliyor; riskli gördüğümüzü gösterip kararı birlikte veriyoruz.

Radyatör yüzeyi evin ihtiyacını zaten karşılamıyorsa, temizlenmiş bir tesisat da odayı ısıtmıyor. Burada yapılacak iş yıkama değil, radyatör eklemek.

Radyatör yerine konvektör ya da havlupan varsa

Panel radyatör dışındaki ısıtıcılarda tıkanma farklı ilerliyor ve işlem buna göre değişiyor.

Konvektör ve fan coil. İçlerindeki kanal kesitleri radyatörden çok daha dar. Aynı miktarda tortu, bir radyatörde belirti vermezken burada tıkanma yaratıyor. Bu sistemlerde tesisat suyunun temizliği daha belirleyici ve filtre kullanımı isteğe bağlı olmaktan çıkıyor.

Havlupan. Banyodaki havlupanlar tesisatın en yüksek noktasında olduğu için hava toplama eğilimindeler. Isınmayan bir havlupan çoğu zaman tıkanma değil, hava sorunu; purjörden havasını almak yetiyor.

Döküm radyatör. Kanal kesitleri geniş olduğu için tıkanmaya dirençliler ve temizlendiklerinde uzun yıllar daha çalışıyorlar; değiştirmek için acele etmeye gerek yok.

Yerden ısıtma. Devre uzunlukları fazla ve borular plastik esaslı olduğu için ölçülü basınçla, kolektör üzerinden devre devre ilerleniyor. Zemin altındaki bir tıkanmanın çözümü zor olduğu için filtre ve inhibitör burada doğrudan tasarruf.

İşlem fiyatını belirleyen kalemler

Yıkama ücreti tek bir rakam değil, birkaç etkenin toplamı olarak çıkıyor.

Radyatör sayısı ilk kalem; her petek ayrı ayrı işleme alındığı için süre buna bağlı. Tesisatın tipi ikinci: kolektörlü sistemde her hat izole edilebildiği için iş kısa sürüyor, kolon tesisatlı yapılarda hattın tamamı işleme giriyor.

Devrenin ne kadar süredir çalışmadığı üçüncü etken. Yıllardır kapalı kalmış bir devrede tabaka sıkışmış olduğu için işlem uzuyor ve kimyasal destek gerekebiliyor.

Duruma göre eklenenler: sökülüp yıkanması gereken radyatör, kırılan ya da değişmesi gereken rakor, sıkışmış vana, pompa temizliği veya değişimi, inhibitör ve manyetik filtre.

Kaç radyatörünüz olduğunu, ısıtmanızın nereden geldiğini ve devrenin en son ne zaman çalıştığını söylerseniz telefonda bir aralık verebiliyoruz. Adreste durumu gördükten sonra fiyat kesinleşiyor ve onayınızı almadan işleme başlamıyoruz.

İşlem sonrası ilk hafta

İşlem bittiğinde her şeyin anında oturmasını beklemeyin; tesisatın dengelenmesi birkaç gün alıyor.

İlk iki-üç gün radyatörlerin üst kısmında hava toplanabiliyor. Yıkama sırasında sisteme giren hava tam olarak çıkmamış olabiliyor ve ısınma-soğuma döngüsüyle yukarı taşınıyor. Peteklerin havasını bir kez daha alıp basıncı 1-1,5 bara tamamlamanız gerekiyor.

Bağlantı noktalarında damlama olup olmadığına bakın. Rakorlar açılıp kapandığı için ilk günlerde nemlenme görülebiliyor; sürekli damlama varsa contanın sıkılması gerekiyor ve bu kısa bir iş.

Yıllardır kapalı kalmış bir devrede ek olarak pompanın sesini izleyin. İlk saatlerde askıya kalkan tortu nedeniyle ses artabiliyor; birkaç gün içinde geçmesi bekleniyor. Geçmiyorsa pompanın temizlenmesi gerekiyor.

Radyatörlerin yüzey sıcaklığını elle kontrol edin. Alt ve üst arasındaki fark kapanmış olmalı; hâlâ belirgin soğuk kalan bir petek varsa o radyatörde tıkanma sürüyor demektir. Bunu yıkama garantisi kapsamında değerlendiriyoruz.

Yıkama sırasında evde bulunmam gerekiyor mu

Bulunmanız daha rahat oluyor, çünkü radyatörlerin bulunduğu odalara girilmesi ve mobilya çekilmesi gerekebiliyor. Zorunlu değil; anahtar bırakarak da yaptırabilirsiniz. O durumda her aşamayı fotoğraflayıp gönderiyor, ertesi gün basıncı kontrol etmek için bir kez daha uğruyoruz.

Merkezi sistemim var, yönetimden izin almam gerekir mi

Daire içi devrenin yıkanması için gerekmiyor; o tesisat sizin. Binanın merkezi devresine ya da daireye gelen eşanjöre müdahale gerekiyorsa orası yönetimin sorumluluğunda ve onların bilgisi dahilinde ilerliyoruz. Tespitte hangi tarafın sorunlu olduğunu ayırıp size söylüyoruz.

Tesisat temizliğinde sorulanlar

Isıtmam merkezi, daire içi tesisatımı yıkatmalı mıyım

Radyatörlerde alt-üst sıcaklık farkı hissediyorsanız evet. Hissetmiyorsanız acele etmeye gerek yok; yılda bir devreyi çalıştırmak ve basıncı izlemek yeterli gösterge veriyor.

Yıkama gaz faturamı düşürür mü

Isıtmayı kombi yapıyorsa evet — tıkalı bir tesisatta cihaz hedef sıcaklığa geç ulaştığı için daha uzun süre ve daha yüksek su sıcaklığında çalışıyor. Isıtmanız merkezi sistemden geliyorsa kombinin gaz tüketimine etkisi olmuyor; kazanç ısınma konforunda ortaya çıkıyor.

Ev kirlenir mi

Çıkan su siyah ve boyayıcı, bunu saklamıyoruz. Bağlantı noktalarına örtü seriyoruz ve suyu hortumla doğrudan gidere veriyoruz. Radyatör altındaki halıyı ve mobilyayı önceden çekerseniz iş rahat ilerliyor.

Kaç yılda bir gerekir

Sabit bir sayı yerine göstergeye bakmak daha doğru. Radyatörlerin alt ve üst yüzeyleri arasında elle hissedilir bir sıcaklık farkı varsa zamanı gelmiş demektir. Katkılı ve manyetik filtreli bir tesisatta bu aralık belirgin biçimde uzuyor.

Dikili'de yıkama randevusu

Dikili merkez, sahil hattı, Bademli ve çevre yerleşimlerde makineli petek temizliği, denge ayarı ve uzun süre kapalı kalmış ısıtma devrelerinin devreye alınması işlerini yapıyoruz. Diğer işlerimiz Dikili kombi servisi sayfasında.