Kombi Basıncı Nasıl Tamamlanır

Basınç düştüğünde çoğu cihaz kendini kilitliyor ve ekranda bir kod veriyor. Su eklemek bu durumu birkaç dakikada çözüyor ve kullanıcının kendi yapabileceği işlemlerden biri. Ancak sık tekrarlanıyorsa, su eklemek çözüm değil sorunun üstünü örtmek oluyor; bu ayrımı bu yazıda açtık.

Doğru aralık ve neden o aralık

Soğuk bir sistemde beklenen değer 1 ile 1,5 bar arası. Bazı cihazlarda bu aralık manometrede yeşil renkle işaretli oluyor, bazılarında kılavuzda yazıyor.

Alt sınırın nedeni dolaşım. Basınç 1 barın altına indiğinde, özellikle çok katlı binalarda üst kata su çıkmakta zorlanıyor ve cihaz güvenlik gereği kilitleniyor. Kilitlenme bir arıza değil, koruma.

Üst sınırın nedeni genleşme payı. Su ısındığında hacmi büyüyor ve bu büyümeyi genleşme tankı karşılıyor. Soğuk sistemde basınç zaten yüksekse, ısınmayla birlikte değer emniyet ventilinin açılma noktasına, genelde 3 bara ulaşıyor. Ventil açılıp fazlasını boşaltıyor; sistem soğuduğunda ise basınç bu kez normalin altına düşüyor. Böylece her gün su ekleyip her gün boşaltan bir döngü kuruluyor.

Yani hem düşük hem yüksek basınç sorun çıkarıyor ve ikisinin arasındaki aralık dar değil, rahat bir aralık.

Doldurma musluğunu bulmak

Bu musluk cihazın altında, gidiş ve dönüş borularını birbirine bağlayan bir bağlantı üzerinde bulunuyor.

En yaygın biçimi gri ya da mavi renkli, esnek bir hortumun iki ucundaki musluklar. Bazı modellerde tek bir kol, bazılarında çevrilerek açılan bir düğme oluyor.

Bir kısım cihazda doldurma musluğu kapağın arkasında ve kullanıcı erişimine kapalı. Bu bilinçli bir tasarım tercihi; o cihazlarda tamamlama servise bırakılıyor.

Musluğun yerini bilmiyorsanız kullanma kılavuzuna bakın. Deneme yanılma ile vana çevirmek, tesisat vanasını kapatmak gibi başka bir soruna yol açabiliyor.

Tamamlama işlemi

İşlem cihaz kapalı ve sistem soğukken yapılıyor. Sıcak sistemde eklenen su, ani sıcaklık farkı nedeniyle eşanjörü zorluyor.

Manometre gözle takip edilebilecek konumda olmalı. İşlem sırasında gösterge izleniyor; süreye göre değil, değere göre karar veriliyor.

Musluk yavaşça açılıyor. Su akarken hafif bir ses duyuluyor. Basınç yükselmeye başladığında akış zaten yeterli demektir; hızlı doldurmak sisteme fazladan hava sokuyor.

İbre 1,5 bara yaklaştığında musluk kapatılıyor. Kapatma tam yapılmalı; yarı açık kalan bir doldurma musluğu sisteme sürekli su vererek basıncı yükseltmeye devam ediyor ve bu, sık karşılaştığımız bir durum.

İşlem bittikten sonra musluğun gerçekten kapandığından emin olmak için birkaç dakika sonra manometreye tekrar bakılıyor. Değer yükselmeye devam ediyorsa musluk tam kapanmamış demektir.

Fazla su eklendiyse

Bu, en sık yapılan hata ve düzeltilmesi kolay.

Basınç 2 barın üzerine çıktıysa fazlasını almak gerekiyor. En pratik yol bir peteğin purjörünü açıp altına kap tutarak bir miktar su boşaltmak. Manometre izlenerek 1,5 bara inildiğinde kapatılıyor.

Bazı sistemlerde tesisatın en alt noktasında bir tahliye vanası bulunuyor ve boşaltma oradan da yapılabiliyor.

Basınç 3 bara ulaştıysa emniyet ventili muhtemelen devreye girmiş ve tahliye borusundan su akmıştır. Bu, cihazın kaçırması değil, kendini koruması. Yine de değeri elle indirmek gerekiyor; ventilin sürekli çalışması onu zamanla sızdırır hale getiriyor.

Su ekledikten sonra ne yapmalı

İşlem tek başına yeterli olmayabiliyor.

Eklenen suyla birlikte sisteme hava da giriyor. Bu hava ısındıkça açığa çıkıp peteklerin üstünde topluyor. Bu yüzden su ekledikten sonra peteklerin havasının alınması gerekebiliyor.

Hava alındığında basınç tekrar düşüyor, dolayısıyla ikinci bir tamamlama gerekebiliyor. Sıralama şöyle işliyor: su ekle, cihazı çalıştır, ısın, hava al, basıncı kontrol et.

Cihaz kilitlenmişse basınç normale döndükten sonra reset gerekebiliyor. Bir kez basmak yeterli; açılmıyorsa sorun basınçta değil.

Su eklemek ne zaman çözüm değil

Bu yazının en önemli kısmı burası.

Kapalı bir ısıtma sisteminde su tüketilmiyor. Aynı su yıllarca dolaşıyor. Dolayısıyla basınç düşüyorsa su bir yerden çıkıyor demektir.

Yılda bir iki kez küçük bir tamamlama olağan sayılıyor; sistemden hava alınması ve çok küçük buharlaşmalar bunu açıklıyor. Ayda bir, hatta haftada bir su eklemek normal değil.

Sürekli su eklemenin bir de görünmeyen bedeli var: her eklenen su sisteme yeni kalsiyum ve oksijen getiriyor. Bu, eşanjörde kireç birikmesini ve tesisatta korozyonu hızlandırıyor. Yani sorunu ertelemek, ikinci bir sorun üretiyor.

Sık su ekliyorsanız nedenini bulmak gerekiyor. Basınç düşmesinin nedenlerini ayrı bir yazıda ele aldık; en yaygın üçü sönmüş genleşme tankı, conta sızıntısı ve tesisattaki gizli kaçak.

Basınç yükseliyorsa

Ters durum da var ve daha az bilinir.

Cihaz çalışırken basıncın bir miktar yükselmesi normal. Anormal olan, soğuk sistemde de değerin sürekli tırmanması.

En yaygın nedeni yarı açık kalmış bir doldurma musluğu. İkinci ihtimal, kullanım suyu tarafından ısıtma devresine su geçmesi; bu, plakalı eşanjörde bir sorun anlamına geliyor.

Genleşme tankı sönmüşse ısınmayla basınç aşırı yükseliyor ama soğuduğunda düşüyor. Bu dalgalanma, tankın en tipik belirtisi.

Basınç sürekli yükseliyorsa su eklemek yerine nedenini bulmak gerekiyor; boşaltarak yaşamak sistemi yoruyor.

Çok katlı binalarda

Bina yüksekliği gerekli basıncı değiştiriyor ve bu sık atlanan bir ayrıntı.

Su sütununun yüksekliği basınç gerektiriyor. Kombisi bodrumda, peteği dördüncü katta olan bir sistemde 1 bar yeterli gelmeyebiliyor.

Bu tür sistemlerde uygun soğuk basınç değeri daha yüksek olabiliyor ve bunu montajı yapan belirliyor. Kılavuzdaki genel aralık her binaya birebir uymuyor.

Üst kattaki peteklerin hiç ısınmaması, hava sanılan ama aslında basınç kaynaklı olabilen bir durum. Hava alma işlemi sonuç vermiyorsa basınç değerine bakılmalı.

Sezon başında ilk dolum

Uzun süre kapalı kalmış sistemlerde ilk çalıştırma öncesi kontrol farklı ilerliyor.

Önce basınç okunuyor. Yaz boyunca düşmüşse bu, mutlaka kaçak anlamına gelmiyor; küçük düşüşler normal sayılıyor.

Tamamlama yapıldıktan sonra cihaz çalıştırılıp bir süre gözleniyor. Bu süre içinde basıncın nasıl davrandığı, tankın durumu hakkında bilgi veriyor: ısınmayla makul bir yükselme normal, 3 bara fırlama değil.

Bir gün sonra tekrar bakılıyor. Değer sabit kaldıysa sistem tamam demektir. Düştüyse kaçak aranıyor.

Eklenen suyun kalitesi

Musluktan gelen su ısıtma sistemi için ideal değil ve bu, çoğu kullanıcının hiç düşünmediği bir konu. Şebeke suyunun içinde çözünmüş oksijen, kalsiyum ve magnezyum bulunuyor. Oksijen metalle tepkimeye girip korozyon başlatıyor, kalsiyum ise ısınan yüzeylerde çökelerek kireç tabakası oluşturuyor.

Sistem kapalı çalıştığında bu bir sorun yaratmıyor: içerideki su bir kez oksijenini tükettikten sonra durağan hale geliyor ve tepkime duruyor. Sorun, sürekli taze su eklendiğinde ortaya çıkıyor. Her tamamlama sisteme yeni oksijen ve yeni kireç girdisi anlamına geliyor.

Bu yüzden yılda birkaç kez yapılan küçük tamamlamalar zararsızken, aylık eklemeler tesisatı yıpratıyor. Peteklerin dibinde biriken siyah çamurun ve eşanjördeki kirecin kaynağı çoğu zaman burası oluyor.

Su sertliği yüksek olan bölgelerde etki daha belirgin. Aliağa ve çevresinde şebeke suyu bu açıdan zorlayıcı; sık su eklenen sistemlerde eşanjör ömrü belirgin biçimde kısalıyor.

Manometrenin kendisi doğru mu

Basınç sorunlarında gözden kaçan bir ihtimal var: gösterge yanlış okuyor olabilir.

Manometreler zamanla sapabiliyor. Yıllarca basınç değişimine maruz kalan bir gösterge, gerçek değerden bir miktar farklı gösterebiliyor. Sürekli su eklediğini söyleyen bir kullanıcının cihazında bazen sorun basınçta değil, basıncı yanlış gösteren ibrede çıkıyor.

Şüphe uyandıran işaret, ibrenin hiç oynamaması. Cihaz ısındığında basıncın bir miktar yükselmesi bekleniyor; ibre günlerce tam olarak aynı yerde duruyorsa sıkışmış olabiliyor.

Tersi de mümkün: ibre sürekli titriyor ya da anlamsız biçimde zıplıyorsa gösterge arızalı olabilir.

Kontrolü servis ayrı bir manometreyle karşılaştırarak yapıyor. Bu, birkaç dakikalık bir işlem ama gereksiz onarımların önüne geçiyor.

Dijital göstergeli cihazlarda

Yeni cihazların bir kısmında analog gösterge yerine ekranda sayısal basınç değeri bulunuyor ve bu birkaç farklılık getiriyor.

Sayısal değer daha hassas okunuyor; 1,2 ile 1,4 arasındaki fark ibrede görünmezken ekranda net çıkıyor. Bu, basıncın zaman içindeki davranışını takip etmeyi kolaylaştırıyor.

Bu cihazların çoğu basınç düştüğünde uyarı da veriyor ve hangi kodun ne anlama geldiği kılavuzda yazıyor. Uyarı, kilitlenmeden önce geliyor; yani müdahale için zaman tanıyor.

Bazı modellerde doldurma işlemi de ekrandan yönlendiriliyor: cihaz adım adım ne yapılacağını gösteriyor ve hedef değere ulaşıldığında uyarıyor.

Sensör arızası durumunda ise ekrandaki değer gerçeği yansıtmıyor. Cihaz basınç normalken kilitleniyorsa ya da tam tersi davranıyorsa sensör bakılacak parçalardan biri oluyor.

Sık sorulanlar

Doldurma musluğunu bulamıyorum, ne yapmalıyım?+

Cihazın altında, iki boruyu birbirine bağlayan esnek bir hortum ya da küçük bir kol biçiminde oluyor. Bazı modellerde cihazın içinde, kapağın hemen arkasında bulunuyor ve kullanıcının erişimine kapalı. Kılavuzda yeri gösteriliyor; bulamıyorsanız zorlamayın.

Ne kadar sıklıkla su eklemek normal?+

Kapalı bir sistemde su eksilmiyor. Yılda bir iki kez küçük bir tamamlama olağan sayılabilir. Ayda bir su ekliyorsanız bir kaçak ya da sönmüş bir genleşme tankı var demektir.

Fazla su ekledim, basınç 3 bara çıktı. Tehlikeli mi?+

Cihaz kendini korur, emniyet ventili açılıp fazlasını boşaltır. Ama bu bir çözüm değil. Peteğin purjöründen ya da tahliye vanasından bir miktar su alıp basıncı 1-1,5 bar aralığına indirin.

Basınç sıcakken mi soğukken mi ölçülmeli?+

Soğukken. Isınan su genleştiği için çalışan bir sistemde basınç doğal olarak yükseliyor. Ayar değeri her zaman soğuk sistemdeki değer.

Sık su ekliyorsanız arayın

Ayda birden fazla su eklemek zorunda kalıyorsanız nedenini ölçerek buluyoruz: genleşme tankı ön basıncı, conta ve rakor kontrolü, emniyet ventili ve tesisat kaçağı. Kendiniz çözemediğiniz durumda kombi servisine bakıyoruz; Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye çıkıyoruz.