Manometre İbresi Titriyorsa

Manometre, kullanıcının cihaz hakkında bakabileceği tek sayısal gösterge ve bu yüzden üzerindeki her hareket dikkat çekiyor. İbrenin oynaması bazen sistemin normal çalışmasının bir parçası, bazen düzeltilmesi gereken bir durumun habercisi. Ayrım, hareketin karakterine ve ne zaman ortaya çıktığına bakılarak yapılıyor.

Normal kabul edilen hareket

Pompa devreye girdiğinde devrede kısa süreli bir basınç değişimi oluşuyor ve ibre bir miktar oynuyor. Aynı şey pompa dururken de yaşanıyor. Bu hareket kısa sürüyor ve ardından ibre sabitleniyor.

Tesisat ısındıkça basıncın kademeli olarak yükselmesi ve soğudukça inmesi de normal. Bu yavaş değişim titreşimden farklı; ibre sürekli oynamıyor, sadece yeni bir değere yerleşiyor.

Birinci neden: tesisatta hava

Devrede kalan hava sıkışabilir bir yastık gibi davranıyor ve basıncın dengeli dağılmasını engelliyor. Pompa çalıştıkça bu yastık sıkışıp genişliyor ve ibre sürekli titriyor.

Bu tabloda genellikle fokurdama ve akış sesi de eşlik ediyor. Hava alma işlemi çoğu zaman titreşimi ortadan kaldırıyor.

İkinci neden: pompa kaynaklı türbülans

Pompa hız kademesi tesisata göre yüksek seçilmişse akış hızı artıyor ve devrede türbülans oluşuyor. Bu, manometrede sürekli küçük bir titreşim olarak görünüyor. Aynı zamanda vana bölgelerinde ıslık sesi de duyulabiliyor.

Kademe tesisata uygun seviyeye çekildiğinde titreşim azalıyor.

Üçüncü neden: genleşme tankı

Tankın hava basıncı düştüğünde sistem hacim değişimini yumuşatamıyor ve basınç ani hareketler yapıyor. Bu tabloda ısınmayla birlikte ibrenin hızla yükselmesi de görülüyor.

Tank tarafındaki belirtiler ilgili yazıda ayrıntılandırıldı.

Dördüncü neden: göstergenin kendisi

Manometrenin bağlantı kanalı tortuyla daralmışsa ibre gerçek basıncı gecikmeli ve sıçramalı biçimde gösteriyor. Yaşlanan bir gösterge de mekanik olarak takılabiliyor.

Bu grup, ayrı bir manometreyle yapılan karşılaştırmalı ölçümle ayırt ediliyor.

İbrenin hiç oynamaması

Bazı durumlarda sorun hareketin fazlalığı değil yokluğu oluyor. Tesisat ısındığı halde basınç hiç değişmiyorsa gösterge sıkışmış olabiliyor. Bu durumda okunan değer gerçek basıncı yansıtmıyor ve bütün teşhis yanlış zemine oturuyor.

Kontrol için cihaz uzun süre çalıştırılıp değerin yükselip yükselmediğine bakılıyor.

Sıcak su alırken oynaması

Musluktan sıcak su alınırken manometrenin belirgin biçimde oynaması farklı bir şeyi düşündürüyor: kullanım suyu tarafı ile ısıtma devresi arasında bir geçiş. Bu tabloda eşanjör inceleniyor.

Bu belirti diğerlerinden ayrı değerlendiriliyor çünkü nedeni tamamen farklı bir yerde.

Kullanıcının yapabileceği gözlem

Cihaz soğukken ve bir saat çalıştıktan sonra ölçülen değerler tarihiyle birlikte not ediliyor. Titreşimin cihaz çalışırken mi yoksa dururken de mi sürdüğü ve sıcak su alırken değişip değişmediği yazılıyor.

Bu üç bilgi, nedenlerin çoğunu birbirinden ayırıyor ve serviste yapılacak ölçümlerin sırasını belirliyor.

Ev içinde yapılabilecekler

Radyatörlerden sırayla hava almak ve ardından basıncı doğru aralığa tamamlamak kullanıcı düzeyinde yapılabiliyor. Bu tek işlem hava kaynaklı titreşimlerin büyük bölümünü çözüyor.

Pompa kademesi, genleşme tankı ve gösterge değişimi servis işi.

Önlem tarafı

Yıllık bakımda tesisat havası alınıyor, basınç doğru aralığa ayarlanıyor, genleşme tankı ölçülüyor ve pompa kademesi tesisata göre değerlendiriliyor. Bu dört kalem, manometredeki hareketlerin bilinen nedenlerinin çoğunu ortadan kaldırıyor.

Dijital göstergeli cihazlarda karşılığı

Yeni cihazların bir bölümünde ibreli manometre yerine ekranda sayısal bir basınç değeri gösteriliyor. Bu yapıda titreşim gözle görülmüyor ama karşılığı var: gösterilen değerin sürekli oynaması ya da son hanenin durmadan değişmesi aynı dalgalanmayı anlatıyor. Kullanıcı bunu genellikle "ekran karar veremiyor" diye tarif ediyor.

Dijital göstergelerde ayrıca yumuşatma uygulanabiliyor; cihaz değeri ortalamalayarak gösterdiği için gerçek dalgalanma ekrana tam yansımıyor. Bu durumda ibreli bir manometreyle yapılan karşılaştırmalı ölçüm, dalgalanmanın gerçek boyutunu ortaya koyuyor.

Sezon başında beklenen davranış

Sezonun ilk haftalarında ibrenin oynaması diğer dönemlere göre daha sık görülüyor ve bunun nedeni tesisatta bulunan hava. Yaz boyunca duran sistemde çözünmüş gazlar birikmiş oluyor ve ilk ısınmayla birlikte ayrışıp devrede dolaşmaya başlıyor. Bu dönemde yapılan hava alma işlemi çoğu titreşimi ortadan kaldırıyor.

Hava alma sonrası titreşim sürüyorsa neden artık hava değil demektir ve inceleme pompa kademesi ile genleşme tankına yöneliyor. Bu sıranın izlenmesi, gereksiz parça değişimini önlediği için hem zaman hem maliyet kazandırıyor.

Servise verilecek özet

Bu şikâyette dört bilgi yeterli oluyor: soğuk ve sıcak haldeki basınç değerleri, titreşimin cihaz çalışırken mi dururken de mi sürdüğü, sıcak su alınırken değişip değişmediği ve hava alma sonrası azalıp azalmadığı. Bu dört madde, hava, pompa, tank ve gösterge ihtimallerini birbirinden büyük ölçüde ayırıyor.

Titreşimi göz ardı etmenin sonucu

Manometredeki sürekli hareket rahatsız edici olmadığı için çoğu zaman görmezden geliniyor, oysa altındaki neden çalışmaya devam ediyor. Sistemde kalan hava korozyonu hızlandırıyor, yüksek pompa kademesi hem sesi hem elektrik tüketimini artırıyor, sönmüş bir genleşme tankı ise emniyet ventilinden su attırarak tesisatı yavaşça boşaltıyor. Üç durumda da fatura zamanla büyüyor.

Doğru okuma alışkanlığı

Manometreden anlamlı bir bilgi almak için okumanın her seferinde aynı koşulda yapılması gerekiyor; en uygun an, cihaz uzun süre çalışmadıktan sonraki soğuk hal. Bu değerin ayda bir kez tarihiyle birlikte not edilmesi, hem titreşimin hem basınç kaybının erken fark edilmesini sağlıyor. Kayıt tutulmadığında ibrenin bugünkü davranışının normal mi yoksa değişmiş mi olduğu anlaşılamıyor ve değerlendirme tahmine kalıyor.

Bakımda ele alınan kalemler

Yıllık bakımda manometreyi ilgilendiren dört kalem birlikte yürütülüyor: tesisat havasının alınması, basıncın doğru aralığa ayarlanması, genleşme tankı ön basıncının ölçülüp tamamlanması ve pompa hız kademesinin tesisat büyüklüğüne göre değerlendirilmesi. Bu dördü aynı ziyarette yapıldığında ibredeki hareketlerin bilinen nedenlerinin neredeyse tamamı ortadan kalkıyor ve ölçülen değerler bir sonraki yıl için karşılaştırma zemini oluşturuyor.

Sık sorulanlar

İbre neden titriyor?+

Devredeki basınç dalgalanmasını gösteriyor. Hava, pompa devri değişimi ve akış türbülansı en yaygın nedenler.

Cihaz çalışırken oynaması normal mi?+

Pompa devreye girip çıkarken küçük hareketler normal. Sürekli ve belirgin titreşim normal sayılmıyor.

İbre hiç oynamıyorsa?+

Bu da bir bulgu. Sıkışmış bir gösterge gerçek basıncı yansıtmıyor olabilir.

Ne yapmalıyım?+

Soğuk ve sıcak haldeki değerleri not edip hava alma yapmak. Titreşim sürüyorsa servis değerlendiriyor.

Göstergeyi de sistemi de birlikte okuyoruz

Titreşimin hava, pompa, tank ya da göstergeden geldiğini ölçümle ayırıp gereken tarafa müdahale ediyoruz. Bu noktadan sonrası servis işi: kombi servisi için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de biz bakıyoruz.