Vana Sızdırıyorsa Ne Yapılır

Radyatörün altında zamanla oluşan bir leke, çoğu evde fark edildiğinde bir süredir devam ediyor oluyor. Suyun tam olarak nereden geldiğini belirlemek, yapılacak işi de maliyeti de baştan belirliyor. Çünkü aynı görüntünün üç farklı nedeni ve üç farklı çözümü var.

Önce güvenlik ve zemin

Sızıntı görüldüğünde ilk yapılacaklar belli.

Altına geniş bir kap ya da havlu konuyor.

Yakındaki elektrikli eşyalar ve prizler uzaklaştırılıyor.

Parke ve halı varsa korunuyor; su alttan ilerleyip görünmeden zarar veriyor.

Damlama hızlıysa radyatörün iki tarafındaki vanalar kapatılıyor.

Manometre okunup değer yazılıyor; basıncın ne hızla düştüğü sonradan işe yarıyor.

Suyun kaynağını bulmak

Görsel tespit, kuru bir bezle yapılıyor.

Vananın çevresi tamamen kurulanıyor.

Birkaç dakika bekleniyor ve ilk ıslanan nokta izleniyor.

Islanan yer mil çevresiyse salmastra.

Boru ile vananın birleştiği yerse rakor.

Gövdenin ortasından geliyorsa çatlak ya da gözenek.

Su vananın üzerinden akıp geliyorsa kaynak daha yukarıda olabiliyor; radyatörün kendisi de kontrol ediliyor.

Salmastra sızıntısı

En sık görüleni bu.

Mil, vananın içinde döner ve çevresinde bir sızdırmazlık elemanı bulunuyor.

Yıllar içinde bu eleman sertleşiyor ve esnekliğini kaybediyor.

Vana uzun süre sonra ilk kez çevrildiğinde sızıntı başlıyor; bu çok tipik.

Belirti: mil çevresinde nemlenme, sonra damlama.

Çoğu vanada mil çevresindeki sıkma somunu hafifçe sıkılarak durdurulabiliyor.

Aşırı sıkma mili kilitliyor; bu yüzden çeyrek tur kadar sıkıp sonuç izleniyor.

Salmastra değişimi

Sıkma yetmiyorsa sızdırmazlık elemanı değişiyor.

Bazı vanalarda bu işlem sistem basınç altındayken bile yapılabiliyor; çoğunda yapılamıyor.

Güvenli yöntem, radyatörün iki tarafındaki vanaları kapatıp o radyatörü boşaltmak.

Yeni salmastra ya da o-ring takılıyor.

Mil yüzeyi çizikse yeni conta da tutmuyor; bu durumda vana değişiyor.

İşlem sonrası basınç kontrol edilip takviye yapılıyor.

Rakor sızıntısı

Boru ile vananın birleşme noktasındaki kaçak.

Montaj sırasında yeterince sıkılmamış olabiliyor.

Isınma ve soğuma döngüsü zamanla bağlantıyı gevşetiyor.

Conta yaşlanıp sertleşmiş olabiliyor.

Boruya gelen bir zorlama bağlantıyı yana yatırıyor.

Çözüm sıralaması: önce ölçülü sıkma, sonuç vermezse conta değişimi.

Aşırı sıkma dişleri sıyırıyor ve küçük bir sorunu büyük bir işe dönüştürüyor.

Gövde sızıntısı

En az görülen ama en kesin sonuçlu olan.

Pirinç dökümdeki gözeneklerden zamanla su sızabiliyor.

Donma sonrası çatlak oluşabiliyor.

Dış darbe gövdeyi zorlamış olabiliyor.

Bu durumda sıkma ya da conta değişimi işe yaramıyor.

Vana gövdesi komple değişiyor.

Gövde çatlağı ilerleyen bir durum; bekletildiğinde ani ve büyük bir kaçağa dönüşebiliyor.

Termostatik vanada özel durum

Termostatik vanalarda başlık altında da su görülebiliyor.

Başlık sökülüp altındaki pime bakılıyor.

Pim çevresinden su geliyorsa iç sızdırmazlık bozulmuş demek.

Bazı markalarda bu parça ayrı olarak değişebiliyor.

Başlığın kendisi su sızdırmıyor; içinde su yok.

Başlık altındaki sızıntı, çalışmasını da bozduğu için oda ısınma sorunuyla birlikte görülebiliyor; bu durumda vananın çalışma mantığı da gözden geçiriliyor.

Geçici önlemler ve sınırları

Servis gelene kadar yapılabilecekler sınırlı.

Vanaları kapatıp radyatörü devre dışı bırakmak en etkili geçici önlem.

Altına kap koymak zemini koruyor.

Bant ya da macun türü çözümler suyu bir süre tutuyor ama kaçağı gizliyor.

Gizlenen kaçak altta korozyonu ilerletiyor.

Tesisata dökülen sızdırmazlık kimyasalları eşanjör ve pompayı tıkayabildiği için ısıtma sistemlerinde tercih edilmiyor.

Neden ertelenmemeli

Küçük görünen bir damlamanın birkaç sonucu var.

Tesisat basıncı yavaşça düşüyor ve cihaz kilide geçiyor.

Her takviyede tesisata yeni kireç ve çözünmüş oksijen giriyor.

Oksijen korozyonu hızlandırıyor; radyatör diplerinde çamur birikiyor.

Su, alttaki zemin kaplamasına ve komşu daireye zarar verebiliyor.

Sızıntı zamanla artıyor; kendiliğinden durmuyor.

Servis geldiğinde ne yapıyor

İşlem sırası belirli.

Sızıntının kaynağı kurulama yöntemiyle kesinleştiriliyor.

Sistem soğukken ve sıcakken ayrı ayrı kontrol ediliyor; bazı sızıntılar yalnız sıcakken çıkıyor.

Radyatörün iki tarafındaki vanaların kapatılıp kapatılamadığına bakılıyor.

Yalnız o radyatör boşaltılabiliyorsa sistemin tamamı boşaltılmıyor.

Onarım ya da değişim yapılıyor.

Sistem doldurulup havası alınıyor, basınç ayarlanıyor.

Bir süre çalıştırılıp bağlantı yeniden kontrol ediliyor.

Aynı anda birden fazla sızıntı varsa

Bu, tek tek onarımdan farklı bir duruma işaret ediyor.

Tesisat basıncı sürekli yüksek çalışıyorsa bütün bağlantılar zorlanıyor.

Genleşme tabancasının basıncı yetersizse ısınmayla basınç aşırı yükseliyor.

Suyun kimyasal dengesi bozuksa contalar hızlı yaşlanıyor.

Tesisat çok eskiyse tek tek onarım sürekli tekrarlıyor.

Bu durumlarda tek tek vana değiştirmek yerine sistemin bütünü değerlendiriliyor.

Önlemek için ne yapılabilir

Sızıntıların önemli bir kısmı öngörülebilir.

Sezon başında bütün vanaları bir kez açıp kapatmak, sıkışmayı ve ani sızıntıyı azaltıyor.

Tesisat basıncını üreticinin verdiği aralıkta tutmak bağlantıları koruyor.

Genleşme tabancasının ön basıncının yıllık kontrolü, basınç dalgalanmasını önlüyor.

Radyatörlere asılan ağırlıklar ve borulara gelen zorlamalardan kaçınmak gerekiyor.

Yıllık bakımda vana çevrelerinin gözle kontrolü, sızıntıyı damlamaya dönüşmeden yakalıyor.

Sızıntı mı, yoğuşma mı

Radyatörün altındaki nem her zaman kaçak anlamına gelmiyor.

Soğuk bir boru yüzeyinde ortam nemi yoğuşup damlayabiliyor.

Bu, özellikle yazın ve nemli bodrum katlarda görülüyor.

Ayrım basit: yoğuşma soğuk yüzeyde oluyor, sızıntı sıcak sistemde artıyor.

Yoğuşan su berrak ve tatsız; tesisat suyu genellikle koyu renkli ve metalik kokulu.

Kurulanan yüzey sistem çalışırken yeniden ıslanıyorsa kaçak var demek.

Basınç düşüşünden kaçağın büyüklüğü

Manometre, gözle görülmeyen kaçakları da ele veriyor.

Soğuk sistemde basınç okunup yazılıyor, aynı koşulda bir gün sonra tekrar okunuyor.

Fark yoksa kaçak yok ya da çok yavaş demek.

Günde birkaç onda bar düşüyorsa gözle görülür bir damlama var.

Saatler içinde düşüyorsa kaçak belirgin ve aranması gereken bir yer var.

Bu ölçüm, hangi noktanın önce inceleneceğini belirlemek açısından yararlı.

Kaçak görünmüyorsa nerelere bakılıyor

Bütün kaçaklar radyatör altında olmuyor.

Emniyet ventilinin tahliye borusundan su gidiyor olabiliyor; bu, dışarıdan görülmediği için aylarca sürebiliyor.

Şap altındaki boru hattında kaçak olabiliyor; zeminde sıcak bir bölge oluşuyor.

Kombinin içindeki bağlantılardan sızıntı olabiliyor.

Genleşme tabancasının membranı delindiğinde basınç davranışı bozuluyor.

Bu noktaların kontrolü kapak açmayı ve ölçüm yapmayı gerektirdiği için servis işi.

Donma kaynaklı sızıntılar

Kış aylarında ortaya çıkan özel bir grup.

Boş kalan konutlarda su donup genleşiyor ve gövdeyi çatlatıyor.

Çatlak, buz çözülene kadar fark edilmiyor; ısınmayla birlikte su boşalmaya başlıyor.

Dış duvara yakın ve ısıtılmayan hacimlerdeki vanalar en çok risk taşıyor.

Bu nedenle uzun süre boş kalacak konutlarda ya donma koruması aktif tutuluyor ya da tesisat boşaltılıyor.

Donma sonrası ortaya çıkan sızıntılarda onarım değil, parça değişimi gerekiyor.

Onarım sonrası kontrol

İş bittiğinde birkaç adım daha var.

Sistem doldurulup havası alınıyor; hava alma sonrası basınç yeniden ayarlanıyor.

Cihaz çalıştırılıp sistem tam sıcaklığa getiriliyor.

Onarılan nokta sıcak halde tekrar kontrol ediliyor; soğukken tutan bazı bağlantılar sıcakta açılıyor.

Birkaç gün sonra manometre yeniden okunuyor.

Değer sabit kalıyorsa kaçak tamamen kapanmış demek.

Kiracı ve komşu ilişkisi

Sızıntı çoğu zaman tek daireyi ilgilendirmiyor.

Alt kata inen su, hem maddi zarar hem komşuluk sorunu üretiyor.

Bu nedenle sızıntı fark edildiği anda kayda geçirilmesi yararlı: fotoğraf, tarih ve manometre değeri.

Kiralık konutlarda vana ve tesisat onarımı genellikle mal sahibinin sorumluluğunda; kullanım hatasından doğan zararlar ayrı değerlendiriliyor.

Servis raporunda sızıntının kaynağının yazılı olması, sonradan çıkacak tartışmayı önlüyor.

Bu yüzden yapılan işin ve değişen parçanın fişte belirtilmesini istemek kullanıcının yararına.

Hangi durumda vana, hangi durumda radyatör

Radyatör altındaki su her zaman vanadan gelmiyor.

Radyatörün dilim aralarındaki contalardan da sızıntı olabiliyor.

Panel radyatörlerde kaynak dikişinde korozyon delinmesi görülebiliyor.

Ayrım, kurulama yöntemiyle yapılıyor: ilk ıslanan nokta hangisiyse kaynak orası.

Radyatör gövdesinde delinme varsa onarım kalıcı olmuyor; radyatör değişiyor.

Vana sağlamsa boşuna değiştirilmemesi için bu ayrımın onarımdan önce yapılması gerekiyor.

Sık sorulanlar

Sızdıran vanaya bant sarmak işe yarar mı?+

Geçici olarak suyu tutabiliyor ama kaçağı gizlediği için zararlı olabiliyor. Altta ilerleyen korozyon görünmez hale geliyor. Bant, servis gelene kadar zemini korumak için kullanılıyor; çözüm değil.

Küçük bir damlama beklemeye alınabilir mi?+

Alınmamalı. Damlayan su tesisat basıncını yavaşça düşürüyor, sık takviye gerekiyor ve her takviyede tesisata yeni kireç ve oksijen giriyor. Ayrıca damlama zamanla artıyor.

Vana değişimi için tesisat boşaltılır mı?+

Radyatörün iki tarafındaki vanalar kapatılabiliyorsa yalnız o radyatör boşaltılıyor. Vana gövdesi hattın üzerindeyse ya da kapatma imkânı yoksa sistemin ilgili bölümü boşaltılıyor.

Sızıntı ısınınca mı başlıyor?+

Çoğu zaman öyle. Metal genleşiyor, basınç yükseliyor ve sızıntı ortaya çıkıyor. Soğukken kuru görünen bir noktanın sıcakken kontrol edilmesi gerekiyor.

Kaynağı bulup gerekeni yapıyoruz

Sızıntının salmastradan mı rakordan mı gövdeden mi geldiğini belirleyip yalnız gereken parçayı değiştiriyor, tesisatın tamamını boşaltmadan çözüyoruz. Tesisat işleri için hizmet bölgemiz Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili.