Otomatik Purjör mü Manuel mi

Radyatörün üst kısmı soğuk, altı sıcaksa içinde hava var demektir. Havanın nasıl çıkacağı sorusunun iki cevabı var ve ikisi farklı yerlerde iş görüyor. "Hangisi daha iyi" sorusu aslında yanlış soru; doğru soru hangisinin nereye ait olduğu.

Tesisata hava nereden giriyor

Kapalı bir sistemde hava kendiliğinden oluşmuyor; giriyor.

Su takviyesi sırasında musluk suyuyla birlikte çözünmüş gaz geliyor.

Su ısındıkça içindeki gaz ayrışıp kabarcık halinde toplanıyor.

Tesisat boşaltılıp doldurulduğunda hava kalıyor.

Rakor ve conta noktalarından emme yoluyla hava girebiliyor.

Bazı plastik boru tiplerinde duvar üzerinden oksijen geçişi oluyor.

Yani hava, sağlıklı bir tesisatta bile zaman içinde birikiyor.

Hava neden sorun

Havanın kendisi zararsız görünüyor ama sonuçları belirgin.

Radyatörün üst kısmında toplanıp o bölümün ısınmasını engelliyor.

Boru içinde tıkaç oluşturup dolaşımı kesiyor.

Pompadan gurultu ve tesisattan çıtırtı sesi geliyor.

İçindeki oksijen, metal yüzeylerde korozyon başlatıyor.

Korozyon ürünleri zamanla çamura dönüşüp radyatör diplerinde birikiyor.

Bu yüzden hava atmak, konfor kadar tesisatın ömrüyle de ilgili.

Manuel purjör: nerede, nasıl

Radyatörlerin üst köşesinde bulunan küçük vida ya da kelebek.

Uygun anahtarla ya da elle çeyrek tur açılıyor.

Önce tıslama sesiyle hava çıkıyor.

Kesintisiz su gelmeye başlayınca kapatılıyor.

Altına bez ya da kap tutmak gerekiyor; çıkan su çoğu zaman koyu renkli oluyor.

İşlem kombi kapalıyken ve sistem soğukken yapılıyor.

Bütün radyatörlerden hava alındıktan sonra basınç düştüğü için takviye gerekiyor.

Manuel purjörün avantajı

Basitliği en büyük özelliği.

Hareketli parçası yok; bozulacak bir mekanizma bulunmuyor.

Sızdırma riski çok düşük, çünkü sürekli kapalı duruyor.

Ne zaman ve ne kadar hava çıktığını kullanıcı görüyor.

Çıkan suyun rengi, tesisatın durumu hakkında bilgi veriyor.

Maliyeti ihmal edilebilir düzeyde.

Manuel purjörün sınırı

İnsan müdahalesi gerektiriyor.

Kimse açmazsa hava çıkmıyor.

Ulaşılması zor yerlerdeki radyatörlerde uygulanması güç.

Tesisatın boru güzergâhındaki yüksek noktalarda biriken havaya ulaşamıyor.

Çatı arası ya da asma tavan içindeki hatlarda işe yaramıyor.

Bu boşluğu otomatik purjör dolduruyor.

Otomatik purjör: çalışma mantığı

İçinde bir şamandıra bulunuyor.

Gövde suyla doluyken şamandıra yukarıda duruyor ve çıkış kapalı kalıyor.

Hava biriktikçe su seviyesi düşüyor ve şamandıra aşağı iniyor.

İnen şamandıra iğneyi çekiyor ve çıkış açılıyor.

Hava dışarı atılınca su seviyesi yükseliyor ve çıkış yeniden kapanıyor.

Üzerindeki başlığın gevşek bırakılması gerekiyor; sıkı kapatılırsa hava çıkamıyor.

Otomatik purjör nereye takılıyor

Havanın toplandığı noktalara.

Tesisatın en yüksek noktasına.

Kombinin içinde, pompanın üzerinde.

Kolektörlerin uçlarına.

Kolon hatlarının tepe noktalarına.

Hava ayırıcı üzerine.

Ortak nokta: su yavaşlıyor ve hava yukarı çıkıyorsa orada bir otomatik purjör olması mantıklı.

Otomatik purjörün zayıf noktası

İçinde hareketli parça bulunması.

Tesisattaki çamur şamandıranın hareketini engelliyor.

Kireç, iğne ve yuvasında birikiyor.

Tıkanan purjör havayı atamıyor; bu, sessiz bir arıza.

Contası bozulan purjör su damlatıyor; basınç yavaşça düşüyor.

Damlama tavan arasında ya da dolap içindeyse aylarca fark edilmiyor.

Bu yüzden otomatik purjörler bakımda gözle kontrol ediliyor.

Hangisi nereye

Karar, konumun erişilebilir olup olmadığına bakılarak veriliyor.

Radyatörlerde manuel purjör tercih ediliyor; göz hizasında olduğu için sızıntı riski alınmıyor.

Tesisatın ulaşılmaz yüksek noktalarında otomatik purjör kullanılıyor.

Kombinin içinde zaten otomatik purjör bulunuyor.

Kolektörlerde her ikisi birlikte de olabiliyor.

Yani soru "hangisi daha iyi" değil, "bu nokta elle ulaşılabilir mi".

Hava ayırıcı ile farkı

Purjör toplanmış havayı atıyor; hava ayırıcı ise suyun içindeki mikro kabarcıkları yakalıyor.

Mikro kabarcıklar purjörün ulaşamayacağı kadar küçük ve su içinde asılı duruyor.

Hava ayırıcı, içindeki özel yüzeylerde bu kabarcıkları büyütüp yukarı toplanmalarını sağlıyor.

Üzerindeki otomatik purjör de bunları dışarı atıyor.

Sürekli hava sorunu yaşayan tesisatlarda bu parça kalıcı çözüm sunuyor.

Yeni tesisatlarda kombinin dönüş hattına takılması yaygınlaşıyor.

Hava alma sırası

İşlemin bir sırası var ve atlanınca sonuç eksik kalıyor.

Kombi kapatılıyor ve sistem soğumaya bırakılıyor.

En alt kattaki radyatörden başlanıyor, yukarı doğru ilerleniyor.

Her radyatörde su kesintisiz gelene kadar bekleniyor.

Bütün radyatörler bitince manometre okunuyor.

Basınç düştüyse takviye yapılıyor.

Kombi açılıp bir süre çalıştırıldıktan sonra işlem bir kez daha tekrarlanıyor; ilk turda çıkmayan hava ikinci turda geliyor.

Sürekli hava geliyorsa

Her ay hava almak gerekiyorsa altta bir neden var.

Tesisatta sızıntı olabiliyor; su kaçtıkça yerine hava emiliyor.

Genleşme tabancasının basıncı yetersizse basınç dalgalanıyor ve hava giriyor.

Otomatik purjörlerden biri tıkalı olabiliyor.

Sık su takviyesi yapılıyorsa her seferinde yeni gaz giriyor.

Bu durumda hava almak belirtiyi geçiriyor ama nedeni çözmüyor; kaynağın bulunması gerekiyor.

Bakımda neye bakılıyor

Purjörler küçük parçalar ama bakımın parçası.

Otomatik purjörlerin başlığının gevşek olduğu kontrol ediliyor.

Gövde çevresinde kireç ya da su izi olup olmadığına bakılıyor.

Şamandıranın çalıştığı, hafifçe bastırılarak kontrol ediliyor.

Radyatör purjörlerinin açılıp açılmadığı deneniyor; sıkışmış olanlar temizleniyor.

Hava ayırıcı varsa altındaki tortu tahliyesi yapılıyor.

Bu kontroller, kış ortasında ortaya çıkacak ısınma sorunlarının bir kısmını önlüyor.

Radyatörün hangi bölümü soğuk, ne anlatıyor

Elle yoklanan bir radyatör, içindeki sorunu büyük ölçüde ele veriyor.

Üst kısım soğuk, alt kısım sıcaksa içeride hava var; purjörden alınması gerekiyor.

Alt kısım soğuk, üst kısım sıcaksa dipte çamur birikmiş; hava almak fayda etmiyor.

Giriş tarafı sıcak, çıkış tarafı soğuksa su radyatörü dolaşamıyor; vana ya da dolaşım sorunu var.

Radyatörün tamamı ılıksa gidiş suyu sıcaklığı düşük ya da o kola az su geliyor.

Bu dört tablo dört ayrı işleme yönlendiriyor; hepsine hava alarak yaklaşmak zaman kaybı.

Purjör açılmıyorsa

Yıllarca hiç açılmamış purjörler sıkışıyor.

Vidanın başı oksitlenmiş ya da boya ile kapanmış olabiliyor.

Zorlanarak çevrilen vida, yuvasından sıyrılıp kullanılamaz hale geliyor.

Bazı radyatörlerde purjör gövdesi tamamen sökülüp değiştirilebiliyor; bu işlem tesisatın o bölümünün kapatılmasını gerektiriyor.

Sıkışmayı önlemenin yolu, sezon başında bütün purjörleri bir kez açıp kapatmak.

Bu alışkanlık aynı zamanda kışın ortasında sıkışmış purjörle uğraşma ihtimalini ortadan kaldırıyor.

Çıkan suyun rengi neyi gösteriyor

Purjörden gelen su, tesisatın iç durumu hakkında ücretsiz bir rapor.

Berrak su, tesisatın temiz olduğunu gösteriyor.

Hafif bulanık ve grimsi su, normal bir kullanım izi.

Siyaha yakın su, korozyon ürünlerinin biriktiğini gösteriyor.

Kırmızımsı ve tortulu su, paslanmanın ilerlediğini gösteriyor.

Son iki durumda tesisat temizliği ve koruyucu katkı gündeme geliyor; hava almak tek başına yeterli olmuyor.

Kombinin içindeki otomatik purjör

Cihazların neredeyse tamamında pompanın üzerinde küçük bir otomatik purjör bulunuyor.

Üzerindeki siyah başlığın gevşek bırakılması gerekiyor; sıkı kapatılırsa hava çıkamıyor.

Montajdan sonra bu başlığın sıkı bırakılması, sahada sık görülen bir eksiklik.

Bu purjör tıkandığında pompadan gurultu geliyor ve cihaz aşırı ısınma kodu verebiliyor.

Kontrolü kapak açılarak yapıldığı için servis işi.

Yıllık bakımda gözden geçirilmesi, dolaşım kaynaklı arızaların bir kısmını önlüyor.

Yerden ısıtmada hava

Döşeme boruları uzun ve alçak seviyede olduğu için hava kendiliğinden bir yere toplanamıyor.

Havanın çıkacağı tek nokta kolektör.

Kolektörün her iki ucunda purjör bulunuyor; genellikle otomatik tip kullanılıyor.

Devreye alma sırasında her devre tek tek doldurulup havası atılıyor.

Bir devrede kalan hava, o bölgenin hiç ısınmamasına yol açıyor ve yerden ısıtmada bu fark çok belirgin oluyor.

Bu sistemlerde hava alma işlemi radyatörlü sistemlere göre daha fazla dikkat istiyor.

Basınç ve hava ilişkisi

İki konu birbirine bağlı ve çoğu zaman karıştırılıyor.

Hava alındıkça sistemden hacim çıkıyor ve basınç düşüyor.

Basınç düştükçe cihaz çalışmayı reddediyor.

Takviye yapılınca yeni su ve yeni gaz giriyor.

Bu döngü sık tekrarlanıyorsa tesisatta bir kaçak aranıyor.

Manometre değerinin hava alma öncesi ve sonrası yazılması, bu döngüyü görünür kılıyor.

Sık sorulanlar

Otomatik purjör varken elle hava almam gerekir mi?+

Gerekiyor. Otomatik purjör tesisatın en yüksek noktasındaki havayı atıyor; radyatörün içinde kalan havaya ulaşamıyor. Radyatörlerin kendi purjörlerinden elle alınması gerekiyor.

Otomatik purjörden su damlıyorsa ne yapmalı?+

Tıkanmış ya da contası bozulmuş demek. Kapağı sıkmak geçici çözüm; kalıcı çözüm parçanın değişimi. Damlayan purjör basıncın yavaşça düşmesine yol açıyor.

Radyatöre otomatik purjör takılır mı?+

Takılabiliyor ama önerilmiyor. Radyatörler göz hizasında ve genelde mobilyaya yakın; olası bir sızıntı doğrudan zemine geliyor. Radyatörde manuel purjör daha güvenli.

Hava alırken kombiyi kapatmalı mıyım?+

Kapatmak gerekiyor. Pompa dönerken hava alınırsa su sirkülasyon halinde olduğu için hava tam toplanmıyor ve işlem eksik kalıyor.

Havayı alıp kaynağını da arıyoruz

Radyatörlerden sırayla hava alıyor, sürekli tekrarlıyorsa sızıntı ve genleşme tabancası tarafını ölçerek nedeni buluyoruz. Petek ve tesisat hizmetimiz Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'yi kapsıyor.