Akış Sensörü (Türbin) Arızası
Musluk açılıyor ama cihaz devreye girmiyorsa akış sensörü şüpheli. Türbinli ve anahtarlı tiplerin arıza belirtileri.

Musluk açıldığında kombinin devreye girmesi kendiliğinden olmuyor; cihazın suyun aktığını bilmesi gerekiyor. Bu bilgiyi sağlayan parça akış sensörü ve arızalandığında cihaz tamamen sağlam olduğu halde sıcak su vermiyor. Kullanıcı bu durumda genellikle çok daha pahalı parçaları suçluyor.
İki farklı tip
Yaygın tip türbinli sensör; su akışıyla dönen küçük bir çark ve dönüşü algılayan manyetik bir eleman bulunuyor. Dönüş hızı debiyi verdiği için cihaz gücünü buna göre ayarlayabiliyor.
Daha basit tip ise akış anahtarı; belirli bir debinin üstünde kontak kapanıyor ve karta yalnızca var ya da yok bilgisi gidiyor. Bu tipte modülasyon için ayrı bilgi kullanılıyor.
Birinci belirti: sıcak su hiç gelmiyor
Musluk açılıyor, cihaz hiç tepki vermiyor ve ekran ısıtma konumunda kalıyor. Bu tabloda cihaz musluğun açıldığını hiç görmemiş demektir. Sensör, kablosu ya da soketi şüpheli hale geliyor.
İkinci belirti: kesintili çalışma
Cihaz bazen devreye giriyor bazen girmiyor; su akarken kesiyor ve tekrar başlıyor. Bu davranış türbin kanatlarının kireç nedeniyle zorlanmasıyla ya da debinin sınırda olmasıyla açıklanıyor.
Üçüncü belirti: güç ayarının bozulması
Türbin yanlış debi bildirdiğinde cihaz gücünü hatalı ayarlıyor ve su ya çok sıcak ya çok soğuk geliyor. Bu belirti sensör tamamen bozulmadan önce ortaya çıkıyor.
Debi gerçekten yeterli mi
Cihazların devreye girmesi için belirli bir alt debi gerekiyor. Musluk az açıldığında, perlatör tıkalıyken ya da giriş filtresi kirlendiğinde bu sınırın altına inilebiliyor. Bu durumda sensör sağlam ama akış yetersiz.
Ayrım için musluk tam açılıp deneme tekrarlanıyor. Debi yükselince cihaz devreye giriyorsa sorun sensörde değil.
Filtre ve kireç etkisi
Soğuk su girişindeki filtre kirlendiğinde debi düşüyor; türbin kanatlarına oturan kireç ise dönüşü zorlaştırıyor. İki durum da aynı belirtiyi üretiyor ve ikisi de temizlikle çözülüyor.
Sert su bulunan bölgelerde bu bakım daha sık gerekiyor.
Elektriksel taraf
Sensörün beslemesi ve sinyal kablosu ölçülüyor. Türbin dönüyor ama sinyal üretilmiyorsa manyetik algılama arızalı demektir. Soket oksitlenmesi de aynı sonucu verdiği için bağlantılar ayrıca kontrol ediliyor.
Benzer belirti veren parçalar
Sıcak su gelmemesi şikâyeti üç yollu vana, kullanım suyu sensörü ve kireçlenmiş eşanjörle de ortaya çıkıyor. Bu yüzden ayrım yapılmadan parça değiştirilmiyor.
Vana tarafındaki belirtiler ilgili yazıda anlatıldı.
Ev içinde yapılabilecekler
Musluğun tam açılıp denemenin tekrarlanması, perlatörün temizlenmesi ve belirtinin bütün musluklarda mı yoksa tek musluktan mı görüldüğünün not edilmesi kullanıcı düzeyinde yapılabiliyor. Tek muslukta görülen sorun cihazla ilgili olmuyor.
Önlem tarafı
Yıllık bakımda giriş filtresi temizleniyor ve akış sensörü kontrol ediliyor. Sert su bulunan bölgelerde kireç önleyici düzenlemeler bu parçanın ömrünü de uzatıyor.
Şebeke basıncının rolü
Akış sensörünün doğru çalışması, ondan geçen suyun yeterli hızda olmasına bağlı ve bu hız şebeke basıncıyla doğrudan ilişkili. Binanın üst katlarında ya da basıncın düşük olduğu saatlerde debi cihazın alt sınırına yaklaşıyor ve sensör akışı algılamakta zorlanıyor. Belirti bu yüzden günün belirli saatlerinde ortaya çıkıp diğer saatlerde kayboluyor.
Bu davranış kullanıcıyı yanıltıyor, çünkü cihaz "bazen çalışıyor" görünüyor ve arıza rastgele sanılıyor. Oysa altta yatan neden tamamen düzenli; basınç ölçümü yapıldığında tablo netleşiyor. Bu durumda çözüm sensör değişimi değil, basınç tarafındaki düzenleme oluyor.
Tek musluk mu bütün musluklar mı
Teşhisi hızlandıran en basit ayrım bu. Sıcak su sorunu yalnızca tek bir muslukta yaşanıyorsa cihaz aklanıyor; sorun o musluğun perlatöründe, batarya kartuşunda ya da ona giden hatta demektir. Bütün musluklarda aynı sorun yaşanıyorsa kaynak cihazda ya da ana hatta aranıyor.
Bu kontrol birkaç dakika sürüyor ve gereksiz servis çağrılarının önemli bir bölümünü önlüyor. Aynı deneme soğuk su için de tekrarlandığında, sorunun sıcak tarafla mı yoksa genel debiyle mi ilgili olduğu da anlaşılıyor.
Kirecin türbine etkisi
Türbinli sensörlerde çark çok küçük ve serbest dönmesi gerekiyor. Kireç bu çarkın miline oturduğunda dönüş yavaşlıyor ve cihaz gerçekte akan sudan daha düşük bir debi görüyor. Sonuç, cihazın gücünü olması gerekenden düşük ayarlaması ve suyun yeterince ısınmaması oluyor.
Bu tabloda cihaz devreye giriyor, dolayısıyla kullanıcı sensörü hiç düşünmüyor ve sorunu eşanjöre bağlıyor. Ayrım, sökülen sensörün çarkının elle döndürülüp serbestliğinin kontrol edilmesiyle yapılıyor.
Kullanım suyu filtresi
Cihazın soğuk su girişinde küçük bir filtre bulunuyor ve bu filtre şebekeden gelen kum, tortu ve boru kalıntısını tutuyor. Zamanla dolan filtre debiyi düşürdüğü için akış sensörü sınır değerin altında kalıyor ve cihaz devreye girmiyor. Belirti tam olarak sensör arızası gibi görünüyor ama parça sağlam.
Filtre temizliği bakımın standart adımlarından biri ve düşük maliyetli olduğu için sıcak su şikâyetlerinde ilk bakılan yerlerden. Özellikle yeni yapılan ya da yakın zamanda tesisat müdahalesi görmüş binalarda filtrenin hızla dolduğu görülüyor.
Değişim sonrası kontrol
Akış sensörü değiştirildikten sonra yalnızca cihazın devreye girmesi yeterli bir doğrulama sayılmıyor. Musluk kısmen açıldığında da cihazın çalıştığı, suyun ayarlanan sıcaklıkta geldiği ve debi değiştiğinde sıcaklığın sabit kaldığı ayrıca kontrol ediliyor.
Bu kontroller yapılmadığında, cihaz tam açık muslukta çalışıp kısık akışta devreye girmeyebiliyor ve kullanıcı sorunun sürdüğünü düşünüyor. Debi değerlerinin fişe yazılması, ileride ortaya çıkacak bir düşüşün fark edilmesini de sağlıyor.
Belirtinin mevsimle ilişkisi
Sıcak su şikâyetleri kışın artıyor ve bunun bir bölümü sensörle ilgili değil. Şebeke suyu kışın çok daha soğuk geldiği için cihazın aynı sıcaklığa ulaşması daha fazla güç gerektiriyor; debi biraz yüksekse su yeterince ısınmıyor. Bu tabloda sensör doğru çalışıyor ama kullanıcı sıcak su sorunu yaşıyor ve akış tarafını suçluyor. Ayrım, musluk kısılıp suyun ısınıp ısınmadığına bakılarak yapılıyor.
Sık sorulanlar
Akış sensörü ne yapıyor?+
Musluğun açıldığını ve ne kadar su aktığını karta bildiriyor. Cihaz sıcak su moduna bu bilgiyle geçiyor.
Musluk açık ama kombi yanmıyorsa?+
En sık nedenlerden biri akış sensörü ya da debinin cihazın alt sınırının altında kalması.
Debi düşükse ne olur?+
Cihaz akışı algılayamıyor ve devreye girmiyor. Filtre tıkanması ve kireçlenme debiyi düşürüyor.
Temizlikle düzelir mi?+
Türbin kanatlarına oturan kireç temizlendiğinde çoğu zaman düzeliyor. Manyetik algılama arızasında parça değişiyor.
Sıcak su yoksa önce akışı doğruluyoruz
Debi, filtre ve sensör sırasını izleyip pahalı parçalara ancak gerekiyorsa geçiyoruz. Yerinde tespit gerektiğinde servis ekibimiz Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye gidiyor.
İlgili yazılar
Emniyet termostatı son koruma katmanı. Devreye girmesi bir arıza değil, başka bir arızanın sonucudur.
Purjör tıkalıysa hava atılamıyor, açık kalmışsa su sızdırıyor. İki arızanın belirtileri ve basit kontrolü.
Mavi alev normal, sarı alev eksik yanma işareti. Alev rengini değiştiren nedenler ve sarı alev görüldüğünde yapılacaklar.