Emniyet Termostatı Neden Devreye Girer

Kombide birden fazla koruma katmanı bulunuyor ve bunların sonuncusu emniyet termostatı. Diğer bütün denetimler bir şekilde devreyi durdurmayı başaramadığında, bu mekanik eleman doğrudan devreye girip cihazı kesiyor. Bu nedenle devreye girmesi kötü haber değil; kötü haber, oraya kadar gelinmiş olması.

Nasıl çalışıyor

Termostat, eşanjör gövdesine ya da gidiş hattına temas eden bir eleman. Belirlenen sıcaklığa ulaşıldığında kontağı açıyor ve gaz valfinin beslemesini kesiyor. Bazı modellerde kendiliğinden geri dönüyor, bazılarında elle reset gerekiyor.

Birinci neden: dolaşım yetersizliği

Pompa çalışmıyorsa, hava kilidi varsa ya da bir vana kapalıysa su hareket etmiyor ve eşanjörde kalan su hızla ısınıyor. Bu, emniyet termostatının en yaygın devreye girme nedeni.

Belirti, cihazın kısa sürede kesmesi ve peteklerin soğuk kalması biçiminde ortaya çıkıyor.

İkinci neden: eşanjör tıkanması

Kireç ve tortu su geçişini daralttığında aynı sonuç oluşuyor. Az miktarda su aynı ısıyı almak zorunda kaldığı için sıcaklık hızla yükseliyor. Ayrıntısı eşanjör yazısında anlatıldı.

Üçüncü neden: sensör hatası

NTC sensör gerçekte olduğundan düşük bir sıcaklık bildiriyorsa cihaz durması gerektiği halde ısıtmaya devam ediyor. Bu durumda emniyet termostatı devreye girene kadar sıcaklık yükseliyor. Sensör tarafındaki belirtiler ayrı bir başlıkta ele alındı.

Dördüncü neden: gaz ayarı

Cihaz gereğinden fazla gazla çalışıyorsa üretilen ısı taşınabilenden fazla oluyor. Yanlış valf ayarı ya da eksik yapılmış gaz dönüşümü bu tabloyu üretiyor. Baca gazı analizi bunu doğrudan gösteriyor.

Beşinci neden: termostatın kendisi

Yaşlanan termostat gerçek sınırın altında açmaya başlayabiliyor. Bu durumda cihaz normal sıcaklıkta çalışırken duruyor ve hiçbir neden bulunamıyor. Ayrım, gerçek su sıcaklığının ölçülmesiyle yapılıyor.

Reset konusu

Elle resetlenen tiplerde tuşa basmak cihazı yeniden çalıştırıyor ama nedeni ortadan kaldırmıyor. Tekrarlı reset, aşırı ısınmayı defalarca yaşatarak eşanjöre ve contalara yük bindiriyor.

Doğru davranış, bir kez reset atıp aynı belirti tekrarlarsa servis çağırmak.

Kullanıcının yapabileceği kontrol

Manometre değerine bakmak, peteklerin ısınıp ısınmadığını kontrol etmek ve cihazın kaç dakika çalışıp durduğunu not etmek yeterli oluyor. Basınç düşükse ve petekler soğuksa dolaşım tarafı öne çıkıyor.

Servisin izlediği sıra

Tesisat basıncı ve hava durumu, pompa performansı, sensör değerleri, eşanjör durumu ve gaz ayarı sırayla değerlendiriliyor. Emniyet termostatının kendisi en son sorgulanıyor.

Tekrarını önlemek için

Yıllık bakımda tesisat havası alınıyor, basınç ayarlanıyor, pompa ve eşanjör kontrol ediliyor ve baca gazı analizi yapılıyor. Bu dört kalem, emniyet termostatının devreye girme nedenlerinin büyük bölümünü baştan ortadan kaldırıyor.

Koruma katmanlarının sırası

Cihazda sıcaklık denetimi tek katmanlı değil; birbirini yedekleyen birkaç aşama bulunuyor. İlk aşamada NTC sensör sıcaklığı okuyup karta bildiriyor ve kart gücü azaltarak sıcaklığın yükselmesini engelliyor. İkinci aşamada kart, sensörün bildirdiği değer sınıra yaklaştığında cihazı geçici olarak durduruyor ve kod veriyor.

Emniyet termostatı bu iki aşamanın da sonuç vermediği durumda devreye giriyor ve elektriksel olarak gaz beslemesini kesiyor. Yani devreye girmiş olması, önceki iki katmanın çalışamadığını gösteriyor; bu da nedenin sensör tarafında ya da sıcaklığın çok hızlı yükselmesinde olduğunu düşündürüyor.

Sıcaklığın hızlı yükselmesi ne demek

Eşanjörde su hareketsiz kaldığında sıcaklık saniyeler içinde yükselebiliyor. Kartın gücü azaltma ve durdurma kararları belirli bir tepki süresi gerektirdiği için, bu kadar hızlı bir yükselişte devreye girmeye fırsat bulamıyor. Bu nedenle emniyet termostatının devreye girdiği çağrılarda dolaşım tarafı her zaman ilk sırada inceleniyor.

Pompanın hiç dönmemesi, hava kilidi ve kapalı kalmış bir vana bu ani yükselişin en yaygın üç nedeni. Üçü de ölçüm ve gözlemle kısa sürede ayırt edilebiliyor.

Tekrarın cihaza maliyeti

Aşırı ısınma her tekrarında eşanjör malzemesini, contaları ve bağlantı noktalarını zorluyor. Isıl gerilme metalde yorulma yaratıyor ve zamanla mikro çatlaklara yol açabiliyor. Bu yüzden nedeni bulunmadan yapılan tekrarlı resetler, ucuz bir arızayı pahalı bir arızaya dönüştürebiliyor.

Aynı şekilde tesisat suyunun aşırı ısınması tortu oluşumunu da hızlandırıyor ve bu tortu daha sonra pompa ile eşanjörde birikerek yeni sorunlar üretiyor. Yani belirti göz ardı edildiğinde etkisi tek bir parçayla sınırlı kalmıyor.

Kendiliğinden dönen ve elle resetlenen tipler

Emniyet termostatlarının bir bölümü sıcaklık düştüğünde kontağını kendiliğinden geri kapatıyor. Bu tipte cihaz bir süre sonra kendi kendine yeniden çalışmaya başlıyor ve kullanıcı arızayı geçici bir aksaklık sanıyor. Belirti tekrarladığı halde cihaz her seferinde kendine geldiği için müdahale erteleniyor.

Elle resetlenen tiplerde ise kullanıcı bir tuşa basmadan cihaz açılmıyor. Bu yapı zahmetli görünse de aslında koruyucu; her devreye girişin fark edilmesini sağlıyor ve sorunun görmezden gelinmesini engelliyor. Hangi tip olursa olsun, tekrarlayan devreye girmeler kayda geçiriliyor.

Kayıt tutmanın değeri

Bu arızada en yararlı bilgi, cihazın hangi koşullarda ve ne kadar süre çalıştıktan sonra kestiği. Birkaç dakikada kesen bir cihazla yarım saat sonra kesen bir cihaz farklı nedenlere işaret ediyor; ilki dolaşım yokluğunu, ikincisi kademeli bir daralmayı ya da ayar sapmasını düşündürüyor.

Kesme sürelerinin ve o sıradaki manometre değerinin birkaç gün boyunca not edilmesi, yerinde yapılacak ölçümlerin sırasını doğrudan belirliyor ve teşhis süresini kısaltıyor.

Bakımın bu arıza üzerindeki etkisi

Emniyet termostatının devreye girmesine yol açan nedenlerin neredeyse tamamı bakım kapsamındaki kalemlerle ilgili: tesisat havası, basınç ayarı, pompa performansı, eşanjör temizliği ve gaz ayarı. Bu beş başlık düzenli olarak ele alındığında sıcaklığın koruma sınırına ulaşması için sebep kalmıyor. Bakım atlanan cihazlarda ise belirtinin sezon ortasında ve en soğuk günlerde ortaya çıkması, yükün o dönemde en yüksek olmasıyla açıklanıyor.

Bu nedenle emniyet termostatı devreye giren bir cihazda ilk sorulan sorulardan biri, en son ne zaman bakım yapıldığı oluyor.

Sık sorulanlar

Emniyet termostatı ne yapıyor?+

Su sıcaklığı güvenli sınırı aştığında cihazı durduruyor. Diğer korumalar çalışmadığında devreye giren son katman.

Devreye girmesi arıza mı?+

Kendisi arıza değil, bir arızanın sonucu. Asıl neden dolaşım, sensör ya da eşanjör tarafında aranıyor.

Reset atıp devam edebilir miyim?+

Nedeni bulunmadan tekrarlı reset doğru bulunmuyor. Her tekrar aşırı ısınmayı yeniden yaşatıyor.

Kendisi arızalanır mı?+

Arızalanabiliyor. Yaşlanan termostat gerçek sıcaklığın altında açabiliyor ve cihazı gereksiz durduruyor.

Son korumaya kadar gelinmesini önlüyoruz

Emniyet termostatı devreye girdiyse nedenini arıyor, reset atıp göndermiyoruz. Bu noktadan sonrası servis işi: kombi servisi için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de biz bakıyoruz.