Alev Görünüyor Ama Cihaz Kesiyorsa

Alev penceresinden bakıldığında alev düzgün yanıyor, sonra cihaz gazı kesiyor. Bu tablo, kullanıcı açısından en anlaşılmaz olanı: gözle görülen şeyle cihazın davranışı çelişiyor. Çelişki, cihazın alevi nasıl gördüğü bilindiğinde ortadan kalkıyor.

Cihaz alevi neden göremiyor

Kombi alevi ışığından ya da sıcaklığından tanımıyor.

Yanan alev iyonlaşmış bir ortam; içinden çok küçük bir akım geçebiliyor. Cihaz bu akımı ölçüyor.

Akımın bir devresi var: elektrottan çıkıyor, alevin içinden geçiyor, brülör gövdesine ulaşıyor, oradan cihaz gövdesine ve topraklamaya akıyor.

Bu devrenin herhangi bir noktasındaki kopukluk akımı düşürüyor.

Alev yanmaya devam ediyor ama cihaz için "alev yok" sinyali oluşuyor ve güvenlik gereği gaz kesiliyor.

Yani sorun alevde değil, akımın yolunda.

Bu tablonun ayırt edici işareti

Ateşleme sorunları içinde en özel olanı bu.

Alev tutuşuyor ve gözle görülür biçimde yanıyor; bazen birkaç saniye, bazen daha uzun.

Cihaz gazı kesiyor ve yeniden deniyor. Deneme sayısı dolduğunda kilide geçiyor.

Alev penceresi olmayan cihazlarda bunu ayırt etmek zor; ekrandaki alev simgesinin yanıp sönmesi aynı bilgiyi veriyor.

Alev hiç oluşmuyorsa tablo farklı ve gaz tarafını işaret ediyor; ayrı bir yazıda ele alındı.

Bu yazının konusu, alevin gerçekten yandığı halde algılanamaması.

Birinci neden: topraklama

Elektriksel yolun en sık kopan halkası.

İyonizasyon akımı topraklama üzerinden devresini tamamlıyor. Topraklama yoksa akım yolu bulamıyor.

Eski binalarda prizlerde toprak ucu bulunmayabiliyor; ya da uç var ama arkasında bağlantı yok.

Toprak direnci yüksekse akım geçiyor ama zayıf kalıyor; sinyal eşiğin altında oluyor.

Bu, aralıklı bir belirti üretebiliyor: nemli havada direnç düşüp cihaz çalışıyor, kuru havada yükselip kilitleniyor.

Ölçüm yapılmadan topraklamanın sağlam olduğu varsayılamıyor; prizde toprak ucunun görülmesi yeterli değil.

İkinci neden: faz ve nötr sırası

Bazı cihazlar besleme bağlantısının yönünü önemsiyor.

Cihaz, iyonizasyon ölçümünü nötr referansına göre yapıyor. Faz ile nötr yer değiştirdiğinde ölçüm doğru yapılamıyor.

Belirti tam olarak bu yazının konusu: alev yanıyor, cihaz görmüyor.

Fişi ters çevirdiğinde sorunun geçmesi, bu nedenin en net işareti.

Bu geçici bir doğrulama; kalıcı çözüm prizin doğru bağlanması.

Yeni takılan bir cihazda belirti ilk günden başlıyorsa bu ihtimal ilk sırada.

Üçüncü neden: gövde ve şase bağlantıları

Akım cihazın içinde de bir yol izliyor.

Brülör gövdesi ile cihaz şasesi arasındaki bağlantı, akımın devresinin parçası.

Bu bağlantı noktasında oksit, boya kalıntısı ya da gevşeklik varsa direnç artıyor.

Bakım sırasında sökülüp takılan bir parçanın topraklama teli takılmayı unutulabiliyor.

Belirti bakımdan hemen sonra başlıyorsa bu ihtimal güçleniyor.

Kontrolü gözle ve direnç ölçümüyle yapılıyor.

Dördüncü neden: besleme gerilimi

Şebeke tarafındaki koşullar da ölçümü etkileyebiliyor.

Gerilim düşükse cihazın ölçüm devresi düzgün çalışmıyor.

Jeneratör ya da bazı kesintisiz güç kaynakları, şebekeden farklı bir dalga biçimi üretiyor. Bu, iyonizasyon ölçümünü bozabiliyor.

Belirti yalnız elektrik kesintisi sırasında ya da yalnız o kaynağa bağlıyken ortaya çıkıyorsa neden burada.

Aynı binada gerilim dalgalanması varsa belirti aralıklı oluyor.

Bu grubun ayrımı, cihazın farklı bir beslemeden denenmesiyle yapılıyor.

Beşinci neden: elektrot ve kablo

Yolun cihaz içindeki bölümü.

İyonizasyon elektrodu kirlendiğinde akım düşüyor; bu, en yaygın neden ve ayrı bir yazıda ele alındı.

Elektrot alevin dışında kalıyorsa akım oluşmuyor; konum ölçüye göre ayarlanıyor.

Seramik yalıtkandaki çatlak, sinyali gövdeye kaçırıyor.

Kablo yalıtımı yıprandığında aynı sonuç çıkıyor.

Konektör oksitlendiğinde direnç artıyor.

Bu grup ile topraklama grubunu ayırmak, ölçüm sırasında elektrot temizlenip sonucun değişip değişmediğine bakılarak yapılıyor.

Alev kalitesi de rol oynuyor

Elektriksel yol sağlam olsa da alev zayıfsa akım düşük kalıyor.

İyonlaşma, alevin sıcaklığı ve yapısıyla ilgili. Zayıf ve savrulan bir alev daha az akım geçiriyor.

Gaz basıncı düşükse alev zayıflıyor.

Hava fazlaysa alev savruluyor ve elektrottan uzaklaşıyor.

Brülör delikleri tıkalıysa alev düzensiz yayılıyor ve elektrodun bölgesinde alev olmayabiliyor.

Bu üç durumda sorun algılamada değil, yanmanın kendisinde; ayrımı baca gazı analizi ve gaz basıncı ölçümü yapıyor.

Aralıklı belirtinin anlamı

Bu tabloda belirti çoğu zaman her seferinde ortaya çıkmıyor.

Sinyal eşiğin hemen altındaysa cihaz bazen tutuyor bazen kesiyor.

Nem, sıcaklık ve besleme gerilimindeki küçük değişimler sonucu belirliyor.

Bu yüzden servis geldiğinde cihaz çalışıyor olabiliyor ve teşhis yapılamıyor.

Çözüm, ölçülen değeri eşikle karşılaştırmak. Değer eşiğin hemen üzerindeyse sistem sınırda demektir ve belirti tekrarlayacak demektir.

Yalnız "şu an çalışıyor" gözlemi, sorunun geçtiğini göstermiyor.

Kullanıcının yapabilecekleri

Bu tabloda birkaç kontrol kullanıcı tarafında ve hızlı sonuç veriyor.

Cihazı topraklı olduğundan emin olduğunuz başka bir prizde deneyin.

Fişi ters çevirip deneyin; düzeliyorsa faz-nötr sırası gündemde.

Belirtinin nemli ya da kuru havayla ilişkili olup olmadığını not edin.

Elektrik kesintisi sırasında jeneratöre geçildiğinde ortaya çıkıyor mu bakın.

Alev penceresi varsa alevin ne kadar sürdüğünü ve rengini gözleyin.

Ekrandaki kodu reset atmadan not edin.

Bu kontroller cihazın kapağını açmayı gerektirmiyor.

Servisin ölçtükleri

Teşhis, akımın ve yolun ölçülmesiyle kesinleşiyor.

Cihaz çalışırken iyonizasyon akımı ölçülüp üreticinin eşiğiyle karşılaştırılıyor.

Topraklama direnci ölçülüyor.

Faz-nötr sırası kontrol ediliyor.

Besleme gerilimi ölçülüyor.

Elektrot temizlenip ölçüm tekrarlanıyor; değişim varsa neden orada.

Gövde ve şase bağlantılarının direnci kontrol ediliyor.

Gaz basıncı ve baca gazı analizi, alev kalitesini gösteriyor.

Bu sıra en ucuz müdahaleden başlıyor; kart en sona bırakılıyor.

Elektrik tesisatı tarafındaki çözümler

Nedenin bir kısmı cihazın değil binanın sorunu oluyor.

Topraklama yoksa çekilmesi gerekiyor; bu, elektrik tesisatı işi.

Toprak direnci yüksekse iyileştirme yapılıyor.

Faz-nötr ters bağlanmışsa priz doğru bağlanıyor.

Bu işlemler kombi servisinin değil, elektrik tesisatçısının alanı.

Servis bu tespiti yapıp yönlendiriyor; cihaz tarafında yapılacak bir şey kalmıyor.

Topraklama ayrıca güvenlik konusu; iyonizasyondan bağımsız olarak da yapılması gereken bir iş.

Önleyici tarafta ne yapılabilir

Bu tablonun büyük kısmı bakımda ve montajda önleniyor.

Montaj sırasında topraklamanın ve faz-nötr sırasının kontrol edilmesi, devreye almanın parçası.

Yıllık bakımda iyonizasyon akımının ölçülüp fişe yazılması, değerin yıllar içindeki düşüşünü gösteriyor.

Elektrot temizliği ve konum ayarı, sinyali eşiğin rahat üzerinde tutuyor.

Brülör temizliği, alev kalitesini koruyor.

Gövde topraklama tellerinin bakımda gözden geçirilmesi, sökme sonrası unutulmayı önlüyor.

Bu kalemlerin fişte yazılı olup olmadığına bakmak, bakımın kapsamını da gösteriyor.

Ne zaman beklemeden aranmalı

Cihazın gazı kesmesi bir koruma; güvenli tarafta duruyor.

Yine de gaz kokusu varsa cihaz ve gaz vanası kapatılıp dışarıdan aranıyor.

Belirti sıklaşıyorsa neden ilerliyor demektir.

Kış ortasında ısınmanın durduğu bir durumda beklemek zorlaşıyor.

Ararken alevi gördüğünüzü, kaç saniye sürdüğünü ve hangi kodun çıktığını söylemek teşhisi doğrudan bu yazının konusuna yönlendiriyor.

Topraklamayla ilgili şüpheniz varsa bunu da belirtmek, gerekli ölçüm aletinin getirilmesini sağlıyor.

Kart değişimi neden çoğu zaman gereksiz

Bu belirtiyle karşılaşan cihazlarda en sık önerilen parça elektronik kart oluyor.

Oysa iyonizasyon zincirinde kart en sondaki halka; önündeki her şey sağlamsa sıra ona geliyor.

Topraklama, faz-nötr sırası, elektrot, kablo ve alev kalitesi ölçülmeden kart değiştirildiğinde belirti aynen sürüyor.

Bu durumda hem para harcanmış hem sorun yerinde kalmış oluyor.

Kartın gerçekten suçlu olduğu durum şu: elektriksel yol ölçümle sağlam bulunuyor, alev kalitesi normal, elektrot temiz ve konumunda, ama cihaz yine de sinyal üretmiyor.

Bu sıralamayı takip etmeyen bir teklif karşısında ölçüm değerlerini istemek kullanıcının hakkı.

Aynı belirtinin kombi dışındaki karşılığı

İyonizasyonla alev denetimi yalnız kombide yok.

Şofben, kat kaloriferi ve gazlı fırınlarda da aynı ilke çalışıyor.

Bu cihazlarda da alev yanarken gazın kesilmesi, çoğu zaman topraklama ya da elektrot kaynaklı oluyor.

Evde birden fazla gazlı cihaz aynı anda bu belirtiyi veriyorsa neden cihazlarda değil, binanın elektrik tesisatında aranıyor.

Bu gözlem teşhisi tek başına hızlandırıyor; servise söylenmesi gereken bir ayrıntı.

Sık sorulanlar

Alev yanıyor, cihaz neden görmüyor?+

Cihaz alevi ışığından değil, içinden geçen çok küçük bir akımdan tanıyor. O akımın devresi cihaz gövdesi ve topraklama üzerinden tamamlanıyor; yol kopuksa alev yanıyor olsa da sinyal oluşmuyor.

Prizin toprağı var, yine de mi sorun olur?+

Prizde toprak ucunun bulunması yeterli değil; o ucun gerçekten bağlı ve direncinin düşük olması gerekiyor. Ölçüm yapılmadan bu anlaşılmıyor.

Fişi ters takınca düzeldi, tesadüf mü?+

Değil. Bazı cihazlar faz ile nötrün yerini önemsiyor; ters bağlantıda iyonizasyon ölçümü doğru yapılamıyor. Kalıcı çözüm prizin doğru bağlanması.

Jeneratör ya da kesintisiz güç kaynağında çalıştırmak sorun olur mu?+

Bazı kaynakların ürettiği gerilim dalga biçimi cihazın ölçümünü bozabiliyor. Belirti yalnız o kaynakta ortaya çıkıyorsa neden burada aranmalı.

Akımın yolunu baştan sona ölçüyoruz

İyonizasyon akımını, topraklama direncini ve faz-nötr sırasını ölçüp kopukluğun cihazda mı tesisatta mı olduğunu belirliyoruz; tesisat tarafındaysa bunu söylüyoruz. Kendiniz çözemediğiniz durumda kombi servisine bakıyoruz; Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye çıkıyoruz.