Ateşleme Sesi Var Ama Alev Yoksa

Cihaz devreye giriyor, tıkırtı duyuluyor, fan dönüyor — ama alev hiç oluşmuyor. Birkaç saniye sonra cihaz duruyor ve ekranda kod çıkıyor. Bu tablo, ateşleme sorunları içinde en net ayrılanı: kıvılcım var, yakacak gaz yok. Aramanın tamamı gaz tarafında yürüyor.

Kıvılcım sesi ne kanıtlıyor

Tıkırtı duyuluyorsa bir dizi parça elenmiş oluyor.

Kart, ateşleme komutunu vermiş demektir.

Ateşleme trafosu yüksek gerilimi üretmiş demektir.

Elektrot ve kablosu sağlam demektir; kopuk bir bağlantıda kıvılcım oluşmaz.

Yani elektriksel zincir baştan sona çalışıyor. Bu, aramayı doğrudan gaz tarafına daraltıyor.

Kıvılcım sesi hiç gelmiyorsa tablo farklı ve ayrı bir yazıda ele alındı.

Cihazın kendi gaz vanası

En basit ve en sık atlanan neden.

Cihazın altında, gaz hattı üzerinde bir kesme vanası bulunuyor. Genelde sarı ya da gri kollu.

Bir onarım, tadilat ya da taşınma sonrası kapatılıp açılmayı unutulabiliyor.

Kol boruyla aynı hizadaysa genelde açık, boruya dikse kapalı demektir.

Mutfaktaki ocağın yanması bu vananın açık olduğunu göstermiyor; ocak ayrı bir hattan besleniyor.

Vanayı gözle kontrol etmek birkaç saniye sürüyor ve gereksiz servis çağrısını önlüyor.

Gaz giriş basıncı

Gaz geliyor ama yeterli basınçta gelmiyorsa cihaz ateşleyemiyor.

Cihazın çalışması için üreticinin belirttiği bir giriş basıncı aralığı var ve kılavuzda yazıyor.

Basınç düşükse cihaz devreye girmeye çalışıyor, gaz valfi açılıyor ama yeterli gaz geçmiyor ve alev tutmuyor.

Belirtinin belirli saatlerde yoğunlaşması bu nedeni işaret ediyor; akşam yoğunluğunda bina basıncı düşebiliyor.

Aynı binada birden fazla dairede benzer şikâyet varsa ihtimal güçleniyor.

Ölçüm cihaz çalışırken ve tam güçteyken yapılıyor; boşta alınan değer gerçeği göstermiyor.

Bu ölçüm yetkilendirilmiş kişinin işi ve manometre gerektiriyor.

Gaz valfi

Basınç yeterliyse sıradaki halka valf oluyor.

Gaz valfi, kartın komutuyla açılıp brülöre gaz gönderiyor. Elektrik komutu geliyor ama valf mekanik olarak açılmıyorsa alev oluşmuyor.

Bobin arızası, mekanik sıkışma ya da valfe giden kablo bağlantısındaki bir kopukluk aynı sonucu veriyor.

Ayrım ölçümle yapılıyor: valfe komut gerilimi geliyor mu, geliyorsa valf açıyor mu.

Komut geliyor ama valf açmıyorsa parça değişiyor.

Komut hiç gelmiyorsa sorun kartta ya da bir emniyet düzeneğinin devreye girmiş olmasında.

Emniyet düzenekleri gazı kesiyor olabilir

Cihaz kendini korumak için gazı kesiyorsa alev oluşmuyor ve tablo aynı görünüyor.

Limit termostat, cihaz aşırı ısınmışsa gazı kesiyor. Bu durumda cihaz soğuyana kadar yanmıyor.

Bacalı cihazlarda baca gazı emniyet düzeneği, çekiş bozulduğunda gazı kesiyor.

Yoğuşmalı cihazlarda tahliye hattı tıkalıysa ilgili koruma devreye giriyor.

Düşük su basıncı da bazı modellerde gazın açılmasını engelliyor.

Bu korumaların her biri farklı bir kod veriyor; kodu not etmek hangisinin devreye girdiğini doğrudan söylüyor.

Enjektör tıkanıklığı

Gaz valfe kadar geliyor ama brülöre ulaşmıyorsa sıra enjektörlere geliyor.

Enjektörler, gazı brülöre ölçülü biçimde püskürten ince delikli parçalar.

Kurum, toz ve zamanla oluşan birikinti bu delikleri daraltıyor. Tamamen tıkandıklarında gaz geçmiyor.

Kısmi tıkanmada alev oluşuyor ama zayıf kalıyor; tam tıkanmada hiç oluşmuyor.

Uzun süre kullanılmayan cihazlarda brülör bölmesine giren örümcek ağı ve böcek kalıntısı da aynı sonucu verebiliyor.

Temizlik brülör sökümünü gerektiriyor ve gaz hattı açıldığı için yetkilendirilmiş kişinin işi. Brülör temizliğini ayrı bir yazıda anlattık.

Hava tarafı

Gaz yeterli olsa da yanma için hava gerekiyor.

Hermetik cihazlarda hava dışarıdan fanla çekiliyor. Fan çalışmıyorsa ya da hava yolu tıkalıysa cihaz gazı hiç açmıyor.

Baca terminaline kuş yuvası, yaprak ya da kar tıkanması bu durumu yaratabiliyor.

Fanın döndüğünü ses ile anlamak mümkün; hiç ses gelmiyorsa fan tarafı gündemde.

Bacalı cihazlarda ise hava odadan geliyor; havalandırma menfezi kapalıysa cihaz yeterli hava bulamıyor.

Hava akış anahtarı, hava yeterli değilse gaz valfinin açılmasına izin vermiyor. Bu, tasarım gereği bir koruma.

Gaz hattında hava

Uzun süre kullanılmamış sistemlerde geçici bir neden.

Gaz hattı boşaltıldıysa ya da uzun süre kullanılmadıysa hatta hava kalmış olabiliyor.

İlk denemelerde bu hava geçiyor ve alev tutmuyor; birkaç deneme sonrası hat gazla dolduğunda cihaz normal çalışıyor.

Bu, yeni montajlarda ve uzun süre boş kalan evlerde olağan.

Ancak her çalıştırmada tekrarlıyorsa hattan gaz kaçıyor ya da besleme zayıf demektir.

Uzun süre kapalı kalmış cihazlarla ilgili diğer durumları ayrı bir yazıda ele aldık.

Deneme sayısı ve kilitlenme

Cihazın davranışı bu tabloda oldukça standart.

Cihaz devreye girdiğinde birkaç saniye fan çalıştırıp hava yolunu süpürüyor, sonra kıvılcım üretip valfi açıyor.

Alev oluşmazsa gazı kapatıp yeniden deniyor. Çoğu cihaz üç deneme yapıyor.

Üçüncü denemede de alev oluşmazsa kilide geçiyor ve ekranda kod veriyor.

Bu sıra, cihazın gaz biriktirip topluca tutuşturmasını engelliyor; güvenlik amaçlı.

Reset atıldığında aynı üç deneme baştan başlıyor.

Reset ile bir kez açılıp sonra tekrar aynı noktaya gelmek, nedenin sürdüğünü gösteriyor.

Kullanıcının yapabilecekleri

Bu tabloda kullanıcı tarafında yapılabilecekler sınırlı ama işe yarıyor.

Cihazın altındaki gaz vanasının açık olduğunu gözle doğrulayın.

Ocağı yakarak eve gaz geldiğini kontrol edin.

Kartlı sayaç varsa kredi durumuna bakın.

Manometreyi okuyun; düşük basınç bazı modellerde gazın açılmasını engelliyor.

Bacalı cihazınız varsa havalandırma menfezinin açık olduğunu doğrulayın.

Ekrandaki kodu reset atmadan not edin.

Bunların ötesi cihazın kapağını açmayı gerektiriyor ve gaz tarafına müdahale anlamına geliyor.

Servisin ölçtükleri

Teşhis zinciri baştan sona ölçülerek yürüyor.

Gaz giriş basıncı, cihaz çalışırken ve tam güçteyken ölçülüyor.

Gaz valfine giden komut gerilimi kontrol ediliyor.

Valfin açıp açmadığı çıkış basıncından anlaşılıyor.

Hava akış anahtarının durumu ve fanın çalışması deneniyor.

Brülör sökülüp enjektörlerin açık olduğu gözle doğrulanıyor.

Emniyet düzeneklerinin devrede olup olmadığı, cihazın hata kaydından okunuyor.

Bu sıra, en ucuz ve en olası nedenden başlıyor; valf ve kart en sona bırakılıyor.

Benzer tablolardan ayırmak

Alevin hiç oluşmaması ile oluşup sönmesi farklı nedenlere çıkıyor.

Alev oluşup birkaç saniyede sönüyorsa gaz tarafı çalışıyor demektir; sorun alev algılamada. Bu, ayrı bir yazının konusu.

Alev gözle görülüyor ama cihaz kesiyorsa yine algılama tarafı gündemde.

Kıvılcım sesi hiç gelmiyorsa elektriksel taraf araştırılıyor.

Bu üç tabloyu ayırmak, teşhisin en belirleyici adımı ve gözlemle yapılabiliyor.

Alev penceresi olmayan cihazlarda ekrandaki alev simgesi aynı bilgiyi veriyor.

Önleyici tarafta ne yapılabilir

Bu arızaların bir kısmı yıllık bakımda önleniyor.

Brülör ve enjektör temizliği, tıkanmayı baştan engelliyor.

Gaz giriş basıncının bakımda ölçülüp kaydedilmesi, zamanla düşen bir beslemeyi erken gösteriyor.

Baca terminalinin kontrolü, kuş yuvası ve tıkanma kaynaklı durumları önlüyor.

Yoğuşmalı cihazlarda tahliye hattının açık tutulması, ilgili korumanın gereksiz devreye girmesini engelliyor.

Uzun süre kullanılmayacak cihazlarda gaz vanasının kapatılıp kapatılmayacağı da bakımda konuşuluyor.

LPG ile çalışan cihazlarda

Doğalgaz yerine tüplü gaz kullanan sistemlerde bu tablo farklı nedenlerle de ortaya çıkıyor.

Tüpün bitmesi en basit açıklama ama tek başına belirtiyi vermiyor; tüp azaldıkça basınç kademeli düşüyor ve önce alev zayıflıyor, sonra hiç tutmuyor.

Regülatör arızası, gazın hiç geçmemesine ya da yetersiz basınçta geçmesine yol açıyor. Soğuk havalarda regülatör donması da görülüyor.

Cihazın gaz tipine göre ayarlanmış olması gerekiyor. Doğalgaz için üretilmiş bir cihaz, enjektörleri değiştirilmeden LPG ile çalıştırılamıyor; dönüşüm yetkilendirilmiş kişi tarafından yapılıyor ve ayarları ölçümle doğrulanıyor.

Dönüşümü yapılmamış ya da yanlış yapılmış bir cihazda alev hiç tutmayabiliyor veya tutup hemen sönebiliyor.

Bu nedenle LPG kullanılan sistemlerde ilk sorulacak şey, cihazın hangi gaz tipine göre ayarlandığı oluyor.

Yeni montajlarda ilk çalıştırma

Cihaz yeni takıldıysa alev oluşmaması genelde devreye alma eksikliğinden geliyor.

Gaz hattı yeni çekildiyse içinde hava bulunuyor; ilk denemelerde bu havanın atılması gerekiyor.

Gaz giriş basıncı montaj sırasında ölçülüp kaydediliyor. Bu adım atlandıysa cihazın uygun basınçta beslenip beslenmediği bilinmiyor.

Cihazın gaz tipi ayarı kontrol ediliyor; fabrika ayarı her zaman kurulacak bölgeye uygun olmuyor.

Baca bağlantısının kurallara uygun yapılmış olması da gerekiyor; hatalı bir baca, hava akış anahtarının gazı hiç açmamasına yol açabiliyor.

Bu dört kalem devreye alma tutanağında yer alıyor; tutanak yoksa montajın tamamlanmadığı anlamına geliyor.

Sık sorulanlar

Kıvılcım varsa cihaz sağlam değil mi?+

Ateşleme tarafı sağlam demek: kart, trafo ve elektrot çalışıyor. Alev oluşmuyorsa eksik olan gaz; kıvılcım tutuşturacak bir şey bulamıyor.

Ocak yanıyor, o zaman gaz var demek değil mi?+

Eve gaz geliyor demek. Cihazın kendi gaz hattında ya da valfinde bir sorun olabilir; ikisi ayrı şeyler.

Birkaç denemeden sonra yanıyor, sorun var mı?+

Var. Uzun süre kullanılmayan cihazda hattaki havanın atılması için birkaç deneme olağan; ama bu her seferinde tekrarlıyorsa gaz besleme ya da valf tarafında bir zayıflık var demektir.

Ekranda kod çıkıyor, hangisi bu duruma işaret eder?+

Üreticiler alev oluşmaması durumunu genelde ayrı bir kodla bildiriyor. Kodu reset atmadan not edin; kılavuzdaki tanım hangi korumanın devreye girdiğini söylüyor.

Gaz zincirini baştan sona ölçüyoruz

Giriş basıncından valf komutuna, enjektörlerden hava yoluna kadar zinciri sırayla ölçüp kopukluğun hangi halkada olduğunu belirliyoruz. Cihazı yerinde görmemiz gerekiyorsa servis olarak Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye çıkıyoruz.