Birkaç Saniyede Sönüp Arızaya Geçiyorsa

Cihaz devreye giriyor, tıkırtı geliyor, alev tutuşuyor — sonra iki üç saniye içinde sönüyor. Birkaç deneme sonrası ekranda kod çıkıyor ve cihaz duruyor. Bu tablo, yanma tarafının çalıştığını ama cihazın buna güvenemediğini gösteriyor.

Cihaz alevi nasıl görüyor

Kombi alevi gözle değil, elektriksel bir özellikle algılıyor.

Yanan alev iyonlaşmış bir ortam; içinden çok küçük bir akım geçebiliyor. İyonizasyon elektrodu bu akımı ölçüyor.

Elektrot alevin içinde duruyor. Akım geçtiği sürece kart "alev var" bilgisini alıyor ve gazı açık tutuyor.

Akım kesildiğinde kart alevin söndüğünü varsayıyor ve gazı derhal kapatıyor. Bu, gazın yanmadan ortama dolmasını engelleyen temel güvenlik önlemi.

Yani alev yanıyor olsa bile, sinyal gelmiyorsa cihaz için alev yok demektir.

Kilitlenme sırası

Cihazın davranışı bu tabloda oldukça standart ve tanıması kolay.

Fan birkaç saniye çalışıp yanma odasını süpürüyor.

Kıvılcım üretiliyor ve gaz valfi açılıyor.

Alev tutuşuyor; cihaz birkaç saniye içinde iyonizasyon sinyalini bekliyor.

Sinyal gelmezse gazı kesiyor ve baştan deniyor.

Çoğu cihaz üç deneme yapıyor; üçünde de sinyal alamazsa kalıcı kilide geçip kod veriyor.

Bu sıra, gazın birikip topluca tutuşmasını engellemek için kurulmuş.

Birinci neden: elektrot kirliliği

En yaygın neden ve en kolay giderileni.

İyonizasyon elektrodunun ucunda zamanla ince bir kirlilik tabakası oluşuyor. Bu tabaka yalıtkan davranıyor ve akımı düşürüyor.

Kirlilik gözle görülmeyecek kadar ince olabiliyor; elektrot temiz görünse de sinyal zayıf olabiliyor.

Belirti kademeli ilerliyor: önce arada bir kilitlenme, sonra sıklaşma.

Temizlik ince bir bezle yapılıyor; zımpara kullanılmıyor çünkü yüzeyi bozuyor.

Bu işlem cihazın kapağının açılmasını gerektiriyor. Elektrot kirliliğini anlamanın yollarını ayrı bir yazıda ele aldık.

İkinci neden: elektrot konumu ve aralığı

Elektrodun alevin içinde durması gerekiyor; kenarda kalırsa sinyal zayıflıyor.

Üreticiler elektrot ile brülör arasındaki mesafeyi milimetrik olarak tanımlıyor.

Bakım sırasında sökülüp takılan bir elektrot, ölçüsünde yerleştirilmediğinde alevin dışında kalabiliyor.

Isıl genleşmeyle zamanla eğilen bir elektrot da aynı sonucu veriyor.

Belirti genelde bakımdan hemen sonra başlıyorsa bu neden ilk sırada akla geliyor.

Doğru konum kılavuzdaki ölçüye göre ayarlanıyor; gözle yapılan bir yerleştirme yeterli olmuyor.

Üçüncü neden: topraklama

İyonizasyon akımı cihazın gövdesi üzerinden devresini tamamlıyor.

Topraklama zayıfsa ya da yoksa akım yolu bulamıyor ve sinyal düşük çıkıyor.

Bu, alev tam olarak yandığı halde cihazın onu görememesine yol açıyor.

Prizin topraklı olması ve tesisatın topraklamasının sağlam olması gerekiyor.

Faz ve nötrün ters bağlanması da bazı cihazlarda aynı sonucu veriyor; cihaz ölçümü doğru yapamıyor.

Bu ihtimal, cihaz başka bir prize takılıp denendiğinde hızla elenebiliyor.

Dördüncü neden: zayıf ya da bozuk alev

Sinyal zinciri sağlam olsa da alevin kendisi yetersizse akım düşük kalıyor.

Brülör delikleri kurumla daraldığında alev düzensiz yayılıyor; elektrodun bulunduğu bölgede alev olmayabiliyor.

Gaz basıncı düşükse alev zayıf kalıyor ve iyonlaşma yetersiz oluyor.

Hava fazlaysa alev savruluyor ve elektrottan uzaklaşıyor.

Bu üç durumda da sorun algılamada değil, yanmanın kalitesinde.

Ayrımı baca gazı analizi ve gaz basıncı ölçümü yapıyor.

Beşinci neden: kablo ve bağlantı

Elektrottan karta giden kablo yüksek gerilime ve sıcaklığa maruz kalıyor.

Yalıtımı yıpranmış bir kablo, sinyali gövdeye kaçırabiliyor.

Konektör oksitlendiğinde direnç artıyor ve sinyal zayıflıyor.

Bakım sırasında tam oturtulmamış bir bağlantı da aynı sonucu veriyor.

Bu nedenler genelde aralıklı belirti üretiyor; cihaz bazen çalışıyor bazen kilitleniyor.

Ölçüm sırasında kablo hareket ettirildiğinde sinyalin değişmesi, bağlantı sorununun tipik işareti.

Reset ne yapıyor, ne yapmıyor

Bu tabloda reset yanlış anlaşılıyor.

Reset, cihazın deneme sayacını sıfırlıyor ve yeniden üç deneme hakkı veriyor.

Sinyali güçlendirmiyor, elektrodu temizlemiyor, topraklamayı düzeltmiyor.

Sinyal sınırda ise cihaz bir kez tutabiliyor; bu, sorunun geçtiği izlenimi veriyor.

Kısa sürede tekrar kilitleniyorsa neden sürüyor demektir.

Sürekli reset atmak, cihazın koruma amacıyla durduğu bir durumu geçersiz kılmaya çalışmak oluyor. Tekrarlayan kilitlenmeleri ayrı bir yazıda ele aldık.

Benzer tablolardan ayırmak

Ateşleme sorunlarında hangi tabloda olduğunuzu bilmek, aramayı doğrudan daraltıyor.

Alev hiç oluşmuyorsa sorun gaz tarafında; ayrı bir yazıda ele alındı.

Kıvılcım sesi hiç gelmiyorsa elektriksel taraf araştırılıyor.

Alev tutuyor ve yanmaya devam ediyor ama cihaz bir süre sonra kesiyorsa, tablo yine algılama ama farklı bir seyir izliyor.

Bu yazının konusu, alevin tutup birkaç saniyede sönmesi ve cihazın deneme sonrası kilitlenmesi.

Ayrımı yapmak için alevin ne kadar sürdüğüne ve cihazın kaç deneme yaptığına dikkat etmek yeterli.

Kullanıcının gözleyebilecekleri

Bu tabloda kullanıcı müdahalesi sınırlı ama gözlem değerli.

Alev penceresi varsa alevin oluşup oluşmadığına ve kaç saniye sürdüğüne bakın.

Pencere yoksa ekrandaki alev simgesi aynı bilgiyi veriyor.

Cihazın kaç deneme yaptığını sayın; her denemede kısa bir tıkırtı ve fan sesi duyuluyor.

Ekrandaki kodu reset atmadan not edin.

Belirtinin bakımdan sonra mı başladığını hatırlayın; başladıysa elektrot konumu ilk şüpheli.

Cihazı farklı bir prize takıp denemek, topraklama ihtimalini eleyebiliyor.

Servisin ölçtükleri

Teşhis, iyonizasyon akımının ölçülmesiyle kesinleşiyor.

Cihaz çalışırken elektrottan geçen akım ölçülüyor ve üreticinin verdiği eşikle karşılaştırılıyor.

Değer eşiğin altındaysa zincirde bir zayıflık var demektir; sırayla elektrot, kablo, topraklama ve alev kalitesi elenir.

Elektrot temizlenip ölçüm tekrarlanıyor; değer yükseliyorsa neden bulunmuş oluyor.

Topraklama direnci ölçülüyor ve faz-nötr sırası kontrol ediliyor.

Gaz basıncı ve baca gazı analizi, alevin kalitesini gösteriyor.

Bu sıra, en ucuz müdahaleden başlayarak ilerliyor; kart en sona bırakılıyor.

Önleyici tarafta ne yapılabilir

Bu arızanın büyük kısmı yıllık bakımda önleniyor.

Elektrotların temizlenmesi ve aralıklarının ölçüye göre ayarlanması bakımın standart kalemi.

İyonizasyon akımının ölçülüp fişe yazılması, değerin yıllar içinde düşüşünü gösteriyor. Bu, kilitlenme başlamadan önce uyarı veriyor.

Brülör temizliği, alevin elektrot bölgesinde düzgün oluşmasını sağlıyor.

Gaz giriş basıncının ölçülmesi, zayıf alev nedenini baştan eliyor.

Bu dört kalem yapılmış bir cihazda bu tablo belirgin biçimde seyrekleşiyor. Bakımda yapılan işlemleri ayrı bir yazıda anlattık.

Ne zaman beklemeden aranmalı

Kilitlenme bir koruma olduğu için cihaz güvenli tarafta duruyor; yine de bazı durumlar beklemeye gelmiyor.

Gaz kokusu varsa cihaz ve gaz vanası kapatılıp dışarıdan aranıyor.

Cihaz her denemede kilitleniyorsa ve reset ile hiç açılmıyorsa beklemek anlamsız.

Kilitlenme sıklığı hızla artıyorsa neden ilerliyor demektir.

Kış ortasında, evin ısınmasının durduğu bir durumda beklemek ayrıca zor.

Ararken kaç deneme yaptığını ve hangi kodun çıktığını söylemek, gerekli parçanın ilk gelişte getirilmesini sağlıyor.

Tek elektrotlu ve çift elektrotlu cihazlar

Cihazlar bu işi iki farklı düzenle yapıyor ve arıza davranışı buna göre değişiyor.

Çift elektrotlu düzende ateşleme ve iyonizasyon ayrı parçalar. Biri kıvılcım üretiyor, diğeri alevi algılıyor. Bu düzende kıvılcım gelmesi, algılamanın da sağlam olduğunu göstermiyor; iki parça bağımsız arızalanıyor.

Tek elektrotlu düzende ise aynı parça sırayla iki işi yapıyor: önce kıvılcım üretiyor, sonra algılamaya geçiyor. Burada elektrot kirlendiğinde her iki işlev birden etkilenebiliyor.

Tek elektrotlu cihazlarda belirti bazen karışık görünüyor: kıvılcım zayıflıyor, alev geç tutuyor ve ardından algılanamıyor.

Cihazınızın hangi düzende olduğu kullanma kılavuzunun parça şemasında yer alıyor.

Bu ayrım, elektrot değişimi kararında da belirleyici oluyor; çift elektrotlu bir cihazda yalnız arızalı olan değişiyor.

Belirtinin mevsimle değişmesi

Aynı cihaz yazın sorunsuz çalışırken kışın kilitlenmeye başlayabiliyor ve nedeni sinyalin sınırda olması.

Kışın gaz talebi arttığı için bina hattındaki basınç düşebiliyor. Zayıflayan alev, iyonizasyon akımını da düşürüyor.

Soğuk havada yanma odası daha geç ısınıyor; ilk saniyelerde alev daha kararsız oluyor.

Nem de rol oynuyor: yoğuşmalı cihazlarda yanma odasındaki nem, sınırdaki bir sinyali daha da düşürebiliyor.

Belirtinin yalnız kışın ve yalnız sabahları ortaya çıkması bu birleşimi işaret ediyor. Soğuk başlangıç sorunlarını ayrı bir yazıda ele aldık.

Bu durumda ölçülen iyonizasyon akımı yazın eşiğin üzerinde, kışın altında çıkabiliyor; ölçümün soğuk cihazda yapılması bu yüzden önemli.

Sık sorulanlar

Alev yandığını görüyorum, cihaz neden kapatıyor?+

Cihaz alevi gözle değil, iyonizasyon elektroduyla algılıyor. Alev yanıyor olsa da elektrot sinyal üretemiyorsa cihaz aleve güvenmiyor ve güvenlik gereği gazı kesiyor.

Kaç deneme yapıp kilitleniyor?+

Çoğu cihaz üç deneme yapıyor. Her denemede fan süpürme yapıyor, kıvılcım üretiyor, gazı açıyor ve alevi bekliyor. Üçünde de sinyal alamazsa kalıcı kilide geçiyor.

Reset atınca çalışıyor sonra yine kilitleniyorsa ne yapmalıyım?+

Reset deneme sayacını sıfırlıyor, nedeni ortadan kaldırmıyor. Tekrarlıyorsa elektrot, topraklama ya da gaz besleme tarafında süregelen bir zayıflık var demektir.

Bu arıza tehlikeli mi?+

Kilitlenmenin kendisi bir koruma; cihaz tam olarak yapması gerekeni yapıyor. Tehlikeli olan, kilitlenmeyi sürekli reset ile aşmaya çalışmak.

İyonizasyon akımını ölçüyoruz

Alev algılama zincirini baştan sona ölçüp zayıflığın elektrotta mı topraklamada mı alev kalitesinde mi olduğunu belirliyoruz; ölçüm değerlerini forma yazıyoruz. Telefonda çözülmeyen durumlarda kombi servisi veriyoruz; bölgemiz Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili.