Gaz Var Ama Kombi Ateşlemiyorsa

Ocak yanıyor, cihazın gaz vanası açık, basınç yerinde — ama kombiden hiç tıkırtı gelmiyor. Fan dönüyor olabiliyor, ekran yanıyor olabiliyor, yine de kıvılcım yok. Bu tabloda arama tamamen elektriksel tarafta yürüyor ve sıra önemli: en pahalı parça olan kart en sona bırakılıyor.

Bu tablonun ayırt edici işareti

Kıvılcım sesinin hiç gelmemesi, aramayı baştan daraltıyor.

Ateşleme sırasında kısa ve tekrarlı bir tıkırtı duyuluyor. Bu ses, elektrot uçları arasında atlayan kıvılcımın sesi.

Ses geliyorsa zincir çalışıyor demektir ve arama gaz tarafına kayıyor; bu, ayrı bir yazının konusu.

Ses hiç gelmiyorsa kıvılcım üretilmiyor demektir.

Sesi duymak için cihazın yakınında ve sessiz bir ortamda beklemek gerekiyor; fan sesi tıkırtıyı bastırabiliyor.

Cihazın kapağını açmadan, kulakla yapılan bu ayrım teşhisin yarısını hallediyor.

Birinci adım: komut geliyor mu

Cihaz yanmıyorsa bazen kimse ondan yanmasını istememiştir.

Oda termostatının hedef sıcaklığı, oda sıcaklığının altındaysa cihaz zaten devreye girmiyor.

Termostatın pili bittiyse komut hiç gitmiyor. Ekranı soluk ya da kapalıysa ilk bakılacak yer burası.

Programlanabilir termostatlarda saat ve gün ayarının kayması, cihazın gece programında kalmasına yol açıyor.

Cihazın kendi mod seçimi de kontrol ediliyor; yalnız kullanım suyu moduna alınmış bir cihaz ısıtma yapmıyor.

Bu durumlarda cihaz kod vermiyor, çünkü bir arıza yok; yalnız çalışma isteği yok.

İkinci adım: emniyet düzenekleri

Bir koruma devredeyse cihaz gazı hiç açmıyor ve ateşlemeye de geçmiyor.

Düşük su basıncı, birçok modelde ateşlemeyi baştan engelliyor.

Limit termostat devredeyse cihaz soğuyana kadar denemiyor.

Bacalı cihazlarda baca gazı emniyet düzeneği, çekiş bozulduğunda aynı sonucu veriyor.

Yoğuşmalı cihazlarda tahliye hattının tıkalı olması ilgili korumayı devreye sokuyor.

Bu durumların çoğunda ekranda bir kod çıkıyor; kodu not etmek hangi korumanın devrede olduğunu doğrudan söylüyor.

Kod varsa kart arızası ihtimali zayıflıyor; cihaz düşünüyor ve karar veriyor demektir.

Üçüncü adım: fan ve süpürme

Cihaz ateşlemeden önce yanma odasını havalandırıyor.

Fan birkaç saniye çalışıp odadaki gazı süpürüyor. Bu adım tamamlanmadan kıvılcım üretilmiyor.

Fan hiç dönmüyorsa cihaz süpürme aşamasını geçemiyor ve ateşlemeye sıra gelmiyor.

Fan dönüyor ama hava akış anahtarı kapanmıyorsa cihaz yine ilerlemiyor. Baca tıkanıklığı bu duruma yol açabiliyor.

Fanın döndüğünü ses ile anlamak mümkün.

Fan dönüyor ve ardından tıkırtı geliyorsa bu adım sorunsuz demektir.

Dördüncü adım: ateşleme trafosu

Kıvılcım için yüksek gerilim gerekiyor ve bunu trafo üretiyor.

Kart, trafoya komut gönderiyor; trafo şebeke gerilimini kıvılcım üretecek düzeye yükseltiyor.

Trafo arızalandığında komut gidiyor ama gerilim üretilmiyor; hiç kıvılcım oluşmuyor.

Ayrım ölçümle yapılıyor: trafoya komut gerilimi geliyor mu, geliyorsa çıkışta kıvılcım oluşuyor mu.

Komut geliyor ama çıkış yoksa trafo değişiyor.

Komut hiç gelmiyorsa sıra karta geliyor.

Beşinci adım: elektrot ve kablosu

Gerilim üretilse de elektroda ulaşmıyorsa kıvılcım oluşmuyor.

Elektrot kablosu yüksek gerilime ve sıcaklığa maruz kalıyor; yalıtımı yıpranıyor.

Yıpranmış bir kablo, gerilimi elektroda taşımak yerine gövdeye kaçırıyor. Bu durumda kıvılcım yanlış yerde oluşuyor ve duyulmuyor.

Konektör oksitlendiğinde ya da tam oturmadığında bağlantı kopuyor.

Elektrodun kendisi kırılmış ya da seramik yalıtkanı çatlamış olabiliyor; çatlaktan kaçan gerilim kıvılcımı engelliyor.

Elektrot uçları arasındaki aralık üreticinin ölçüsünde olmalı; açılmış bir aralıkta kıvılcım atlayamıyor.

Bu grup, kart arızasından çok daha sık karşılaşılan ve çok daha ucuz çözülen bir grup.

Altıncı adım: kart

Zincirin son halkası ve en son bakılan yer.

Kart, ateşleme komutunu vermiyorsa hiçbir şey başlamıyor.

Bunu anlamanın yolu, trafoya giden komut geriliminin ölçülmesi.

Komut yoksa ve tüm girişler normalse kart tarafı gündeme geliyor.

Kart arızası, teşhis edilemeyen durumların sığındığı bir yer olabiliyor; bu yüzden önceki beş adım elenmeden buraya gelinmiyor.

Karta müdahale ya da değişim kararı, ölçüm sonuçlarıyla birlikte açıklanmalı. Teşhisin nasıl sağlam kurulduğunu ayrı bir yazıda ele aldık.

Elektrik beslemesi tarafı

Bazı durumlarda sorun cihazın içinde bile değil.

Şebeke gerilimi düşükse cihaz düzgün çalışmıyor; bazı modeller belirli bir gerilimin altında kendini kapatıyor.

Faz ve nötrün ters bağlanması, bazı cihazlarda ateşleme ve algılama sırasını bozuyor.

Topraklama yoksa ya da zayıfsa cihaz beklenen davranışı göstermiyor.

Prizde gevşek bir bağlantı, aralıklı arıza üretiyor: cihaz bazen çalışıyor, bazen hiç tepki vermiyor.

Cihazı başka bir prize takıp denemek, bu grubu hızla eliyor.

Kullanıcının yapabilecekleri

Cihazın kapağını açmadan yapılabilecekler bu tabloda da işe yarıyor.

Ekranın yanıp yanmadığını kontrol edin; yanmıyorsa fiş, priz ve sigortaya bakın.

Oda termostatının pilini değiştirin ve hedef sıcaklığı oda sıcaklığının üzerine alın.

Cihazın mod seçimini kontrol edin.

Manometreyi okuyun; düşük basınç ateşlemeyi engelliyor olabilir.

Ekranda kod varsa reset atmadan not edin.

Fanın dönüp dönmediğini ve ardından tıkırtı gelip gelmediğini dinleyin.

Bu altı adım, servise gitmeden önce nedeni belirgin biçimde daraltıyor.

Servisin ölçüm sırası

Zincir baştan sona ölçülerek eleniyor.

Cihaza gelen besleme gerilimi ve topraklama kontrol ediliyor.

Emniyet düzeneklerinin durumu, hata kaydından ve doğrudan ölçümle okunuyor.

Fan ve hava akış anahtarının çalışması deneniyor.

Trafoya giden komut gerilimi ölçülüyor.

Trafo çıkışı ve elektrot kablosunun yalıtımı kontrol ediliyor.

Elektrot aralığı ölçüye göre doğrulanıyor.

Bunların hepsi normalse kart değerlendiriliyor.

Sık yapılan teşhis hatası

Bu tabloda en yaygın hata, doğrudan karta gitmek.

Kıvılcım yoksa "kart gitmiş" demek kolay ama ölçüme dayanmıyor.

Sahada karşılaştığımız sıralamada elektrot kablosu ve trafo, karttan çok daha sık arızalanıyor.

Kart değişimi yapılıp sorun sürüyorsa, hem gereksiz bir masraf yapılmış hem asıl neden hâlâ duruyor demektir.

Teşhisin hangi ölçüme dayandığını sormak, bu durumu baştan önlüyor.

Ölçüm değerleri servis formuna yazıldığında, ikinci bir görüş almak da mümkün hale geliyor.

Önleyici tarafta ne yapılabilir

Ateşleme zincirinin bir kısmı bakımla korunuyor.

Elektrot ve kablosunun her bakımda gözden geçirilmesi, yıpranmayı erken gösteriyor.

Elektrot aralığının ölçüye göre ayarlanması, kıvılcımın güvenli biçimde atlamasını sağlıyor.

Seramik yalıtkanda çatlak olup olmadığının kontrolü, aralıklı arızaları önlüyor.

Topraklamanın ve priz bağlantısının kontrol edilmesi, elektriksel kaynaklı durumları eliyor.

Bu kalemler yıllık bakımın parçası ve kışın ortasında yaşanacak bir kilitlenmeyi yaz sonuna taşıyor.

Aralıklı arızayı yakalamak

Bu tablonun en zor hali, arızanın her seferinde değil arada bir ortaya çıkması.

Cihaz bazen ilk denemede yanıyor, bazen hiç tepki vermiyor. Servis geldiğinde çalışıyor ve teşhis yapılamıyor.

Aralıklı arızaların büyük bölümü bağlantı kaynaklı: gevşemiş bir konektör, oksitlenmiş bir uç ya da yıpranmış bir kablo. Cihaz çalışırken oluşan titreşim ve ısıl genleşme, teması bir kesip bir sağlıyor.

Bu durumda kullanıcının tutacağı kayıt teşhisin tek girdisi oluyor: arıza hangi saatte, dışarısı kaç dereceyken, cihaz uzun süre kapalı kaldıktan sonra mı ortaya çıkıyor.

Çoğu cihaz son hata kodlarını hafızasında tutuyor. Servis bu kaydı okuduğunda örüntü görünüyor; kullanıcının fark etmediği kilitlenmeler de burada çıkıyor.

Ölçüm sırasında kablo ve konektörlerin hareket ettirilmesi, temassızlığı ortaya çıkarmanın en pratik yolu oluyor.

Uzun süre kapalı kalmış cihazlarda

Sezon başında bu tablo farklı bir nedenle de ortaya çıkabiliyor.

Aylarca çalışmayan bir cihazda nem, elektrot seramiğinin yüzeyinde iletken bir tabaka bırakabiliyor. Gerilim kıvılcım oluşturmak yerine bu yüzeyden kaçıyor.

Aynı şekilde konektörlerde oluşan oksit tabakası, ilk çalıştırmada temassızlık üretiyor.

Bu durumların bir kısmı cihaz birkaç kez denendiğinde kendiliğinden düzeliyor; nem uçuyor, temas oturuyor.

Düzelmiyorsa elektrot ve bağlantıların temizlenmesi gerekiyor.

Sezon öncesi yapılan bakım bu tabloyu büyük ölçüde önlüyor. Uzun süre kullanılmayan cihazlarda yaşanan diğer durumları ayrı bir yazıda ele aldık.

Sık sorulanlar

Kıvılcım sesi hiç gelmiyor, ne anlama gelir?+

Ateşleme zincirinde bir kopukluk var: kart komut vermiyor, trafo gerilim üretmiyor ya da elektrot kablosu kopmuş olabilir. Gaz tarafı bu tabloda konu dışı.

Fan dönüyor ama ateşleme olmuyorsa nereye bakılır?+

Fan çalışması, cihazın devreye girdiğini ve süpürme aşamasını tamamladığını gösteriyor. Sonrasında kıvılcım gelmiyorsa zincir orada kopuyor.

Ekranda kod yok ama cihaz yanmıyorsa ne yapmalıyım?+

Kod vermeden duran bir cihazda genelde komut hiç gelmiyordur: oda termostatı, program ayarı ya da cihazın mod seçimi. Emniyet düzenekleri devreye girseydi kod çıkardı.

Kart değişimi gerekir mi?+

En son bakılacak yer. Trafo, kablo, elektrot ve emniyet düzenekleri elenmeden karta gitmek, en pahalı parçadan başlamak oluyor.

Zinciri sırayla eliyoruz

Komuttan karta kadar ateşleme zincirini ölçerek eliyor, en pahalı parçadan başlamıyoruz. Hangi ölçümün hangi sonucu verdiğini forma yazıyoruz. Yerinde tespit gerektiğinde servis ekibimiz Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'ye gidiyor.