Basınç 3 Bar'ı Geçtiğinde Ne Olur

Basınç göstergesinin kırmızı bölgeye tırmanması, kullanıcıyı en çok tedirgin eden durumlardan biri. Oysa bu noktada devreye giren bir koruma var ve sistem kendini savunuyor. Asıl mesele, o noktaya neden gelindiği ve sonrasında ne yapıldığı.

Eşikte ne oluyor

Cihazın üzerinde bir emniyet ventili bulunuyor. Basınç belirlenen eşiğe ulaştığında bu ventil açılıyor ve fazla suyu tahliye hattına veriyor.

Basınç düşünce ventil kapanıyor. Bu, tasarlanmış ve beklenen bir davranış; bir arıza değil.

Neden bir sınır var

Sistemdeki bileşenler belirli bir basınca kadar dayanacak biçimde üretiliyor. Eşanjör, radyatörler, contalar ve boru bağlantıları bu sınıra göre seçiliyor.

Ventil, bu sınıra ulaşılmadan devreye giriyor ve zincirin en zayıf halkasının zorlanmasını önlüyor.

Isınmayla yükselme normal

Su ısındıkça genleşiyor ve basınç yükseliyor. Bu, her sistemde olan bir davranış.

Doğru kurulmuş bir sistemde bu yükselme sınırlı kalıyor ve eşiğe yaklaşmıyor. Eşiğe geliniyorsa bir şey yolunda değil demektir.

En yaygın neden

Sahada karşılaştığımız birinci neden, genleşme tankının ön basıncının düşmüş olması. Tank, genleşmeyi karşılayamıyor ve basınç doğrudan tırmanıyor.

Bu, tankın zarının delinmiş olmasından veya yıllar içinde gaz basıncının azalmasından kaynaklanıyor. Kontrolü kısa sürüyor ve yıllık bakımın parçası.

İkinci neden: fazla su

Sisteme gereğinden fazla su eklenmişse, soğukken bile başlangıç değeri yüksek oluyor. Isınınca eşiğe ulaşıyor.

Bu, su eklerken göstergenin izlenmemesinden kaynaklanıyor. Çözümü basit: fazla su bir purjörden veya tahliye vanasından boşaltılıyor.

Üçüncü neden: açık kalan doldurma musluğu

Doldurma musluğu tam kapatılmamışsa sistem şebekeye bağlı kalıyor. Şebeke basıncı sistemi sürekli besliyor ve basınç kontrolsüz yükseliyor.

Bu durumda ventil düzenli olarak su atıyor. Musluğun kapatılması sorunu doğrudan çözüyor.

Dördüncü neden: eşanjörde geçiş

Kombide ısıtma devresi ile kullanım suyu devresi ayrı. Plakalı eşanjörde bu iki devre arasında bir geçiş oluşursa, yüksek basınçlı şebeke suyu ısıtma devresine karışıyor.

Bu durumda basınç sürekli yükseliyor ve musluk kullanıldığında davranışı değişiyor. Belirgin bir arıza ve parça değişimi gerektiriyor.

Ventil su atıyorsa

Tahliye hattından gelen su, ventilin çalıştığını gösteriyor. Kısa süreli ve tek seferlik bir atma, geçici bir aşırılıkla açıklanabiliyor.

Her ısınma çevriminde tekrarlanıyorsa bu bir arıza belirtisi ve nedeninin bulunması gerekiyor.

Ventilin kendisi bozulabiliyor

Zamanla ventil yuvasında tortu birikebiliyor ve tam kapanmıyor. Bu durumda basınç normalken bile sessizce su sızdırıyor.

Sonuç, sürekli düşen bir basınç ve düzenli su ekleme ihtiyacı oluyor. Tahliye ucunun kuru olup olmadığına bakmak, bu ihtimali elemenin en hızlı yolu.

Tahliye nereye bağlı olmalı

Emniyet ventilinin tahliyesi görünür bir noktaya ve bir gidere bağlanıyor. Kapatılmış veya bir yere bağlanmamış bir tahliye, basınç yükseldiğinde suyun kontrolsüz boşalmasına yol açıyor.

Ayrıca görünür olması, ventilin çalıştığının fark edilmesini sağlıyor. Gizlenmiş bir tahliyede su kaybı aylarca anlaşılmıyor.

Kullanıcı ne yapabilir

Basınç kırmızı bölgeye çıktığında yapılabilecek şey, sistem soğuduktan sonra fazla suyu bir purjörden yavaşça boşaltmak ve göstergeyi izlemek.

Bu geçici bir çözüm. Aynı durum tekrarlıyorsa genleşme tankının kontrol edilmesi gerekiyor ve bu servis işi.

Patlama riski var mı

Emniyet ventili çalışan bir sistemde basınç kaynaklı bir patlama söz konusu olmuyor. Ventil tam da bunu önlemek için var.

Risk, ventilin devre dışı bırakıldığı veya tıkandığı durumlarda doğuyor. Bu yüzden ventile hiçbir koşulda müdahale edilmiyor ve tahliyesi kapatılmıyor. Konuyu ayrı bir yazıda ele aldık.

Dökümlü sistemlerde

Döküm radyatörlü sistemler çok daha fazla su tutuyor ve genleşme miktarı da buna bağlı olarak büyük oluyor. Cihazın içindeki tank bu genleşmeyi karşılamaya yetmeyebiliyor.

Bu durumda sisteme ilave bir genleşme tankı ekleniyor. Yeni cihaz takılan eski dökümlü sistemlerde bu, sık atlanan bir kontrol.

Bakımda ne yapılıyor

Yıllık bakımda genleşme tankının ön basıncı ölçülüyor ve gerekiyorsa tamamlanıyor. Ayrıca emniyet ventili ve tahliye hattı gözden geçiriliyor.

Bu iki kontrol kısa sürüyor ve basınç kaynaklı şikâyetlerin büyük kısmını baştan önlüyor.

3 barı geçen basınçta son söz

Basıncın eşiği aşması durumunda emniyet ventili devreye giriyor ve sistemi koruyor; bu bir arıza değil, tasarlanmış bir davranış. Asıl soru o noktaya neden gelindiği: sırasıyla genleşme tankının ön basıncı, sisteme fazla su eklenmiş olması, açık kalan doldurma musluğu ve eşanjörde iki devre arasında geçiş oluşması değerlendiriliyor. Ventil her ısınmada su atıyorsa beklenmemesi gereken bir durum; tahliyesinin görünür olması ise sorunun erken fark edilmesini sağlıyor.

Ventilin elle denenmesi

Bazı emniyet ventillerinde elle açma kolu bulunuyor. Bu kol, ventilin sıkışmadığını doğrulamak için bakımda kısa süreli kullanılıyor.

Kullanıcının kendi başına denemesi önerilmiyor; ventil tam kapanmadığında sürekli su kaybı başlıyor ve sistemin boşalmasına yol açabiliyor.

Tortunun rolü

Ventil yuvasında biriken tortu, tam kapanmayı engelliyor. Bu yüzden çamurlu bir sistemde ventil arızası daha sık görülüyor.

Yani basınç sorunları ile tesisat suyunun durumu birbirine bağlı. Filtre ve koruyucu katkı, dolaylı olarak ventil ömrünü de uzatıyor.

Kışın daha sık görülmesi

Sistem kışın daha yüksek sıcaklıklarda ve daha uzun süre çalışıyor. Genleşme miktarı da buna bağlı olarak artıyor.

Bu yüzden yorulmuş bir genleşme tankı, yazın hiç belirti vermezken kışın kendini gösteriyor. Sezon öncesi kontrolün önemi buradan geliyor.

Kısaca ne yapılmalı

Ventil su atıyorsa önce sistemin soğuk hâldeki basıncına bakılıyor; yüksekse fazla su boşaltılıyor. Doldurma musluğunun tam kapalı olduğu doğrulanıyor. Bunlar düzeltildiği hâlde durum tekrarlıyorsa genleşme tankı kontrolü için servis çağrılıyor.

Belirtiyi doğru okumak

Ventilin su atması bir sonuç, neden değil. Bu yüzden ventili değiştirmek çoğu durumda çözüm olmuyor; birkaç ay sonra aynı tablo tekrarlıyor.

Doğru yaklaşım, ventilin neden açıldığını bulmak. Genleşme tankı, sistemdeki su miktarı ve doldurma musluğu bu sıralamayla kontrol edildiğinde neden genelde ilk iki adımda ortaya çıkıyor.

Kısaca özet

Emniyet ventilinin açılması sistemin korunduğu anlamına geliyor. Nedeni ise neredeyse her zaman genleşme tankı, fazla su veya açık kalmış doldurma musluğu üçlüsünden biri oluyor.

Bu üçü sırayla elendiğinde neden büyük çoğunlukla ortaya çıkıyor ve ventile hiç dokunmadan sorun çözülmüş oluyor.

Eşanjörde geçişi doğrulamak

Isıtma ile kullanım suyu devreleri arasında geçiş olup olmadığı, basit bir gözlemle daraltılabiliyor. Sıcak su musluğu açıldığında ısıtma devresinin basıncı değişiyorsa bu güçlü bir işaret.

Normalde iki devre birbirinden tamamen ayrı olduğu için musluk kullanımının göstergeye hiçbir etkisi olmuyor. Etki görülüyorsa plakalı eşanjörün kontrol edilmesi gerekiyor ve bu bir servis işi.

Sık sorulanlar

Emniyet ventilinden su geliyor, tehlikeli mi?+

Ventil sistemi koruyor, yani çalışması iyi bir işaret. Ancak her ısınma çevriminde tekrarlanıyorsa bir arıza var demektir; genelde genleşme tankının ön basıncı düşmüş oluyor.

Basınç yükselince ne yapmalıyım?+

Sistem soğuduktan sonra fazla suyu bir purjörden yavaşça boşaltıp göstergeyi izlemek geçici çözüm sağlıyor. Tekrarlıyorsa genleşme tankı kontrol edilmeli.

Basınç 3 barı geçince kombi patlar mı?+

Emniyet ventili çalışan bir sistemde basınç kaynaklı patlama söz konusu değil. Risk ancak ventil devre dışı bırakıldığında veya tahliyesi kapatıldığında doğuyor.