Ev Isınıyor Ama Fatura Yüksekse

Cihaz çalışıyor, ev sıcak, kimse üşümüyor — ama fatura beklenenden yüksek. Bu tabloda arıza aramak sonuç vermiyor, çünkü ortada bir arıza yok. Aranması gereken şey, yakılan gazın ne kadarının eve kaldığı. Kaybın nerede olduğunu bulmak için önce ölçmek, sonra karşılaştırmak gerekiyor.

Önce karşılaştırmayı doğru kurmak

Yüksek fatura yorumu, çoğu zaman yanlış bir karşılaştırmadan çıkıyor.

Tutar üzerinden karşılaştırma yanıltıyor. Birim fiyat değiştiğinde aynı tüketim daha yüksek bir tutar üretiyor. Bakılması gereken şey faturadaki metreküp değeri.

Ayrıca ay ile ay karşılaştırılmıyor. Kasım ile ocak arasında dış hava sıcaklığı çok farklı; tüketimin artması beklenen bir sonuç.

Doğru karşılaştırma, geçen yılın aynı ayıyla ve metreküp üzerinden yapılıyor. Faturaların ya da abonelik uygulamasının geçmiş tüketim ekranı bu veriyi veriyor.

Bir ayrıntı daha var: o kışın ne kadar soğuk geçtiği. Meteoroloji verilerindeki gün-derece değeri iki kışı karşılaştırmayı mümkün kılıyor. Aynı metreküp, daha ılıman bir kışta daha kötü bir sonuç demek.

Kullanım suyunu ayrı düşünmek

Kombi hem ısıtma hem kullanım suyu için gaz yakıyor ve fatura ikisini ayırmıyor.

Evde kişi sayısı arttıysa, duş süresi uzadıysa ya da bulaşık makinesi sıcak su hattına bağlandıysa tüketimin bir kısmı oradan geliyor.

Bunu ayırmanın pratik yolu yaz ayı faturasına bakmak. Isıtma kapalıyken tüketilen metreküp, kullanım suyunun payını gösteriyor.

Kış faturasından bu değeri düşünce geriye ısıtmanın payı kalıyor. Karşılaştırma bu rakam üzerinden yapıldığında daha anlamlı oluyor.

Kullanım suyu sıcaklığı 60-65 derecede tutuluyorsa hem gaz tüketimi artıyor hem plakalı eşanjörde kireçlenme hızlanıyor. 45-50 derece çoğu evde yeterli oluyor.

Birinci kayıp: yanma verimi

Cihazın gazı ne kadar iyi yaktığı, faturanın en doğrudan belirleyicisi.

Brülör kurumla tıkandığında gaz eksik yanıyor; yakılan gazın bir kısmı enerjisini vermeden bacaya gidiyor.

Eşanjörün yanma tarafındaki kurum ise üretilen ısının suya geçmesini engelliyor. Isı bacadan çıkıyor.

İkisi de dışarıdan görünmüyor. Cihaz çalışıyor, ev ısınıyor, yalnız daha fazla gaz yakarak.

Ölçümü baca gazı analizi yapıyor: karbon monoksit, oksijen ve baca gazı sıcaklığı üzerinden verim hesaplanıyor. Analiz çıktısındaki satırların ne anlattığını ayrı bir yazıda ele aldık.

Baca gazı sıcaklığının yıldan yıla yükselmesi, birikimin sürdüğünü gösteren en net işaret. Bu yüzden bakım fişlerini saklamak işe yarıyor.

İkinci kayıp: gidiş suyu ayarı

Yoğuşmalı cihazlarda en sık görülen ve en kolay düzeltilen kayıp burada.

Yoğuşmalı bir cihaz, baca gazındaki su buharını yoğuşturarak ek ısı çıkarıyor. Bunun için cihaza dönen suyun yeterince soğuk olması gerekiyor.

Gidiş suyu 75-80 derecede tutulduğunda dönüş suyu da yüksek kalıyor ve cihaz yoğuşma bölgesine hiç girmiyor. Yoğuşmalı bir cihaza para verilip normal kombi gibi çalıştırılmış oluyor.

Gidiş suyu 55-60 dereceye çekildiğinde dönüş suyu yoğuşma eşiğinin altına iniyor ve verim belirgin biçimde yükseliyor.

Karşılığında evin ısınma süresi uzuyor. Bu, konfor açısından bir tercih meselesi; toplam tüketim açısından düşük ayar kazandırıyor.

Dış hava sensörü olan cihazlarda bu ayar kendiliğinden kayıyor ve elle müdahale gerekmiyor.

Üçüncü kayıp: tesisattaki birikinti

Isı üretiliyor ama peteklere ulaşmıyorsa cihaz daha uzun çalışmak zorunda kalıyor.

Tesisatta biriken çamur dolaşımı yavaşlatıyor. Aynı ısıyı odaya vermek için cihazın çalışma süresi uzuyor.

Peteklerin içindeki hava da yüzeyin bir kısmını devre dışı bırakıyor; kalan yüzey aynı işi yapmak zorunda kalıyor.

Belirtisi genelde ısınma süresinin uzaması ve uzaktaki peteklerin geride kalması oluyor.

Ölçümü gidiş ile dönüş arasındaki sıcaklık farkıyla yapılıyor; fark beklenenden büyükse dolaşım zayıf demektir.

Filtreden çıkan birikinti de doğrudan bilgi veriyor. Birikimin hangi aşamada ne yaptığını ayrı bir yazıda anlattık.

Dördüncü kayıp: binanın kendisi

Cihaz ve tesisat kusursuz olsa da üretilen ısı binada tutulmuyorsa fatura yüksek çıkıyor.

Pencere ve kapı çevresindeki hava kaçakları, tek başına küçük görünse de toplamda belirgin bir kayıp üretiyor. Elinizi çerçeve boyunca gezdirdiğinizde hissedilen hava akımı bunun işareti.

Dış duvara komşu peteklerde, peteğin arkasındaki duvar ısıyı dışarı taşıyor. Peteğin arkasına konan yansıtıcı yüzey bu kaybı azaltıyor.

Son kat ve zemin kat daireleri, ara katlara göre daha fazla yüzeyden ısı kaybediyor. Aynı büyüklükteki iki daire arasında bu fark tek başına belirgin oluyor.

Kullanılmayan odaların vanalarını tamamen kapatmak beklenen tasarrufu vermeyebiliyor; o odalar komşu odalardan ısı çekmeye başlıyor ve duvarlarda nem oluşabiliyor.

Ayar alışkanlıklarının payı

Bazı alışkanlıklar tüketimi fark ettirmeden yükseltiyor.

Oda termostatını 25 dereceye almak evi daha hızlı ısıtmıyor; cihaz zaten tam güçte çalışıyor. Yalnız durma noktası yukarı taşınmış oluyor ve ev gereğinden sıcak kalıyor.

Her derece, tüketimde hissedilir bir fark yaratıyor. Çoğu evde 20-21 derece dengeli sonuç veriyor.

Cihazı tamamen kapatıp sabah sıfırdan ısıtmak, gece boyunca düşük seviyede çalıştırmaktan genelde pahalıya geliyor. Özellikle kalın yapılı, yavaş ısınan evlerde fark belirgin.

Termostatın konumu da tüketimi etkiliyor. Radyatörün üstünde ya da güneş gören bir duvarda duran termostat yanlış ölçüyor ve evin geri kalanı istenen sıcaklığa hiç gelmiyor. Hangi ayarın ne işe yaradığını ayrı bir yazıda ele aldık.

Kısa çevrim ve tüketim

Cihazın sık sık açılıp kapanması da kayıp üretiyor.

Her devreye girişte cihaz önce kendini ve eşanjörü ısıtıyor; bu ısının bir kısmı suya geçmeden bacadan çıkıyor.

Kısa çalışan çevrimlerde bu kayıp oransal olarak büyüyor. Uzun ve düşük güçte çalışan bir cihaz, sık ve kısa çalışandan daha verimli.

Yoğuşmalı cihazlarda ek kayıp var: kısa çevrimde cihaz yoğuşma bölgesine hiç giremeden kapanıyor.

Nedenleri ve çözümlerini ayrı bir yazıda ele aldık.

Sık su ekleme neyi haber veriyor

Faturayla doğrudan ilgisi yokmuş gibi görünen ama bağlantılı bir belirti.

Kapalı bir sistemde su eksilmiyor. Sık su ekleniyorsa bir yerden kaçıyor demektir.

Her eklenen su sisteme yeni oksijen ve kalsiyum getiriyor; bu, korozyonu ve kireçlenmeyi hızlandırıyor.

Biriken kireç eşanjörde ısı transferini düşürüyor ve cihaz aynı işi daha fazla gaz yakarak yapmaya başlıyor.

Yani su kaçağı, birkaç ay içinde fatura kalemine dönüşüyor.

Cihazın yaşı ne kadar belirleyici

Yaş tek başına bir ölçüt değil; ölçüm sonucu belirleyici.

Bakımlı bir cihaz on yaşında da üreticinin verdiği verim aralığında çalışabiliyor.

Bakımsız bir cihaz beş yaşında da belirgin kayıp üretebiliyor.

Yoğuşmasız bir cihazdan yoğuşmalıya geçiş, tesisat da uygun ayarlandığında anlamlı bir fark yaratıyor. Ancak eski tesisata takılan yeni cihaz, gidiş suyu yüksek çalıştırılmak zorunda kalırsa beklenen kazanç gelmiyor.

Karar, baca gazı analizindeki verim değerine ve tesisatın düşük sıcaklıkta çalışmaya uygun olup olmadığına bakılarak veriliyor.

Ölçmeden yapılan değişikliklerin sorunu

Fatura yüksek diye peş peşe değişiklik yapmak sonucu belirsizleştiriyor.

Aynı ay içinde hem termostat ayarı hem gidiş suyu hem kullanım suyu sıcaklığı değiştirilirse, hangisinin işe yaradığı anlaşılmıyor.

Bir değişiklik yapıp en az bir fatura dönemi beklemek, sonucu görünür kılıyor.

Ayrıca dış hava sıcaklığı her ay değiştiği için tek bir ayın sonucu yanıltıcı olabiliyor.

Ölçüm değerlerini ve yapılan değişiklikleri tarihle birlikte not etmek, bu karşılaştırmayı mümkün kılıyor.

Sizin toplayabileceğiniz veriler

Servis geldiğinde işi kısaltan birkaç bilgi var.

Son üç yılın aynı ayına ait metreküp tüketimleri.

Yaz aylarının metreküp değeri, yani kullanım suyunun payı.

Cihazın gidiş suyu ve kullanım suyu ayarları.

Oda termostatının hangi sıcaklıkta durduğu ve nerede bulunduğu.

Varsa geçen yılların bakım fişleri ve baca gazı analiz çıktıları.

Bu beş veri elde olduğunda kaybın nerede olduğu genelde tek ziyarette daralıyor.

Hangi sırayla bakılıyor

Sıra, en çok fark yaratandan başlıyor.

Önce baca gazı analizi alınıyor; cihazın verimi normal aralıkta mı belirleniyor.

Sonra gidiş ve dönüş suyu sıcaklıkları ölçülüyor; yoğuşmalı cihazda dönüş suyunun eşiğin altında olup olmadığı bakılıyor.

Ardından dolaşım değerlendiriliyor: gidiş-dönüş farkı, filtre durumu, peteklerin ısınma davranışı.

En son ayarlar ve kullanım alışkanlıkları gözden geçiriliyor.

Bu sırayla ilerlendiğinde, ayarla çözülecek bir durum için gereksiz bir onarım yapılmamış oluyor.

Sık sorulanlar

Faturamın gerçekten yüksek olduğunu nasıl anlarım?+

Tutara değil metreküpe bakın. Tarife değiştiğinde tutar artar ama tüketim aynı kalabilir. Karşılaştırmayı geçen yılın aynı ayıyla ve metreküp üzerinden yapın.

Aynı evde komşumdan çok yakıyorum, neden?+

Kat konumu, dış duvar sayısı, pencere alanı ve cihaz verimi daireler arasında büyük fark yaratıyor. Ara kattaki bir daire, aynı büyüklükteki son kat dairesinden belirgin biçimde az yakıyor.

Gidiş suyunu düşürmek evi soğutmaz mı?+

Isınma süresi uzuyor ama hedef sıcaklığa yine ulaşılıyor. Yoğuşmalı bir cihazda düşük gidiş suyu, cihazın yoğuşma bölgesinde çalışmasını sağlıyor ve toplam tüketim düşüyor.

Cihaz eski, değiştirsem fatura düşer mi?+

Yanma verimi ölçülmeden bu karar verilemiyor. Baca gazı analizi cihazın gazı ne kadar iyi kullandığını sayıyla gösteriyor; düşük çıkarsa değişim mantıklı, normal çıkarsa kayıp başka yerde.

Kaybın nerede olduğunu ölçüyoruz

Ev ısınıyor ama tüketim yüksekse yanma verimini, dönüş suyu sıcaklığını ve dolaşımı ölçüp kaybın hangi kalemde olduğunu ayırıyoruz. Ölçüm değerlerini yazılı veriyoruz ki gelecek yıl karşılaştırabilesiniz. Bakım takvimi için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de hizmet veriyoruz.