Hermetik ve Bacalı Cihaz Karşılaştırması

Kombiler arasındaki en temel ayrımlardan biri, yanma için gereken havayı nereden aldıkları. Bacalı cihazlar bu havayı bulundukları odadan çekiyor, hermetik cihazlar ise dışarıdan. Tek cümleyle anlatılan bu fark, güvenlikten montaj yerine, bakımdan verime kadar zincirleme sonuçlar doğuruyor.

Bacalı ve hermetik cihaz — temel farklar

Bacalı cihaz nasıl çalışıyor

Bacalı bir cihaz, yanma için gereken oksijeni bulunduğu hacimden alıyor. Yanma sonucu oluşan gaz ise bacadan yukarı çıkıyor. Bu çıkışı sağlayan şey doğal çekiş: sıcak gaz hafif olduğu için yükseliyor.

Sistemin çalışması, odaya yeterli hava girmesine bağlı. Bu yüzden bacalı cihazın bulunduğu hacimde sürekli açık bir havalandırma menfezi zorunlu tutuluyor. Menfez kapatıldığında cihaz havasız kalıyor.

Hermetik cihaz nasıl çalışıyor

Hermetik cihazlarda yanma bölmesi odaya kapalı. Hava dışarıdan bir borudan içeri alınıyor, baca gazı da başka bir borudan dışarı veriliyor. Çoğu uygulamada bu iki boru iç içe geçmiş tek bir terminalde birleşiyor.

Çıkışı doğal çekiş değil, cihazın içindeki fan sağlıyor. Bu yüzden hermetik cihazlar dikey bir bacaya ihtiyaç duymuyor; dış duvara verilen kısa bir çıkış yeterli oluyor.

Güvenlik açısından fark

Bacalı cihazlarda yanma odasıyla yaşam alanı aynı hacmi paylaşıyor. Baca tıkanır veya çekiş bozulursa yanma gazı odaya dönebiliyor. Karbon monoksit zehirlenmelerinin büyük kısmı bu tabloda ortaya çıkıyor. Konuyu karbon monoksit ve baca güvenliği yazısında ayrıntılı ele aldık.

Hermetik cihazda yanma bölmesi kapalı olduğu için bu risk yapısal olarak ortadan kalkıyor. Baca tıkanırsa cihaz gazı dışarı atamıyor ve emniyet düzeni onu durduruyor; gaz odaya dönmüyor.

Havalandırma menfezi meselesi

Bacalı cihazın bulunduğu odada menfez zorunlu ve kapatılmaması gereken bir parça. Kullanıcılar kışın soğuk hava girdiği için bu menfezi tıkamaya yöneliyor; bu, cihazın çalışması için gereken havayı kesiyor ve doğrudan tehlike yaratıyor.

Hermetik cihazlarda böyle bir menfez zorunluluğu bulunmuyor, çünkü cihaz havasını odadan almıyor. Bu, hem konfor hem güvenlik açısından belirgin bir avantaj.

Montaj yeri esnekliği

Bacalı cihaz bir bacaya bağlanmak zorunda olduğu için konumu büyük ölçüde binanın baca düzenine bağlı. Hermetik cihaz ise dış duvara ulaşabildiği her yere konabiliyor. Bu esneklik, özellikle bacası olmayan veya baca kapasitesi yetersiz binalarda belirleyici oluyor.

Buna karşılık hermetik cihazın terminal çıkışının nereye baktığı ayrı bir kural setine tabi. Pencerelere, komşu duvarlarına ve zemine olan mesafeler belirlenmiş durumda. Bu mesafeleri ayrı bir yazıda ele aldık.

Verim tarafındaki fark

Bacalı cihaz, yanma havasını ısıtılmış odadan çekiyor. Yani içeride ısıtmak için para harcanan hava bacadan dışarı gidiyor ve yerine soğuk hava giriyor. Bu, doğrudan görünmeyen ama sürekli işleyen bir kayıp.

Hermetik cihazda bu kayıp yok; hava dışarıdan alınıyor. Ayrıca yoğuşma teknolojisi hermetik yapıyla birlikte çalışıyor, çünkü düşük sıcaklıkta çıkan baca gazı doğal çekişle atılamıyor. Bugünkü verimli cihazların hermetik olması bu yüzden.

Sesin nereye gittiği

Hermetik cihazlarda fan bulunduğu için çalışma sesi bacalı cihazlara göre daha belirgin olabiliyor. Fan sesi sürekli ve düşük frekanslı; sessiz bir ortamda fark ediliyor. Bacalı cihazda fan olmadığı için bu ses yok, ancak yanma sesi doğrudan odaya açık durumda.

Uygulamada hermetik cihazın sesi, montaj yeri doğru seçildiğinde sorun oluşturmuyor. Yatak odasına komşu duvarlara yapılan montajlarda ise şikâyet konusu haline gelebiliyor.

Bakım tarafındaki farklar

Bacalı cihazlarda bakımın en kritik kalemi baca çekişinin kontrolü. Çekiş bozulmuşsa cihaz görünürde çalışıyor ama tehlikeli hale geliyor. Bu yüzden bacalı cihazlarda baca kontrolü ihmal edilemez bir adım.

Hermetik cihazlarda ise terminal ve boru hattının tıkanmamış olması, fanın düzgün çalışması ve conta sızdırmazlıklarının korunması öne çıkıyor. Kuş yuvası, yaprak veya kar birikmesi terminali kapatabiliyor.

Yeni kurulumlarda durum

Bugün yeni yapılan tesisatlarda hermetik cihaz standart hale gelmiş durumda. Bacalı cihazlar büyük ölçüde eski kurulumlarda karşımıza çıkıyor. Bunun nedeni yalnızca verim değil; güvenlik gerekçesi de en az onun kadar belirleyici.

Bacalı cihazı olan ne yapmalı

Çalışan bir bacalı cihazın hemen değiştirilmesi gerekmiyor. Ancak iki şey ihmal edilmemeli: havalandırma menfezi asla kapatılmamalı ve baca çekişi her yıl kontrol edilmeli. Ayrıca yaşam alanında karbon monoksit dedektörü bulundurmak, bu tip cihazlarda güvenlik ağı sağlıyor.

Değişim gündeme geldiğinde ise hermetik cihaza geçiş, baca düzeninin de yenilenmesini gerektiriyor. Mevcut baca doğrudan kullanılamıyor; içine uygun bir boru geçiriliyor veya dış duvara çıkış veriliyor. Bu, cihaz maliyetinin yanında ayrı bir kalem olarak planlanmalı.

Karar verirken bakılacaklar

Yeni bir cihaz seçilirken bu ayrım aslında büyük ölçüde koşullar tarafından belirleniyor. Binada uygun baca varsa ve dış duvara çıkış vermek mümkün değilse seçenekler daralıyor. Çoğu dairede ise her iki yol da açık ve o durumda hermetik cihaz hem güvenlik hem verim açısından öne çıkıyor. Baca ve tip kararlarının bütününe yeni kombi alırken nelere bakılması gerektiğini anlattığımız yazıdan bakabilirsiniz.

Ortak baca kullanan binalar

Eski apartmanların bir kısmında birden fazla daire aynı bacayı paylaşıyor. Bu düzende bir dairedeki cihazın çalışması, diğer dairelerin çekişini etkileyebiliyor. Bacanın kesiti tüm cihazların toplam yüküne göre hesaplanmış olmalı; sonradan eklenen bir cihaz bu dengeyi bozuyor.

Ortak bacada karşılaşılan bir başka sorun, üst kattaki bir dairenin baca ağzını kapatması veya bacaya aspiratör bağlanması. Her ikisi de alt kattaki cihazın gazını geri itebiliyor. Bu yüzden ortak bacalı binalarda bireysel müdahaleler tek bir daireyi değil bütün kolonu ilgilendiriyor.

Çekişi ne bozuyor

Doğal çekiş, baca içindeki sıcak gazın yükselmesine dayanıyor ve bu yüzden dış koşullara duyarlı. Kuvvetli rüzgâr, baca ağzındaki kuş yuvası, kurum birikmesi ve baca içindeki çatlaklar çekişi zayıflatıyor. Kışın baca ağzında biriken kar ve buz da aynı etkiyi yapıyor; bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık.

Evin içindeki bir aspiratör veya güçlü bir davlumbaz da odada negatif basınç oluşturarak baca gazını içeri çekebiliyor. Bacalı cihazın bulunduğu hacimde bu tür cihazların aynı anda çalışması istenmiyor.

Terminal konumu hermetik cihazın kritik noktası

Hermetik cihazlarda baca çekişi sorun olmaktan çıkıyor ama yerine terminal konumu geçiyor. Çıkışın pencerelere, balkonlara, komşu duvarlarına ve zemine olan mesafeleri belirlenmiş kurallara tabi. Yanlış konumlandırılmış bir terminal, çıkan nemli gazın tekrar cihaza emilmesine veya komşu şikâyetine yol açıyor.

Dar aydınlıklara ve kapalı iç avlulara verilen çıkışlar da sorunlu. Gazın dağılabileceği yeterli hacim olmadığında cihaz kendi attığı gazı geri alıyor ve yanma bozuluyor.

Hangisi olduğunu nasıl anlarsınız

Cihazın üst kısmından yukarı doğru giden tek bir boru varsa ve bu boru bina bacasına giriyorsa cihaz bacalı demektir. Dış duvara giden ve ucunda dışarıdan görülebilen bir terminal varsa hermetik. Ayrıca bacalı cihazların bulunduğu odada duvarda sürekli açık bir menfez bulunuyor; bu menfezin varlığı da güçlü bir işaret.