Sezon Açılışında Sık Karşılaşılan Arızalar

Havalar soğuduğunda servis telefonları aynı hafta içinde artıyor. Gelen çağrıların içeriğine bakıldığında ise tablo şaşırtıcı biçimde tekrar ediyor: aynı birkaç sorun, farklı evlerde.

Ortak neden: duruş

Bu arızaların çoğu cihazın kalitesiyle ya da yaşıyla ilgili değil. Ortak nokta, sistemin aylarca hareketsiz kalması.

Su durgun kalıyor, basınç sessizce düşüyor, hava toplanıyor, hareketli parçalar aynı konumda kalıyor. Bunların hepsi cihaz çalışmazken oluyor ve ilk çalıştırmada aynı anda ortaya çıkıyor.

Duruşun neden bu kadar çok şeyi değiştirdiği ayrı bir yazıda ele alındı; burada konu hangi arızanın ne sıklıkla çıktığı.

Bir: düşük tesisat basıncı

Listenin başında bu var. Yaz boyunca çok küçük sızıntılar basıncı yavaşça düşürüyor ve kimse fark etmiyor.

Cihaz açıldığında basınç eşiğin altında kalıyor ve kilit kodu geliyor. Belirti net: manometre 0,5 barın altında ve cihaz hiç yanmıyor.

Çözüm takviye; ama asıl soru şu: yazın hiç takviye yapılmadıysa bu su nereye gitti. Her yıl tekrarlıyorsa sızıntı ya da genleşme tankı aranıyor.

İki: tesisatta hava

İkinci sıradaki bu. Cihaz çalışıyor ama radyatörlerin üst kısmı soğuk kalıyor.

Bazı radyatörler hiç ısınmıyor, borulardan fıkırtı sesi geliyor. Kullanıcı çoğu zaman bunu cihaz arızası sanıyor.

Çözüm hava alma; sistem soğuduktan sonra, alt kattan üste doğru ve genellikle iki tur. İşlemin ayrıntısı ayrı bir yazıda anlatıldı.

Üç: sıkışmış pompa

Bu grup servis çağrısı gerektiriyor. Aylarca dönmeyen pompanın mili yuvasına yapışıyor.

Belirti tipik: cihaz ateşleme yapıyor, birkaç dakika sonra aşırı ısınma kilidine geçiyor, radyatörler buz gibi ve pompadan hiç ses gelmiyor.

Çoğu durumda mil elle döndürülerek kurtarılıyor ve parça değişmiyor. Ayrıntısı ayrı bir yazıda.

Dört: kurumuş yoğuşma sifonu

Yoğuşmalı cihazlara özgü ve sanıldığından sık. Sifonun içindeki su aylarca buharlaşıp kuruyor.

Sifon, baca gazının içeri girmesini engelleyen su tutucusunu kaybediyor. Bazı cihazlar bunu algılayıp çalışmayı reddediyor.

Çözüm sifonun sökülüp temiz suyla doldurulması; içinde sertleşmiş tortu varsa temizlenmesi. Kapak açmayı gerektirdiği için servis işi.

Beş: kirlenmiş elektrot

Ateşleme sorunlarının çoğu buradan çıkıyor. Yaz boyunca nem, seramik yüzeyinde iz bırakıyor ve uçtaki tabaka sinyali zayıflatıyor.

Belirti: cihaz ilk denemede açılmıyor, iki üç denemede tutuyor; sabahları ve nemli havalarda ağırlaşıyor.

Temizlik ve konum ayarı çoğu durumda yeterli oluyor; ölçüm eşiğe yaklaşmışsa parça değişiyor. Ayrıntısı ayrı bir yazıda.

Altı: tıkanmış baca ağzı

Yaz boyunca boşta duran baca çıkışına kuş yuvası, yaprak ve örümcek ağı birikebiliyor. Hermetik terminalin dış ızgarası tıkanabiliyor.

Cihaz açıldığında baca basınç anahtarı yeterli akışı görmüyor ve gazı kesiyor. Belirti: cihaz hiç ateşleme yapmıyor, fan çalışıyor ve baca kodu çıkıyor.

Bu grup güvenlik açısından kritik; tıkalı bacayla cihazın zorlanarak çalıştırılması denenmiyor.

Yedi: sıkışmış radyatör vanası

Cihazla ilgisi olmayan ama aynı şikâyeti üreten bir durum. Aylarca aynı konumda kalan vananın iğnesi yuvasına yapışıyor.

Belirti: bir ya da birkaç radyatör hiç ısınmıyor, başlık çevrilse de değişmiyor. Diğer radyatörler normal çalışıyor.

Başlık söküp altındaki pime bakmak durumu hemen gösteriyor; zorlanmıyor. Ayrıntısı ayrı bir yazıda.

Sekiz: sıkışmış üç yollu vana

Kireç nedeniyle yön değiştiremeyen vana iki farklı belirti üretiyor. Isıtma çalışıyor ama musluktan sıcak su gelmiyor, ya da tersi.

Bazen de yazın radyatörler ılık kalıyor; vana tam kapanmıyor demektir. Motor ile gövde ayrı parçalar olduğu için ölçümle hangisinin arızalı olduğu belirleniyor.

Sert su bölgelerinde bu arıza daha sık görülüyor.

Kullanıcının çözebildikleri

Listedeki sekiz başlıktan ikisi cihazın kapağına dokunmadan çözülebiliyor. Basınç takviyesi ve hava alma bu gruba giriyor.

Ayrıca gaz vanasının açık olduğunu doğrulamak, radyatör vanalarını açık konuma almak ve baca çıkışını dışarıdan gözle kontrol etmek de kullanıcı tarafında.

Bu dört kontrol yapıldığında çağrıların bir bölümü hiç gerekmiyor. Kalanlar için ise servis çağrılıyor ve zorlama denenmiyor.

Servis çağırmadan önce not edilecekler

Birkaç bilgi ilk ziyarette çözüm oranını belirgin biçimde yükseltiyor. Ekrandaki kodun tam yazımı, reset atılmadan önce.

Manometrenin soğukken gösterdiği değer. Cihazın açıldıktan kaç dakika sonra kilide geçtiği. Radyatörlerin hangilerinin ısındığı, hangilerinin soğuk kaldığı.

Cihazın kaç aydır kapalı olduğu ve son bakımın ne zaman yapıldığı. Bu beş başlık, ustanın yanına doğru parçayı almasını sağlıyor.

Tekrarlayan arızaların anlamı

Bu listedeki bir sorun her sezon tekrarlıyorsa, altta kalıcı bir neden var demektir. Her yıl basınç düşüyorsa sızıntı ya da genleşme tankı.

Her yıl hava geliyorsa yine sızıntı ya da tıkalı otomatik purjör. Her yıl pompa sıkışıyorsa tesisat suyunun durumu.

Her yıl baca tıkanıyorsa terminal koruması gerekiyor. Bu durumda yapılan müdahale belirtiyi geçiriyor ama nedeni çözmüyor ve ertesi yıl aynı çağrı geliyor.

Listenin büyük kısmı önlenebilir

Sekiz başlıktan yedisi sezon öncesi bakımda görülebiliyor. Pompa çalıştırılıp dönüşü kontrol ediliyor, basınç ve genleşme tankı ölçülüyor.

Sifon temizlenip dolduruluyor, elektrotlar temizlenip ölçülüyor, baca gözden geçiriliyor, vanalar açılıp kapatılıyor.

Bu kontroller ağustos ya da eylülde yapıldığında ekim çağrılarının önemli bir bölümü ortadan kalkıyor; zamanlamanın neden önemli olduğu ayrı bir yazıda anlatıldı.

Beklenmemesi gereken durumlar

Listedeki çoğu sorun ertesi güne bırakılabiliyor ama bazıları bırakılmıyor. Gaz kokusu varsa cihaz ve gaz vanası kapatılıp dışarıdan aranıyor.

Baca kodu tekrarlıyorsa cihaz çalıştırılmıyor. Yanma sırasında patlama benzeri ses duyuluyorsa denemeye devam edilmiyor.

Emniyet ventilinden sürekli su geliyorsa basınç tarafında iş var. Bu dört durumda bekleme, hem güvenlik hem parça açısından risk üretiyor.

Yazlıklarda liste değişiyor

Sezonluk kullanılan evlerde sıralama farklı çıkıyor. Duruş süresi daha uzun olduğu için pompa ve üç yollu vana sıkışması öne geçiyor.

Elektrik kesilmişse donma koruması çalışmamış oluyor ve tesisatta donma hasarı ihtimali kontrol ediliyor. Uzun süre boş kalan mekânda nem, elektrik bağlantılarında ve elektrot seramiğinde iz bırakıyor.

Bu evlerde ilk çalıştırmanın servis eşliğinde yapılması, tek tek arıza kovalamaktan hem hızlı hem ucuz oluyor.

Yeni taşınılan evlerde

Cihazın geçmişi bilinmediği için liste baştan uygulanıyor. Son bakımın ne zaman yapıldığı, cihazın yaşı ve daha önce hangi parçaların değiştiği bilinmiyor.

Bu evlerde ilk sezon açılışının bir bakım ziyaretiyle birleştirilmesi mantıklı oluyor. Ölçüm değerleri kaydedildiğinde sonraki yıllar için başlangıç noktası oluşuyor.

Ayrıca cihazın etiket bilgisi fotoğraflanıp saklandığında, ileride parça gerektiğinde arama hızlanıyor.

Kod okumadan verilen kararlar

Sezon başı çağrılarında en çok zaman kaybettiren şey, kodun silinmiş olması. Kullanıcı kilit görünce refleks olarak reset atıyor ve bilgi kayboluyor.

Servis geldiğinde cihaz o an çalışıyor olabiliyor ve teşhis baştan başlıyor. Oysa kod, hangi korumanın devreye girdiğini gösteren tek veri.

Kodu telefonla fotoğraflamak birkaç saniye sürüyor ve ziyaret süresini belirgin biçimde kısaltıyor. Kod her seferinde aynı mı yoksa değişiyor mu, bu da ayrı bir bilgi.

Aynı hafta gelen çağrıların nedeni

Servis telefonlarının belirli bir haftada birden artması tesadüf değil. İlk gerçek soğuk, bütün mahallede cihazların aynı gün açılmasına yol açıyor.

Aylardır duran sistemler aynı anda ilk kez çalıştırılıyor ve aynı sorunlar aynı gün ortaya çıkıyor. Bu yoğunlukta randevu bulmak zorlaşıyor ve bekleme süresi uzuyor.

Bu tabloyu değiştirmenin tek yolu, cihazı o haftadan önce bir kez çalıştırmış olmak. Eylülde yarım saat çalıştırılan bir cihaz, sorununu o gün gösteriyor ve çözüm için haftalar kalıyor.

Bu tek hareket, listedeki sekiz başlığın hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu da baştan gösteriyor.

Sorun yoksa kışa hazır olduğunuzu biliyorsunuz; varsa çözmek için önünüzde iki ay var.

Bu yüzden sezon açılışı, ilk üşüdüğünüz güne bırakılmayacak bir iş.

Yarım saatlik bir deneme, bütün sezonu belirliyor.

Sık sorulanlar

En sık hangi arıza çıkıyor?+

Sıralama yıldan yıla değişse de ilk üç genellikle aynı: düşük tesisat basıncı, tesisatta hava ve sıkışmış pompa. Üçü de uzun duruşun sonucu.

Bunların kaçını kendim çözebilirim?+

Basınç takviyesi ve hava alma kullanıcı tarafında. Pompa, sifon, elektrot ve baca tarafındaki işler cihazın kapağını açmayı gerektirdiği için servis işi.

Aynı arıza her sezon tekrarlıyorsa?+

Altta kalıcı bir neden var demektir: sızıntı, genleşme tankı, tesisat çamuru ya da baca konumu. Neden bulunmadan her yıl aynı müdahale tekrarlanıyor.

Servis çağırmadan önce ne yapmalıyım?+

Ekrandaki kodu reset atmadan yazın, manometreyi soğukken okuyun, radyatörlerin hangisinin ısındığını not edin ve gaz vanasının açık olduğunu doğrulayın.

Sezon başı çağrılarını sırayla çözüyoruz

Basınç, hava, pompa, sifon, elektrot ve baca başlıklarını sırayla geçip nedenin tekrarlayıp tekrarlamayacağını da söylüyoruz. Bu noktadan sonrası servis işi: kombi servisi için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de biz bakıyoruz.