Isı Pompası

Isı pompası, ısıtma tarafında son yılların en çok konuşulan ve en çok abartılan cihazı. Doğru koşullarda gerçekten düşük işletme maliyeti veriyor; yanlış koşullarda ise beklentiyi karşılamayan pahalı bir yatırıma dönüşüyor. Bu sayfada neyi çözdüğünü, neyi çözmediğini ve karar vermeden önce ölçülmesi gerekenleri yazdık.

Isı pompası ne yapıyor

Kombi gaz yakarak ısı üretir. Isı pompası ısı üretmez; dışarıdaki havada zaten var olan ısıyı alıp içeriye taşır.

Bunu bir soğutucu akışkanla yapıyor. Akışkan dış ünitede havadan ısı çekiyor, kompresörde sıkıştırılarak sıcaklığı yükseltiliyor, iç tarafta bu ısıyı tesisat suyuna veriyor.

Buradaki kilit nokta şu: cihaz ısıyı taşımak için elektrik harcıyor, ısıyı üretmek için değil. Bu yüzden verdiği ısı, harcadığı elektrikten fazla oluyor.

"Sıfırın altında hava soğuk, içinde ısı olmaz" düşüncesi yaygın ama yanlış. Mutlak sıfıra kadar havada ısı enerjisi bulunuyor; mesele o ısıyı çekmenin ne kadar elektrik gerektirdiği.

Cihaz aynı düzeneği ters çevirerek yazın soğutma da yapabiliyor. Bu, kombiye göre ek bir işlev.

Verim neye bağlı

Isı pompasının performansı tek bir sayıyla değil, koşullara göre değişen bir aralıkla ifade ediliyor.

Harcanan her birim elektriğe karşılık kaç birim ısı verdiği ölçülüyor. Bu oran iki şeye bağlı: dış hava sıcaklığı ve tesisata gönderilen suyun sıcaklığı.

Dış hava soğudukça verim düşüyor. Cihaz ısıyı daha zor çekiyor ve kompresör daha çok çalışıyor. Sert soğuklarda oran belirgin biçimde geriliyor.

Gidiş suyu sıcaklığı yükseldikçe verim düşüyor. Bu, çoğu kişinin atladığı taraf ve kararı doğrudan etkiliyor. 35 derece su isteyen bir sistemle 60 derece su isteyen bir sistem arasında işletme maliyeti bakımından büyük fark var.

Etiketlerde yazan yüksek verim değerleri, ılık dış hava ve düşük su sıcaklığı koşullarında ölçülüyor. Sizin evinizdeki gerçek verim, bu iki koşulun ne kadar sağlandığına bağlı.

Bu yüzden ısı pompası kararı cihaz seçmekten çok sistem tasarlamak anlamına geliyor.

Sahil ilçelerinde neden daha uygun düşüyor

Verim dış hava sıcaklığına bağlı olduğu için, iklim doğrudan belirleyici.

Ege sahilinde kış, iç bölgelere göre ılıman geçiyor. Sıfırın altına inen gece sayısı sınırlı ve gündüz sıcaklıkları çoğu zaman cihazın rahat çalıştığı aralıkta kalıyor.

Bu, Aliağa, Çandarlı ve Dikili gibi sahil yerleşimlerini ısı pompası için elverişli hale getiriyor. Cihaz sezonun büyük bölümünü yüksek verimde geçiriyor.

Bergama gibi iç kesimde ve daha yüksek rakımda tablo değişiyor. Sert geçen gecelerin sayısı arttıkça yıllık ortalama verim düşüyor ve geri ödeme süresi uzuyor. Orada hibrit çözüm daha mantıklı olabiliyor.

Buna karşılık sahil hattının kendine has bir sorunu var: tuzlu nem. Dış ünitenin eşanjör kanatları ve gövdesi korozyona açık; bu, konum seçimini ve bakım sıklığını doğrudan etkiliyor.

Mevcut radyatörlerle çalışır mı

Kararı belirleyen soru bu ve cevabı eve göre değişiyor.

Kombiyle ısıtılan bir evde radyatörler genelde yüksek su sıcaklığına göre seçilmiş oluyor. Isı pompası o sıcaklığa çıkabiliyor, ama çıktığında verimi düşüyor ve elektrik faturası beklentinin üstüne çıkıyor.

Çözüm, aynı ısıyı daha düşük su sıcaklığında verebilmek. Bunun yolu radyatör yüzeyini büyütmek: mevcut radyatörleri daha yüksek yüzeyli modellerle değiştirmek ya da oda başına ikinci radyatör eklemek.

Bu, ısı pompası projesinin çoğu zaman gözden kaçan maliyet kalemi. Cihaz bedeline radyatör yenileme eklendiğinde toplam yatırım değişiyor.

Evin yalıtımı da aynı denklemin parçası. Yalıtımı iyi bir evde ısı kaybı düşük olduğu için düşük su sıcaklığı yetiyor; yalıtımsız bir evde sistem sürekli yüksek sıcaklık istiyor.

Keşifte oda oda ısı kaybı ve mevcut radyatör yüzeyi hesaplanıyor. Bu hesap yapılmadan verilen bir teklif, gerçekçi bir teklif değil.

Yerden ısıtmayla birlikte

Isı pompasının en verimli çalıştığı birleşim yerden ısıtma.

Nedeni yüzey. Zeminin tamamı ısıtıcı yüzey olduğu için düşük su sıcaklığıyla yeterli ısı veriliyor. Cihaz sezonun tamamını yüksek verim bölgesinde geçiriyor.

İkinci kazanç konforda. Isı geniş bir yüzeyden ve düşük sıcaklıkta verildiği için oda içindeki sıcaklık dağılımı dengeli oluyor.

Buna karşılık yerden ısıtma yavaş tepki veriyor. Aralıklı kullanılan bir evde bu dezavantaj; sürekli ısıtılan bir evde fark etmiyor.

Yeni yapılan ya da zemini yenilenen evlerde bu ikisini birlikte planlamak, sonradan yapılacak her düzeltmeden ucuza geliyor.

Karma sistemlerde — alt kat yerden, üst kat radyatör — iki bölümün ayrı kontrol edilmesi ve karışım grubuyla farklı su sıcaklıklarının sağlanması gerekiyor.

Kombiyle birlikte: hibrit sistem

Mevcut kombiyi sökmeden ısı pompası eklemek mümkün ve birçok evde en dengeli çözüm bu.

Çalışma mantığı şu: ılık günlerde ısıtmayı ısı pompası yapıyor, dış hava belirli bir eşiğin altına indiğinde devreyi kombi devralıyor.

Kazancı iki taraflı. Sezonun büyük bölümü düşük maliyetli geçiyor. En sert günlerde ise ısı pompasını zorlamak yerine kombi devreye giriyor ve konfor düşmüyor.

İkinci avantaj yatırım büyüklüğünde. Radyatörlerin tamamını yenilemek gerekmiyor, çünkü sert günlerde yüksek sıcaklığı kombi sağlıyor.

Üçüncüsü yedeklilik. Bir sistem devre dışı kaldığında ev ısıtmasız kalmıyor.

Geçişin otomatik yapılması için iki cihazın ortak bir kontrol üzerinden çalışması gerekiyor. Bu, montajda planlanan bir şey; sonradan eklemek zahmetli.

Elektrik altyapısı

Isı pompası kombiden çok daha fazla elektrik çekiyor ve bu, montaj öncesi kontrol edilmesi gereken ilk kalem.

Bakılanlar: mevcut abone gücü, pano kapasitesi, sigorta ve kablo kesiti, tek fazlı mı üç fazlı mı olduğu.

Kapasiteli modeller genelde üç faz istiyor. Tek fazlı bir abonelikte üç fazlı cihaz düşünülüyorsa, abonelik değişikliği ayrı bir süreç ve maliyet.

Kablo kesiti yetersizse çekilen akım kabloyu ısıtıyor; bu, hem verim kaybı hem güvenlik konusu.

Topraklamanın ölçümle doğrulanması gerekiyor. Kompresör ve invertör kartı, tıpkı kombi kartı gibi, besleme kalitesine duyarlı.

Panoda uygun bir koruma bulunması, şebeke darbelerine karşı cihazın en pahalı parçasını koruyor.

Dış ünitenin yeri

Dış ünite, ısı pompasının verimini ve komşuluk ilişkilerini birlikte belirleyen bir karar.

Hava akışı. Ünitenin önü, arkası ve üstü açık olmalı. Dar bir ışıklığa ya da kapalı bir balkona sıkıştırılan ünite kendi soğuttuğu havayı tekrar emiyor ve verimi düşüyor.

Tuzlu nem. Sahil hattında denize doğrudan bakan bir cephe, eşanjör kanatlarında korozyonu hızlandırıyor. Mümkünse rüzgârın doğrudan vurmadığı bir cephe tercih ediliyor; koruyucu kaplamalı modeller bu bölgelerde anlamlı hale geliyor.

Ses. Kompresör ve fan ses üretiyor. Yatak odası penceresinin ya da komşunun yatak odasının önü uygun bir konum değil. Titreşim yalıtıcı takozlar sesin duvara aktarılmasını azaltıyor.

Yoğuşma suyu. Dış ünite ısıtma modunda su üretiyor ve kışın bu su donabiliyor. Tahliyesinin planlanması, altındaki zeminde buzlanmayı önlüyor.

Site kuralları. Cepheye montaj için yönetim planında kural bulunabiliyor; montajdan önce sormak sonradan sökme durumunun önüne geçiyor.

Kullanım suyu tarafı

Isı pompası sıcak su da üretebiliyor, ama kombiden farklı çalışıyor.

Anlık ısıtma yapmıyor; bir depo ısıtıyor. Bu, depo hacminin haneye göre seçilmesini gerektiriyor. Küçük seçilmiş bir depo, arka arkaya iki duşta bitiyor.

Kullanım suyu sıcaklığı ısıtma suyundan yüksek olduğu için, cihaz bu modda daha düşük verimle çalışıyor. Depoyu günün ucuz saatlerinde ısıtacak biçimde programlamak işletme maliyetini düşürüyor.

Depolu sistemlerde periyodik olarak yüksek sıcaklığa çıkarma çevrimi bulunuyor; bu, depoda bakteri üremesini engelleyen bir güvenlik önlemi ve devre dışı bırakılmıyor.

Mevcut kombisi olan evlerde sıcak suyu kombiye bırakıp ısı pompasını yalnızca ısıtmada kullanmak da bir seçenek ve çoğu zaman daha ekonomik çıkıyor.

Neyi çözer, neyi çözmez

Beklentiyi baştan doğru kurmak, sonradan yaşanan hayal kırıklığını önlüyor.

Çözdüğü: uygun tasarlanmış bir sistemde ısıtma işletme maliyetini belirgin biçimde düşürüyor. Yazın soğutma da yapabiliyor. Gaz tesisatı olmayan adreslerde ısıtma seçeneği sunuyor. Baca gerektirmiyor.

Çözmediği: yalıtımsız bir evi ucuza ısıtmıyor. Yüksek su sıcaklığı isteyen bir radyatör tesisatında beklenen tasarrufu vermiyor. Elektrik kesintisinde çalışmıyor. Sert soğuklarda verimi düşüyor.

Yalıtım burada belirleyici. Isı kaybı yüksek bir evde önce yalıtım yapmak, ısı pompasına harcanacak paranın önüne geçen bir yatırım oluyor. Bunu söylemek bize iş kaybettiriyor ama doğrusu bu.

Isı pompası, yalıtımı iyi ya da yalıtımı iyileştirilmiş, düşük sıcaklıkta çalışabilen bir tesisata sahip evlerde parasını çıkarıyor. Bu üç koşuldan biri eksikse hesabı yeniden yapmak gerekiyor.

Geri ödeme süresi nasıl hesaplanır

Karar, cihaz fiyatına değil toplam maliyet ile yıllık tasarrufun oranına bakılarak veriliyor.

Toplam yatırım: cihaz, montaj, gerekiyorsa radyatör yenileme, elektrik altyapısı düzenlemesi ve varsa abonelik değişikliği.

Yıllık tasarruf: mevcut gaz tüketiminizin karşılığı ile ısı pompasının tahmini elektrik tüketimi arasındaki fark. Bu tahmin, evin ısı kaybı ve hedeflenen su sıcaklığı üzerinden yapılıyor.

Sağlıklı bir hesap için elinizde son iki yılın faturaları olması gerekiyor. Fatura olmadan yapılan tasarruf tahmini, tahminden öteye gitmiyor.

Hesabı keşifte birlikte çıkarıyoruz ve sonucu olduğu gibi söylüyoruz. Geri ödeme süresi makul çıkmıyorsa bunu söylemeyi tercih ediyoruz.

Bakımda ne yapılıyor

Isı pompası kombiden az bakım istiyor ama bakımsız da kalmıyor.

Dış ünite eşanjör kanatları temizleniyor. Toz, yaprak ve sahil hattında tuz birikintisi hava akışını düşürüyor ve verimi doğrudan etkiliyor.

Soğutucu akışkan basınçları ölçülüyor. Kaçak varsa verim sessizce düşüyor; kullanıcı bunu ancak faturada fark ediyor.

Su tarafındaki filtre temizleniyor ve tesisat basıncı kontrol ediliyor. Isı pompalı sistemlerde manyetik filtre kullanımı isteğe bağlı olmaktan çıkıyor; eşanjör kanalları dar.

Elektriksel bağlantılar ve kompresör akımı ölçülüyor.

Yoğuşma tahliyesi ve defrost (buz çözme) çevriminin düzgün çalıştığı doğrulanıyor.

Sahil hattındaki cihazlarda dış ünite temizliği iç kesime göre daha sık gerekiyor.

Keşifte ölçtüklerimiz

Isı pompası teklifi, ölçüm olmadan verilebilecek bir teklif değil. Adreste baktıklarımız:

1. Oda oda ısı kaybı — metrekare değil, hacim ve dış cephe durumu üzerinden.
2. Yalıtım durumu: duvar, çatı, pencere tipi.
3. Mevcut radyatör yüzeyleri ve tesisat tipi.
4. Hedeflenebilecek gidiş suyu sıcaklığı.
5. Elektrik altyapısı: abone gücü, faz, pano, kablo kesiti, topraklama.
6. Dış ünite için uygun konum, hava akışı ve komşu mesafeleri.
7. Kullanım suyu ihtiyacı ve depo yerleştirilebilecek alan.
8. Son iki yılın gaz tüketimi.

Bu ölçümler sonunda çıkan raporu size veriyoruz. Isı pompasının uygun olmadığı sonucuna varırsak bunu da yazıyoruz.

Ses ve komşuluk

Dış ünitenin sesi, montajdan sonra en çok şikâyet üreten konu ve önlenebilir bir sorun.

Ses iki kaynaktan geliyor: fanın hava akışı ve kompresörün titreşimi. İkisi de gece saatlerinde, ortam sesi düştüğünde belirginleşiyor.

Konum seçimi en etkili önlem. Yatak odası penceresinin, komşunun yatak odasının ya da dar bir ışıklığın önü uygun değil. Dar boşluklarda ses duvarlar arasında yansıyıp büyüyor.

Titreşim yalıtıcı takozlar, kompresör titreşiminin duvara ve binaya aktarılmasını azaltıyor. Doğrudan duvara sabitlenen bir ünite, titreşimi yapının içine gönderiyor.

Cihaz seçiminde etiketteki ses gücü değeri karşılaştırılabiliyor. Gece modu bulunan modeller, belirli saatlerde fan devrini ve kompresör gücünü düşürüyor.

Sitelerde cephe müdahalesi ve ses konusunda yönetim kuralları bulunabiliyor; montajdan önce sormak sonradan sökme durumunun önüne geçiyor.

Kurulum günü ve devreye alma

İş, cihazın asılmasından ibaret değil; devreye alma ayarları performansı doğrudan belirliyor.

Dış ünite yerleştirilip titreşim takozlarına oturtuluyor, hava akışı için gerekli boşluklar bırakılıyor. İç ünite ve varsa kullanım suyu deposu bağlanıyor.

Soğutucu akışkan hatları çekiliyor, vakumlanıyor ve sızdırmazlığı doğrulanıyor. Bu adım atlandığında sistemde kalan nem kompresöre zarar veriyor.

Su tarafı bağlanıyor, tesisat dolduruluyor, havası alınıyor ve filtre takılıyor.

Elektrik bağlantısı yapılıyor, çekilen akım ölçülüyor ve topraklama doğrulanıyor.

Devreye almada ayarlanan şeyler: hedeflenen gidiş suyu sıcaklığı, dış hava sıcaklığına bağlı sıcaklık eğrisi, hibrit sistemde kombiye geçiş eşiği, kullanım suyu programı ve gece modu saatleri.

Ölçüm değerleri ve ayarlar rapora yazılıp size veriliyor. Bu belge, sonraki sezonlarda performans karşılaştırması için de kullanılıyor.

Isı pompası hakkında sorulanlar

Mevcut peteklerimi değiştirmem şart mı

Şart değil ama çoğu evde gerekiyor. Belirleyici olan, mevcut radyatörlerin düşük su sıcaklığında yeterli ısıyı verip veremediği. Keşifte oda oda hesaplanıyor. Değiştirmeden devam edilirse cihaz yüksek sıcaklıkta çalışır ve beklenen tasarruf oluşmaz. Hibrit kurulumda bu zorunluluk azalıyor.

Kışın sıfırın altında çalışır mı

Çalışıyor; modern cihazlar sıfırın belirgin altındaki sıcaklıklarda da ısıtma yapıyor. Değişen şey verim: hava soğudukça harcanan elektrik artıyor. Ege sahilinde sıfırın altındaki gece sayısı sınırlı olduğu için bu, yıllık ortalamayı fazla etkilemiyor. İç kesimde hibrit çözüm daha güvenli.

Kombimi söktürmem gerekir mi

Gerekmiyor ve çoğu durumda sökmemenizi öneriyoruz. Hibrit kurulumda kombi sert günlerde ve sıcak suda devrede kalıyor; bu hem yatırımı küçültüyor hem yedeklilik sağlıyor.

Klima ile ısı pompası aynı şey mi

Çalışma prensipleri akraba, kullanım amaçları farklı. Klima havayı doğrudan ısıtıp soğutuyor. Isıtma amaçlı ısı pompası ise tesisat suyunu ısıtıyor ve radyatör ya da yerden ısıtma üzerinden evi ısıtıyor. İkisi aynı işi yapmıyor, aynı sonucu vermiyor.

Elektrik kesildiğinde ne oluyor

Isı pompası tamamen elektrikle çalıştığı için kesintide duruyor. Kombi de elektrik olmadan çalışmıyor, dolayısıyla bu ikisi arasında bir fark değil. Sık kesinti yaşanan adreslerde donma önlemi ayrıca planlanıyor.

Isı pompası için hizmet bölgemiz

Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de ısı pompası keşfi, montajı, devreye alınması ve bakımı yapıyoruz. Kararı vermeden önce ölçümlü bir değerlendirme öneriyoruz; hesap uygun çıkmıyorsa bunu söylüyoruz. Mevcut sisteminizle birlikte kullanım için kombi montajı sayfamıza da bakabilirsiniz.