İlk Soğukta Ortaya Çıkan Arızalar

Havalar soğuyunca servis telefonları aynı anda çalmaya başlıyor ve gelen şikâyetler birbirine benziyor. Bu bir tesadüf değil: cihaz kışın gerçek yük altında çalışıyor ve yaz boyunca biriken sorunlar o anda görünür hale geliyor. Bu yazıda en sık altı tabloyu ve ne yapılacağını yazdık.

Neden hep ilk soğukta

Yazın cihaz yalnız kullanım suyu için, kısa aralıklarla ve düşük güçte devreye giriyor. Isıtma devresi neredeyse hiç çalışmıyor.

Bu koşulda pompanın zayıflığı, genleşme tankının sönmesi ya da brülörün kirliliği belirti vermiyor.

Havalar soğuyunca cihaz saatlerce, tam güçte ve ısıtma devresiyle birlikte çalışmaya başlıyor. Basınç yükselip düşüyor, pompa sürekli dönüyor, brülör uzun süre yanıyor.

Zayıf nokta burada teslim oluyor. Yani kış arızayı yaratmıyor, var olanı görünür kılıyor.

Kilitlenmiş sirkülasyon pompası

Sezon başındaki en yaygın arıza.

Aylarca dönmeyen bir pompanın mili, içindeki kalıntı nedeniyle oturabiliyor.

Belirtisi net: cihaz yanıyor, ısınıyor, ekranda hata yok ama petekler soğuk kalıyor. Cihazın kendisi sıcak, borular değil.

Kullanıcı tarafında yapılabilecek bir şey yok; müdahale cihazın içine erişim gerektiriyor.

Önlemesi kolay: yaz aylarında ayda bir cihazı kısa süreliğine ısıtma moduna almak pompayı çalıştırıyor ve mili serbest tutuyor.

Sönmüş genleşme tankı

İkinci en yaygın ve en çok karıştırılan arıza.

Tank hava kaybetmeye cihaz çalışmasa da devam ediyor. Yaz sonunda ön basıncı düşmüş oluyor.

Belirtisi dalgalanma: cihaz ısınırken basınç 3 bara fırlıyor, emniyet ventili boşaltıyor, soğuyunca basınç dibe iniyor.

Kullanıcı bunu "sürekli su ekliyorum" olarak yaşıyor ve su ekleyerek yönetmeye çalışıyor.

Su eklemek sorunu çözmüyor; her tamamlama sisteme yeni oksijen ve kireç getiriyor.

Ölçüm sistem boşaltıldıktan sonra yapılıyor; basınçlı sistemde alınan değer sönmüş bir tankı sağlam gösteriyor.

Sertleşmiş contadan sızıntı

Sezon başında beliren damlamaların çoğu bu gruptan.

Sistem aylarca soğuk ve sabit basınçta durunca contalar oturdukları biçimde kalıyor.

Isınma başlayınca metal genleşiyor ve contanın esnemesi gerekiyor. Esnekliğini kaybetmiş bir conta bu harekete uyum sağlayamıyor.

Sızıntı ilk ısınmayla ortaya çıkıyor ve genelde önce basınç düşmesi olarak görünüyor.

Cihazın altına kuru bir kâğıt sermek, gözle görülmeyecek kadar yavaş bir damlamayı bile gösteriyor.

Sıkmak çözüm değil; sertleşmiş bir conta sıkmayla yayılmıyor, fazla tork rakoru da bozuyor.

Tıkanmış brülör kaynaklı ateşleme sorunu

Yaz boyunca kullanım suyu için çalışan cihazda birikim sürüyor.

Brülör delikleri kurumla daraldığında alev düzensiz yayılıyor ve ateşleme zorlaşıyor.

Belirtisi: cihaz birkaç denemede yanıyor ya da yanıp kısa süre sonra sönüyor.

İyonizasyon elektrodu kirlendiğinde cihaz yanan alevi göremiyor ve güvenlik gereği gazı kesiyor; tablo aynı görünüyor.

Brülör bölmesine yaz boyunca giren örümcek ağı ve böcek kalıntısı da aynı sonucu verebiliyor.

Bu grup, sezon öncesi bakımda tamamen önlenebilen arızalar.

Sıkışmış termostatik vana

Belirtisi peteğin hiç ısınmaması ve nedeni basit.

Yaz boyunca aynı konumda kalan başlık mekanizması yapışabiliyor. Başlık dönüyor ama içerideki iğne hareket etmiyor.

Diğer petekler normal ısınırken bir tanesinin tamamen soğuk kalması bu tabloyu işaret ediyor.

Çözümü kullanıcı tarafında: başlık birkaç kez tam açık ve tam kapalı konuma getiriliyor.

Sıkışma devam ediyorsa başlık sökülüp iğneye hafifçe bastırmak çoğu zaman serbest bırakıyor.

Bu, servis çağırmadan çözülebilen az sayıdaki durumdan biri.

Tıkalı yoğuşma tahliyesi

Yoğuşmalı cihazlarda sezon başının tipik kilitlenme nedeni.

Yaz boyunca az çalışan cihazda tahliye hattında kalıntı birikebiliyor. Sifon kuruyup içindeki su buharlaşmış olabiliyor.

Hat tıkandığında cihaz kendini kilitliyor ve genelde bir hata kodu veriyor.

Boru dışarıda ilerliyorsa ilk donma gecelerinde donarak aynı sonucu üretiyor.

Sezon öncesi hattın açık olduğunun ve sifonun su ile dolu olduğunun doğrulanması bu arızayı önlüyor.

Sistemde kalan hava

Arıza sayılmıyor ama sezon başında en çok şikâyet üreten durum.

Yaz boyunca su eklendiyse ya da tesisata müdahale edildiyse sistemde hava kalmış oluyor.

Isınma başlayınca bu hava açığa çıkıp peteklerin üst kısmında topluyor.

Belirtisi klasik: peteğin altı sıcak, üstü soğuk. Ayrıca fokurdama ve su akma sesi duyuluyor.

Çözümü kullanıcı tarafında ve hava alma işlemi ayrı bir yazıda anlatıldı.

İşlem sonrası basıncın düşeceğini ve tamamlanması gerektiğini hesaba katmak gerekiyor.

İlk çalıştırmada normal olanlar

Bazı belirtiler arıza değil ve gereksiz servis çağrısına yol açıyor.

Hafif yanık kokusu: brülör bölmesinde ve gövde üzerinde kalan tozun yanmasından geliyor, birkaç saatte geçiyor.

İlk saatlerdeki su sesleri: sistemdeki havanın taşınmasından kaynaklanıyor.

Peteklerin farklı hızda ısınması: sistem dengeye oturana kadar sürebiliyor.

Boruların ısınırken çıtırdaması: ısıl genleşme, cihazla ilgisi yok.

Bu dördü de azalarak kesiliyor. Sürüyorsa artık normal sayılmıyor.

Hangisini kendiniz çözebilirsiniz

Altı arızanın ikisi kullanıcı tarafında.

Sıkışmış termostatik vana başlığı: birkaç kez açıp kapatmak.

Sistemde kalan hava: purjörden almak ve basıncı tamamlamak.

Diğer dördü cihazın içine erişim ya da ölçüm gerektiriyor: pompa, genleşme tankı, conta, brülör.

Yoğuşma tahliyesinde dış kısımdaki görünür bir tıkanıklık temizlenebiliyor ama hattın içi servise ait.

Servisi ararken

Sezon başında yoğunluk yüksek olduğu için verilen bilgi süreyi doğrudan etkiliyor.

Ekrandaki kodu reset atmadan önce not edin ya da fotoğraflayın.

Manometre değerini soğuk sistemde okuyup söyleyin.

Belirtiyi somutlaştırın: cihaz yanıyor mu, petekler ısınıyor mu, sıcak su geliyor mu.

Cihazın altında ıslaklık olup olmadığını kontrol edin.

Son bakımın ne zaman yapıldığını ve fişte ne yazdığını hazır tutun.

Önlenebilir olanlar

Bu listedeki altı arızanın dördü sezon öncesi bakımda yakalanıyor.

Pompa denenerek, tank ölçülerek, contalar gözden geçirilerek, brülör temizlenerek.

Kalan ikisi kullanıcı tarafında ve birkaç dakikada çözülüyor.

Yani ilk soğukta yaşanan sorunların büyük kısmı ağustos sonunda yapılacak bir kontrolle kışa kalmadan bitiyor. Sezon öncesi listeyi ayrı bir yazıda çıkardık.

Sıcaklık düştükçe ortaya çıkan ikinci dalga

Sezonun ilk günlerini atlatan cihazlarda, sıcaklık gerçekten düştüğünde ikinci bir arıza dalgası geliyor ve nedenleri farklı.

İlk dalgada sorun hareketsizlikten kaynaklanıyordu; ikinci dalgada zorlanmadan kaynaklanıyor. Cihaz artık günün büyük bölümünde tam güçte çalışıyor.

Bu dönemde yetersiz gaz basıncı ortaya çıkıyor. Yazın fark edilmeyen bir besleme zayıflığı, tam yükte cihazın kapasiteye çıkmasını engelliyor ve ev ısınmıyor.

Kirli bir eşanjör de bu dönemde teslim oluyor. Isı transferi düşük olduğu için cihaz hedefe ulaşamıyor ve sürekli çalışıyor.

Baca çekişi rüzgârlı ve çok soğuk günlerde farklı davranıyor; ortak bacalarda komşu cihazların hepsi devredeyken kilitlenmeler artıyor.

Donma kaynaklı sorunlar da bu dalgada: tahliye hattı, dış cephe boruları ve ısıtılmayan bölümlerdeki hatlar.

Aynı anda birden fazla belirti çıktıysa

Sezon başında birden fazla şikâyetin üst üste gelmesi olağan ve tek bir nedene bağlanmayabiliyor.

Örneğin basınç düşüyor, petekler ısınmıyor ve cihaz kilitleniyorsa bunlar birbirinin sonucu olabiliyor: sönmüş tank basıncı düşürüyor, düşük basınç cihazı kilitliyor, kilitli cihaz peteği ısıtmıyor.

Bu durumda üç ayrı arıza değil, tek bir kök neden aranıyor.

Tersi de mümkün: birbirinden bağımsız iki sorun aynı sezonda ortaya çıkmış olabiliyor. Kilitlenmiş pompa ile sertleşmiş bir conta aynı anda teslim olabiliyor.

Ayrımı yapmak için belirtilerin hangi sırayla başladığını not etmek işe yarıyor; ilk çıkan belirti genelde kök nedene daha yakın oluyor.

Komşularda da aynı sorun varsa

Sezon başında birden fazla dairede aynı şikâyet çıkıyorsa neden daire içinde olmayabiliyor.

Bina gaz basıncı, ortak baca çekişi ve merkezi sistemlerde kazan dairesi tarafı ortak nedenler arasında.

Bu durumda tek daireye yapılan müdahale sonuç vermiyor; konu yönetimle birlikte ele alınıyor.

Komşulara sormak, aramayı bina ölçeğine taşıyıp gereksiz servis çağrısını önlüyor.

Sık sorulanlar

Yazın sorunsuzdu, şimdi neden bozuldu?+

Yazın cihaz yalnız kullanım suyu için düşük güçte çalışıyor. Isıtma devresi devreye girince pompa, genleşme tankı ve brülör gerçek yük altına giriyor; zayıf nokta orada teslim oluyor.

İlk soğukta çalıştırınca koku geliyor, normal mi?+

Brülör bölmesinde ve gövde üzerinde kalan tozun yanmasından gelen hafif koku birkaç saatte geçiyor. Gaz kokusu normal değil.

Cihaz kilitlendi, reset atayım mı?+

Bir kez atın. Kısa sürede tekrar kilitleniyorsa reset sorunu çözmüyor; ekrandaki kodu not edip servisi arayın.

Bu arızaların hepsi önlenebilir mi?+

Çoğu önlenebiliyor. Sezon öncesi bakım ve tesisat kontrolü, bu listedeki altı arızanın dördünü kışa kalmadan yakalıyor.

Sezon başında sıraya girmeyin

Ekim ve kasımda talep yoğunlaşıyor, randevu ve parça tedariki uzuyor. Ağustos sonu ile eylül arasında planlı çıkış yapıyoruz. Kombi bakımı için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de çalışıyoruz.