Kombiden Su Akıyor Gibi Ses Gelmesi

"Kombiden su akıyor gibi ses geliyor" cümlesi servis çağrılarının klasiklerinden. Çoğu zaman ortada kaçak yok; bazen ise var ve zemin kuru olduğu için aylarca fark edilmiyor. Ayrımı yapmak birkaç gözlemle mümkün.

Birinci kaynak: normal dolaşım

Isıtma sisteminde su sürekli dolaşıyor ve bu hareket bir miktar ses üretiyor. Özellikle sessiz bir evde bu ses fark ediliyor.

Karakteri hafif, sürekli ve düzenli. Pompa dönerken duyuluyor, cihaz durunca birkaç saniye içinde kesiliyor.

Normal sesi tanımak

Bu ses cihazın yeni takıldığı ya da pompanın değiştiği dönemlerde daha çok fark ediliyor; kulak alışkın olmadığı için yeni geliyor.

Radyatörler eşit ısınıyorsa, basınç sabitse ve cihaz kilide geçmiyorsa bu ses bir sorunu göstermiyor. Rahatsız ediciyse pompa devri düşürülerek azaltılabiliyor.

İkinci kaynak: tesisattaki hava

Hava kabarcıkları su içinde sürüklenirken akış sesini belirgin hale getiriyor. Ortaya şırıltıya benzer, kesintili bir ses çıkıyor.

Bu ses radyatörlerden ve borulardan geliyor. Radyatörlerin üst kısmı soğuk, alt kısmı sıcak oluyor.

Hava sesinin çözümü

Sistem soğuduktan sonra radyatörlerden hava alınıyor ve basınç düzeltiliyor. Genellikle iki tur gerekiyor.

Ses geçmiyorsa hava girişi devam ediyor demektir; nedeni sızıntı, genleşme tankı ya da tıkalı otomatik purjör olabiliyor. Ayrıntısı ayrı bir yazıda.

Üçüncü kaynak: gerçek kaçak

Bu grup en az görülen ama en önemli olanı. Bir noktadan su geçiyor ve akış sesi bunun sonucu.

Ayırt edici işaret şu: ses cihaz kapalıyken de duyuluyor. Sistem durmuşken akış olmaması gerekiyor.

Görünmeyen kaçak yolları

Zeminin kuru olması kaçak olmadığını göstermiyor. Emniyet ventilinden giden su, tahliye borusuyla gidere aktığı için görünmüyor.

Yoğuşma tahliyesi de gidere bağlı olduğu için oradan gelen fazla akış fark edilmiyor. Şap altındaki bir kaçak ise yalnız zeminde sıcak bir bölge olarak kendini gösteriyor.

Doldurma vanası

Sık atlanan bir neden. Su takviyesinden sonra doldurma vanası tam kapatılmamış olabiliyor.

Şebekeden tesisata sürekli çok az su geçiyor ve bu geçiş akış sesi üretiyor. Belirti: basınç kendiliğinden yükseliyor ve emniyet ventilinden su geliyor.

Manometrenin söyledikleri

Basınç davranışı üç kaynağı ayırmakta en güvenilir araç. Soğuk sistemde basınç okunup yazılıyor, aynı koşulda birkaç gün sonra tekrar okunuyor.

Değer sabitse kaçak yok. Günler içinde düşüyorsa kaçak var. Kendiliğinden yükseliyorsa doldurma vanası sızdırıyor.

Isınmayla yükselen basınç

Dördüncü bir davranış daha var. Basınç soğukken normal, ısınınca 2,5-3 bara fırlıyor ve emniyet ventilinden su geliyor.

Bu, genleşme tankının görevini yapamadığını gösteriyor. Su atıldığı için soğuyunca basınç düşüyor ve döngü tekrarlıyor; ayrıntısı ayrı bir yazıda.

Sesin yerini bulmak

Ses cihazdan mı, borulardan mı, radyatörlerden mi geliyor. Bu tek soru teşhisi belirgin biçimde daraltıyor.

Cihaz kapatıldığında ses kesiliyorsa dolaşımla ilgili. Kesilmiyorsa bir yerden su geçiyor ya da tahliye akıyor demektir.

Emniyet ventilini kontrol etmek

Ventilin tahliye borusunun ucu genellikle gidere ya da dışarı veriliyor. Bu ucun kuru olup olmadığına bakılıyor.

Nemli ya da damlıyorsa ventil ya da basınç tarafında iş var. Bu kontrol kullanıcı tarafından yapılabiliyor ve çok bilgi veriyor.

Yoğuşma tahliyesini kontrol etmek

Yoğuşmalı cihazlarda bu hattan düzenli su akması normal. Akış çok fazlaysa ya da cihaz çalışmadığı halde sürüyorsa dikkat ediliyor.

Hattın ezilmemiş ve gidere bağlı olduğu doğrulanıyor. Dışarıdan geçiyorsa kışın donma riski için yalıtımı kontrol ediliyor.

Radyatör vanalarının çevresi

Sızıntı çoğu zaman damlamadan önce iz bırakıyor. Bağlantı çevresinde beyazımsı kireç halkası ya da pas rengi akıntı görülüyor.

Bu izler görüldüğünde henüz görünür bir damlama olmayabiliyor. Konu ayrı bir yazıda ele alındı.

Sık su takviyesinin anlamı

Ayda birden fazla takviye gerekiyorsa sistemde su kaybı var demektir. Ses bu kaybın duyulabilir hali olabiliyor.

Her takviyede tesisata yeni kireç ve oksijen giriyor; bu da başka parçaları yoruyor. Bu nedenle takviye bir çözüm değil, bir uyarı sayılıyor.

Kullanıcının yapabilecekleri

Birkaç kontrol cihazın kapağına dokunmadan yapılabiliyor. Manometre soğukken okunup yazılıyor ve birkaç gün tekrarlanıyor.

Emniyet ventilinin tahliye ucu ve yoğuşma hattı gözle kontrol ediliyor. Cihaz tamamen kapatılıp sesin sürüp sürmediğine bakılıyor. Radyatör bağlantılarının çevresinde iz aranıyor.

Servisin ölçtükleri

Teşhis birkaç adımda kesinleşiyor. Basınç davranışı soğuk ve sıcak halde ölçülüyor.

Genleşme tankının ön basıncı kontrol ediliyor. Emniyet ventilinin sızdırıp sızdırmadığına bakılıyor. Gerekirse sistem basınçlandırılıp kaçak testi yapılıyor.

Şap altındaki kaçak

En zor bulunan grup. Zeminde belirli bir bölgenin sürekli sıcak olması ya da nem izi bu ihtimali gösteriyor.

Basınç sürekli düşüyor ama görünür bir nokta bulunamıyor. Termal kamera ile tespit yapılabiliyor; bu, tesisat işine giren ayrı bir çalışma.

Apartmanda komşu etkisi

Duyulan ses her zaman kendi dairenizden gelmiyor. Ortak kolonlardan geçen su, komşu dairenin cihazı devreye girdiğinde ses üretebiliyor.

Kendi cihazınız tamamen kapalıyken de ses geliyorsa bu ihtimal öne çıkıyor. Şaft yalıtımı ve kelepçe düzenlemesi çözüm oluyor.

Ne zaman beklenmez

Normal dolaşım sesi beklenebiliyor. Cihaz kapalıyken süren ses beklenmiyor.

Basınç günler içinde belirgin biçimde düşüyorsa, emniyet ventilinden sürekli su geliyorsa ya da zeminde ıslaklık varsa servis aranıyor. Su, elektrikli parçaların yakınına ulaşabildiği için bu grup ertelenmiyor.

Üç kaynağı ayıran tablo

Ses cihaz durunca kesiliyor, radyatörler eşit ısınıyor ve basınç sabitse: normal dolaşım. Rahatsız ediciyse pompa devri düşürülüyor.

Ses kesintili ve şırıltı benzeri, radyatörlerin üstü soğuk ve sezon başındaysa: hava. İki tur hava alınıyor ve basınç düzeltiliyor.

Ses cihaz kapalıyken de sürüyor, basınç günler içinde düşüyor ya da kendiliğinden yükseliyorsa: kaçak ya da doldurma vanası. Servis aranıyor.

Sesin kaydedilmesi ve zamanlaması

Akış sesleri gündüz fark edilmeyip gece duyulabiliyor; bu, sesin arttığı anlamına gelmiyor. Yine de kaydın alınması işe yarıyor.

Kaydın yanına sesin hangi durumda duyulduğu yazılıyor: cihaz yanarken mi, yalnız pompa dönerken mi, cihaz tamamen kapalıyken mi.

Bu üç durumdan hangisinde çıktığı, servis geldiğinde ses duyulmasa bile teşhisi doğru yere yönlendiriyor.

Yeni tesisatta geçici ses

Tesisat yeni doldurulduysa akış sesi birkaç hafta sürebiliyor. Suyun içinde çözünmüş halde bulunan gaz, ısındıkça yavaş yavaş ayrışıyor.

Bu dönemde iki değil üç dört tur hava alma gerekebiliyor. Her turdan sonra basınç düzeltiliyor.

Birkaç hafta sonunda sistem oturuyor. Bu geçici dönem, sızıntı kaynaklı sürekli hava girişiyle karıştırılmamalı; ayrımı manometre yapıyor.

Kaçağın ertelenmesinin bedeli

Küçük görünen bir su kaybının birkaç sonucu var ve hepsi zamanla büyüyor. Basınç düşüşü cihazı kilide sokuyor ve ısınma duruyor.

Sürekli takviye tesisata yeni kireç ve çözünmüş oksijen taşıyor; bu da eşanjörü, pompayı ve radyatörleri yoruyor. Su, elektrikli parçaların yakınına ulaşabiliyor.

Alt kata inen su komşuluk sorunu üretiyor. Bu dört sonuç, kaçağı erken bulmayı sesin rahatsızlığından bağımsız olarak gerekli kılıyor.

Kayıt tutmanın değeri

Bu şikâyette en yararlı veri kullanıcının elinde. Manometre soğukken haftada iki kez okunup yazıldığında eğri kendini gösteriyor.

Değer sabitse endişe yok; düşüyorsa düşüş hızı kaçağın büyüklüğünü gösteriyor. Kendiliğinden yükseliyorsa doldurma vanası tarafına bakılıyor.

Bu kayıt servise verildiğinde teşhis süresi belirgin biçimde kısalıyor ve gereksiz sökme işlemi yapılmıyor.

Özetle akan su sesi tek başına ne endişe ne rahatlık gerekçesi; anlamını manometre ve cihazın durumu belirliyor.

Bu ikisi birlikte okunduğunda çoğu evde cevap birkaç günde netleşiyor.

Bu birkaç gün, hem gereksiz servis çağrısını hem geciken bir kaçağı önlüyor.

Manometreyi okuma alışkanlığı da kombiyle ilgili en ucuz teşhis aracı olmayı sürdürüyor.

Üstelik hiçbir alet gerektirmiyor.

Bir kâğıt ve kalem yeterli oluyor.

Sık sorulanlar

Su sesi duyuyorum ama zemin kuru, kaçak var mı?+

Olabilir. Emniyet ventilinden giden su tahliye borusuna aktığı için görünmüyor; yoğuşma tahliyesi de gidere bağlıdır. Bu iki yol kontrol edilmeden kaçak yok denmiyor.

Normal dolaşım sesi nasıl olur?+

Hafif ve sürekli bir akış sesi; pompa dönerken duyuluyor, cihaz durunca kesiliyor. Radyatörler eşit ısınıyorsa ve basınç sabitse endişe gerektirmiyor.

Ses cihaz kapalıyken de geliyorsa?+

Bu önemli bir işaret. Sistem durmuşken akış olmamalı; ses sürüyorsa bir yerden su geçiyor demektir. Doldurma vanası tam kapanmamış olabiliyor.

Manometre ne söylüyor?+

Basınç günler içinde düşüyorsa kaçak var. Isınmayla aşırı yükselip soğuyunca düşüyorsa genleşme tankı gündemde. İki durum farklı işleme yönlendiriyor.

Sesin kaçak olup olmadığını basınçla ayırıyoruz

Soğuk ve sıcak haldeki basıncı, emniyet ventilini ve tahliye hatlarını birlikte kontrol edip sesin normal mi kaçak mı olduğunu söylüyoruz. Arıza sürüyorsa kombi servisi için Aliağa, Çandarlı, Bergama ve Dikili'de yerinde bakıyoruz.